Кіріспе
Алабел, ресми түрде Алабел муниципалитеті (Cebuano: Lungsod sa Alabel; Maguindanaon: Inged nu Alabil, Jawi: ايڠد نو ءلبيل; Filipino: Bayan ng Alabel), Филиппиннің Сарагани провинциясының 1-ші санаттағы муниципалитеті және астанасы. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 88 294 адамды құрайды.
Alabel, officially the Municipality of Alabel (Cebuano: Lungsod sa Alabel; Maguindanaon: Inged nu Alabil, Jawi: ايڠد نو ءلبيل; Filipino: Bayan ng Alabel), is a 1st class municipality and capital of the province of Sarangani, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 88,294 people.
Тарих
1947 жылы Сантьяго Алаба мен Томас Белдад ағаның отбасылары Буаянға қоныстанды. Бұл жер 1956 жылдың 17 қыркүйегінде Хаджи Абдава Мохамад пен Маркос Малинаоның бастамасымен Дадиангас муниципалитетінің (қазіргі Генерал Сантос) құрамына еніп, екі отбасының құрметіне Алабел деп аталды. Алабел 1971 жылдың 10 қыркүйегінде жарық көрген 6393 нөміріндегі Республика заңына (бұрынғы 3222 нөміріндегі заң жобасы, оны Репрезентант Джеймс Л. Чонгбиан ұсынған) сәйкес муниципалитет болып құрылды. Оған қаладан бөлінген сегіз барио кірді: Алабел (қазіргі Побласион), Алегрия, Марибулан, Пагаса, Кавас, Домолок, Багакай және Токавал. 1986-1989 жылдар аралығында Спринг, Балунтай, Датал Анггас және Параисо барангайы құрылып, барангайлардың саны он екіге жетті.
Алаба әкімшілігі (1971-1986)
Алғашқы сайланған лауазым иелері: Лусио Дж. Алаба – қала әкімі, Жозе Орлино, кіші – қала әкімінің орынбасары, және кеңесшілер: Дионисио Лим, Грегорио Луманта, Гермоген Пеколадос, Игнасио Солис, Альфредо Радаза, Хонорио Наварро, Теодолито Жабильс және Эксекиль Тексон.
Әскери тәртіп
Ілага шайқасы (Ilonggo Land Grabbers Association, оның аббревиатурасы висай тілдерінде "тышқан" дегенді білдіретін ilaga сөзінен шыққан) 1974 жылы Маркос әкімшілігінің кезінде Алабелде мұсылмандар мен лумадтардың арасында болды. Ілага көптеген лумадтар мен мұсылмандарды өлтірді. Азаматтар Алабелдегі зорлық-зомбылықтан қашу үшін Дадиангаске (қазіргі Генерал Сантос) қашып, эвакуацияланды, ал кейбіреулері Висаян аралдарындағы өздерінің туған жерлеріне қайтып оралды.
Сибуган әкімшілігі (1986-1998)
1986 жылы EDSA революциясында қала әкімі Алабаның орнына Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Министрлігі тағайындаған мэрі Эрнандо Л. Сибуган келді, ол 1988 және 1992 жылдары сол лауазымға сайланды. Соңында, Алабел 1992 жылдың 16 наурызында Джеймс Л. Чонгбианның ұсынысы арқылы 7228 нөміріндегі Республикалық Заңмен жаңа құрылған Сарагани провинциясының астанасы болып тағайындалды. Президент Коразон Акино 1988 жылы Оңтүстік Котабатоға сапары барысында Спринг ауылына қонды. Президент және оның командасы күннің тұтылуын көру үшін Минданаоға барды. Астрономдар және басқа да туристер осы әсем аспан құбылысын бақылады. Президент Коразон Акино мен Қорғаныс министрі Фидель Рамос осы құбылысты көру үшін Давао және Генерал Сантос қалаларына келген шамамен 20 000 адамның ішінде болды. Бұл тұтылу елдің оңтүстік ұшында және Индонезияның бір бөлігінде толық болды. Филиппинде 1955 жылдан бері алғашқы толық күн тұтылуы осы болды. Келесі толық тұтылу 2042 жылға дейін күтілмейді.
