Пейшенс Агбаби: Британ ақыны және өнер шебері

Кіріспе

Британдық ақын және орындаушы (1965 жылы туған)

Patience Agbabi FRSL (1965 жылы туған) – сөзді айту өнерін ерекше бағалайтын британдық ақын және орындаушы. Оның поэзиясы заманауи тақырыптарды өткір көтеріп, формальды шектеулерді, оның ішінде дәстүрлі поэзиялық формаларды жиі пайдаланады. Ол өзін "екі мәдениетті" және бисексуал деп сипаттайды. Оның поэзиясында нәсілдік және гендерлік идентичность мәселелері көтеріледі. Ол "әдебиет пен өнерге тең құрмет көрсеткені" және "мәдениеттер, диалекттер, дауыстар арасында, қағаз бен сахна арасында еркін және икемді қозғалатын" еңбектері үшін мақтан тұтады. 2017 жылы ол Корольдік әдебиет қоғамының мүшесі болып сайланды.

Ерте өмір және білім

Пациенс Агбаби нигериялық ата-аналарынан Лондонда дүниеге келді. Ол Оксфорд университетінің Пемброк колледжінде ағылшын тілі мен әдебиетін оқыды. 2002 жылы Суссекс университетінен шығармашылық жазу, өнер және білім беру саласы бойынша магистр дәрежесін алды, содан кейін сол жылдың қыркүйегінде Кардиффтегі Уэльс университетінде шығармашылық жазу бойынша лекторы болып тағайындалды.

Өлеңдер мен қойылымдар

Агбаби 1995 жылы Лондон клубтарында Atomic Lip тобының мүшесі ретінде өнер көрсетуді бастады, бұл топ кейде "поэзияның алғашқы поп-тобы" деп аталды. Олардың соңғы гастролі 1998 жылы "Quadrophonix" деп аталды, онда әрбір қойылымда тікелей эфир мен бейне өнер біріктірілді. 1996 жылы ол Адеола Агбебии мен Доротеа Смарттпен бірге FO(U)R WOMEN атты өнер туындысын жасады, ол алғаш рет Заманауи өнер институтында орындалды және 1995 жылдан 1998 жылға дейін гастрольдік сапармен жүрді. Ол өз ықпал етушілері ретінде Жанис Джоплин, Кэрол Энн Даффи, Чосер және заманауи музыка мен мәдениеттің әртүрлі аспектілерін атады. Агбабидің бала кезіндегі тортқа деген құштарлығы "Eat Me" ("Мені же") өлеңінде жақсы көрінеді. 1995 жылы жарық көрген R.A.W. атты тұңғыш кітабындағы өлеңдері Тачерлік кезең, қалалық өмір, нәсілдік және жыныстық саясатқа қатысты өзінің тәжірибелерін көрсетеді. Оның келесі жинағы – Transformatrix (2000), бұл қазіргі Британияға жасалған түсініктеме, ол танымал музыкалық формалардан шабыттанды. "Transformatix" сонымен қатар Агбабидің Джеффри Чосердің "Кентербери ертегілерінен" алғаш рет жарияланған бейімдемесін қамтиды, онда Баттың әйелі Нигериялық "Элис Эби Бафа ханым" кейіпінде қайта жаңартылған. 2008 жылы Агбаби Bloodshot Monochrome жинағын шығарды, бір сыншы атап өткендей, ол әлеуметтік және саяси мәселелерді ерекше атап көрсетеді, ұзақ уақыттан бері қайтыс болған авторлар арқылы өткен шақтарды бейнелейді және оқырмандарға автордың әртүрлі орындардағы өмірге деген көзқарастарының алуан түрлі үлгілерін ұсынады. Кэрол Руменс былай деді: "Агбаби поэзияны өткенмен әңгімелесу мүмкіндігіне айналдырады, оны жоққа шығармай, жаңа лексикалық талаптар қояды". 2009 жылдың шілдесінен 2010 жылдың желтоқсанына дейін Кентербери лауреаты ретінде Агбаби Джеффри Чосердің "Кентербери ертегілеріне" негізделген поэзия жинағын жазу үшін Өнер кеңесінен грант алды. Соңғы туынды 2014 жылы Telling Tales ("Ертегілер айту") деген атпен жарияланды, онда орта ғасырлық туындыдағы әрбір ертегі 21-ғасырлық көзқараспен қайта айтылды, кейіпкерлер, поэзия және қойылым элементтері жаңаша бейнеленді. Жаңа түсіндіруде оның сыншылар тарапынан жоғары бағаланған лирикалық поэтикалық стилі қолданылып, британдық әдеби дәстүрлерді жаңадан анықтады. Кітап Симон Армитаж сияқты ақындардан мақтау алды, ол оны "оқығандарыңыздың ең жанды Чосері" деп сипаттады. Агбаби Telling Tales ("Ертегілер айту") қойылымын Ұлыбританияның әртүрлі аймандарына гастрольдік сапармен алып жүрді, оны әдебиет фестивальдерінде, өнер орындарында және кітапханаларда қойды. Ол "Бафаның әйелі" немесе "Тат үшін тат (Ривстің ертегісі)" сияқты ертегілерді орындады. Ұлыбританияда өнер көрсетумен қатар, Агбаби Британдық Кеңестің Намибия, Чехия, Зимбабве, Германия және Швейцариядағы оқу турларына қатысты. Ол Ұлыбритания мен Швейцарияда гастрольдік сапармен өткен Renaissance One компаниясы ұйымдастырған Modern Love ("Заманауи махаббат") атты сөздік өнер турнесіне қатысты, онда махаббат пен заманауи қарым-қатынастар зерттелді. Оның өлеңдері теледидар мен радиода, соның ішінде Channel 4 арнасының 1998 жылғы Litpop ("Әдебиет және поп") сериалында және 1999 жылғы Blue Peter ("Көк питер") балалар бағдарламасында көрсетілді. Ол сондай-ақ бірнеше антологияларға қатысты, оның ішінде Кэрол Энн Даффи редакциялаған Jubilee Lines ("Юбилейлік жолдар") (2012), ол Елизавета II патшайымның тәж киюінің 60 жылдығына арналған, және Refugee Tales ("Босқындардың ертегілері") (2016) – Гатвик әуежайында ұсталған адамдардың әңгімелеріне негізделген жинақ. Ол сабақтар берді, семинарлар өткізді және Оксфорд Брукс университетінен және Итон колледжінен бастап Лондонның татуировка және пирсинг студиясына дейінгі әртүрлі орындарда ақын ретінде жұмыс істеді. 2018 жылы ол Бронте Парсонж мұражайында резидент жазушы болды.

Agbabi began performing on the London club circuit in 1995 as a member of the performance group Atomic Lip, which was once described as "poetry's first pop group." Their final tour occurred in 1998, titled "Quadrophonix," which mixed live and video performance in each show. In 1996, she worked on a performance piece called FO(U)R WOMEN, with Adeola Agbebiyi and Dorothea Smartt, first performed at the Institute of Contemporary Arts and touring from 1995 to 1998. She has cited among her influences Janis Joplin, Carol Ann Duffy, Chaucer, and various aspects of contemporary music and culture. Agbabi's childhood love of cake is apparent in her poem "Eat Me". The poems in her first book R. A. W., published in 1995, focus on her experiences regarding Thatcherism, urban life, and racial and sexual politics. Her next collection was Transformatrix (2000), a commentary on contemporary Britain that draws inspiration from popular music forms. "Transformatix" also contains Agbabi's first published adaptation of Geoffrey Chaucer's The Canterbury Tales, reimagining the Wife of Bath as the Nigerian "Mrs. Alice Ebi Bafa". In 2008, Agbabi published Bloodshot Monochrome, a collection that, as described by one reviewer, highlights social and political issues, captures and considers moments in time through long dead authors, and offers readers a diverse sampling of the author's views of life in a variety of places." Carol Rumens has said: "Agbabi characteristically makes poetry an opportunity for conversation with the past, not swamping it but setting new lexical terms." As Canterbury Laureate from July 2009 to December 2010, Agbabi received an Arts Council grant to write a full length poetry collection based on Geoffrey Chaucer's The Canterbury Tales,. The final product was published in 2014 as Telling Tales, which retold each tale in the Middle English work to offer a 21st century take on the characters, its poetry and its performance elements. The reinterpretation used her critically acclaimed, lyrical poetic style to newly define British literary traditions. The book met with praise from poets including Simon Armitage, who described it as "the liveliest versions of Chaucer you're likely to read." Agbabi continues to tour Telling Tales as a performance poetry production shown at literature festivals, arts spaces and libraries across the UK. She performed tales such as "The Wife of Bafa" or "Tit for Tat (Reeves's tale)". As well as performing in Britain, Agbabi undertook British Council reading tours of Namibia, the Czech Republic, Zimbabwe, Germany and Switzerland. She took part in Modern Love, a spoken word tour produced by Renaissance One, which explored love and modern relationships, touring the UK and Switzerland. Her poetry has featured on television and radio, including the Channel 4 series Litpop in 1998 and on the children's programme Blue Peter in 1999. She has also been a contributor to several anthologies, among them Jubilee Lines (2012), edited by Carol Ann Duffy, which marked Queen Elizabeth II's 60th anniversary on the throne, and Refugee Tales (2016), a collection of stories based on accounts by Gatwick airport detainees. She has taught and run workshops and also been poet in residence at various places, ranging from Oxford Brookes University and Eton College to a London tattoo and piercing studio. In 2018, she was writer in residence at the Brontë Parsonage Museum.

Марапаттар мен мойындау

1997 жылы Агбабидің 1995 жылғы "R. A. W" атты алғашқы өлеңдер жинағы "Excelle" әдеби сыйлығына ие болды. 2000 жылы ол BBC Radio 4 радиосының Ұлттық поэзия күніне арналған өлең жазу үшін шақырылған 10 ақынның бірі болды. 2004 жылы ол Поэзия кітабы қоғамының "Жаңа буын ақындары" тізіміне енді. 2010 жылы Агбаби Кентербери фестивалінің ақыны лауреаты болып тағайындалды. 2015 жылдың наурыз айында Поэзия қоғамы Агбабиді "Теллинг талес" кітабы үшін 2014 жылғы Тед Хьюз атындағы жаңа поэзия сыйлығының финалистерінің бірі ретінде жариялады. 2017 жылы Агбаби Корольдік әдебиет қоғамының мүшесі болып сайланды.