Графилолар
Екі Графило 1998 жылдан 2016 жылға дейін 18 жыл бойы Алабел қаласының басшылары болды. Нарцико Ра. Графило 1998-2007 жылдары Алабел қаласының әкімі қызметін атқарды. Оның басымдық жобалары – шалғайдағы ауылдарға жол салу және Алабелдің ірі қоғамдық базарының 1-кезеңін салу болды. Оның мерзімінде 2001 жылы «Касадьян» фестивалі ашылды. 2007 жылы Коразон Сунга Графило әкім Жунның орнын басып, қала әкімі болды. Оның негізгі бағдарламасы – «Гарантизадонг Сервисyo» (GS) бағдарламасы болды, оның аясында жергілікті әкімдік барлық жергілікті кеңселерді және ұлттық агенттіктерді халыққа жақындастырды. Алабел Макати қаласымен бауырлас қала атанды. Сондай-ақ ол Алабелдің ірі қоғамдық базарының құрылысын аяқтады. «Абанте Алабел» қалалық ұраны оның мерзімінде кеңінен танымал болды.
Ладолдың құрылуы
Сарагань облыстық кеңесінің 2003 жылғы 1 желтоқсандағы № 2003-025 және 2011 жылғы 26 шілдедегі № 2011-7-048 қаулыларымен Brgy. Poblacion-дағы Sitio Ladol құрамында жаңа, дербес барангай құрылуы қарастырылды. Бұл 2012 жылғы 18 тамызда өткен халық қауымдастығында бекітілді. Бөліну президент Родриго Дутерте 2021 жылғы 10 желтоқсанда 11599 нөміріндегі Республика заңына қол қою арқылы толыққанды ресімделді.
Саларда әкімшілігі (2016 жылдан қазіргі уақытқа дейін)
Вик Пол Саларданың әкімшілігі 2016 жылы басталды. Инфрақұрылымдық жобалар мен қауымдық қызметтер оның әкімшілігінің басымдықтары болды. "Serbisyong Smile sa Barangay" (SSB) – мемлекеттік органдар муниципалитеттегі түрлі ауылдық округтерге қызметтер жеткізу үшін біріккен оның туындама бағдарламасы. "Smile Alabel" – қала әкімі Нонойдың танымал ұраны.
Қалалық аудан
3494 нөміріндегі Ұй жобасы 2019 жылдың 6 тамызында Сарағани провинциясындағы Алабел муниципалитетін құрамдас қалаға айналдыру мақсатымен тіркелді. Қазіргі таңда аталған жоба 2019 жылдың 13 тамызынан бері жергілікті өзін-өзі басқару комитетінде қаралып жатыр. Филиппиннің 19-шы Конгресінде әртүрлі депутаттар Алабелді және құрамдас қалалары, тәуелсіз құрамдас қалалары немесе жоғары дамыған қалалары жоқ провинциялардың басқа астаналарын автоматты түрде қалаларға айналдыруды көздеген Ұй жобаларын ұсынды.
Жаңа Қанаханның құрылуы
2022 жылдың 20 тамызында Алабелдің көпшілік бөлігін құрайтын таңдалған тұрғындары плебисцитте 2009 жылғы 29 маусымдағы No. 2009 6 044 провинциялық жарлықты мақұлдады, осы жарлық Барангай Пагасаның бір бөлігін бөліп, оның орнына Жаңа Қанаан деп аталатын жаңа ауыл құруға бағытталған.
География
Алабел Минданао аралының оңтүстік бөлігінде, Сарагани шығанағының бастауында орналасқан.
Экономика
Алабел негізгі бөлігі ауыл шаруашылығына негіделген, құрғатылған кокос етінің жоғары деңгейде өндірісімен ерекшеленеді. Мал шаруашылығы – екінші маңызды табыс көзі, оның ішінде ірі қара мал өсіру ерекше аталады. Басқа ауыл шаруашылығы өнімдері: кокос жаңғағы, жүгері, қант қамысы, банан, ананас, мақта, манго; ешкі шаруашылығы, шошқа еті, жұмыртқа, сиыр еті; балық, көмір, кокос өру. Бұл қала жоғары дамыған, теңіз порты болып табылатын Генерал Сантос қаласына жақын орналасқан. Соңғы он жылда экономика қарқынды дамыды, бұл жаһандық коммуникация технологияларының жетістіктерімен және сауда мен көлікті жақсартқан жаңа тас жолдың салынысымен байланысты.
Инфрақұрылым
Жаңа қалалық әкімдік ғимаратының құрылысы 2016 жылы басталды. Қалалық азаматтық гимназияның фасады да жаңартылды.
Көлік
Генерал Сантос қаласынан Алабелге дейін көлік құралымен немесе трициклмен 30 минуттық сапар қажет. ALTRAMSCO – Алабелде аккредиттелген көлік одағы. Муниципалитеттегі әртүрлі аймақтардағы жолдар мен көпірлер, әсіресе шалғай орналасқан жерлердегі адамдарға тиімді қызмет көрсетуге көмектеседі. Шаруашылықтан базарға дейінгі жолдар тауар мен өнімді қала орталығына жеткізу үшін маңызды рөл атқарды.
Денсаулық
Алабел қалалық денсаулық сақтау басқармасына доктор Хонарато Фабио басшылық етті. "Алабел" перзентханасы аналар денсаулығы қызметтерінің қажеттілігін толықтыру үшін салынды. Алабелдің Кавас қаласындағы оңалту орталығы – Қытай тарапынан қаржыландырылған 350 миллион песолық аймақтық есірткіге қарсы емдеу және оңалту орталығы. Бұл мекеме есірткіге тәуелді және қолданушы адамдарды оңалту орталығы ретінде қызмет етеді. 2016 жылы Алабел Денсаулық сақтау министрлігінің беделді "Қызыл орхидея" сыйлығына ие болды. Алабел әкімдігінің темекі тартуға қатысты саясатын қатаң сақтауы нәтижесінде 2018 жылы DOH 12 аймақтық сыйлықтарында DOH "Қызыл орхидея" сыйлығының иегері атанды.
Қауіпсіздік
Алабелде тыныштық пен тәртіп Филиппин ұлттық полициясы (PNP) және Филиппин қарулы күштері (AFP) тарапынан сақталды.
Білім
Сараңғани облысы Білім және ғылым министрлігінің (DEPED) бөлімшесі Алабелдегі облыстық аумақта орналасқан.
Екіншілік
Алабел ұлттық орта мектебі провинциядағы көптеген техникалық кәсіптік мектептердің бірі болды. Ол 1960 жылдары қауымдастық орта мектеп ретінде құрылған. Қазіргі Алабел қаласының вице-мэрі Роннел Салдуа Эспаноль, МПА 1992 жылы ANHS-тің түлегі болған. Алабелде Соцсксарген аймағындағы жалғыз аймақтық ғылым орта мектебі – Алабел ұлттық ғылым орта мектебі орналасқан. Ол сол кездегі конгрессмен Джеймс Л. Чионгбианның бастамасымен құрылған. Бұл мектеп математика және ғылым салаларында Сараганди провинциясындағы үздік мектеп саналады. Шындығында, оның студенттері Alabel-ді көптеген халықаралық ғылыми жарыстарда шетелде сәтті таныстырды.
Үшінші деңгейлі
Primasia Foundation College Inc. (Примасия Фонд колледжі)