Кіріспе

Өлең түрі

Өшіру өлеңі, немесе қараңғылау өлең – бұл проза немесе өлең түріндегі қолданыстағы мәтіннен сөздерді өшіру арқылы жасалатын, және нәтижені бетте өлең ретінде безендірілетін табылған өлең немесе табылған нысан өнерінің бір түрі. Нәтижелер өз орнында қалдырылуы мүмкін, немесе жолдарға және/немесе шумақтарға жинақталуы мүмкін. Жазушылар мен суретшілер бұл форманы түрлі танымдық немесе символдық әсерлерге қол жеткізу үшін, сондай-ақ өшірудің әлеуметтік немесе саяси мағынасын көрсету үшін пайдаланады. Өшіру – бұл қолданыстағы жазбаға жаңа мағыналар, сұрақтар немесе ұсыныстар берудің бір жолы. Бұл авторлық белгіні азайтады, бірақ сонымен қатар түпнұсқа мәтінге назар аударады.

Тарих

Дорис Крос бұл техниканы ең алғаш қолданғандардың бірі болған көрінеді, ол 1965 жылы "Сөздік бағандары" атты кітабы арқылы басталды. 1980 жылға дейінгі басқа мысалдар: Том Филлипстің 1970 жылғы маңызды кітап өнері "A Humument", ол Виктория дәуірінен келген романнан құрастырылған және табылған поэзиядан тұрады. Рональд Джонсонның 1977 жылғы ұзын поэмасы "Radi Os", Милтонның "Жоғалған жұмақ" поэмасының мәтінінен құрастырылған. Джесси Гласстың "Mans Wows" (1981) – Джон Джордж Хоманның "Pow Wows, немесе The Long Lost Friend" атты дұғалар мен емдеулер кітабынан алынған өлеңдер мен сахналық қойылымдар сериясы. 2017 жылы поэзиялық форма онлайн режимінде жаңа саяси мағынаға ие болды. Конкретті поэзия дәстүрі және d. a. levy сияқты суретшілердің туындылары осы өнер түрімен байланысты.

Үкімет және әскери құпия

Дженни Холзердің Редакцияланған суреттері – ақпарат ашықтығы туралы заң арқылы жақында көпшілікке қолжетімді болған, құпиясы ашылған және көбінесе ауыр цензураланған американдық әскери және барлау құжаттарының үлкейтілген, түсті жібек басудан жасалған "суреттері". Бұл туындылар американдық әскери-саяси билік жүйесінде көрініс артында жүзеге асырылатын түзетулер мен жоюды еске салады. Құжаттар терроризмге қарсы күрес, тұтқындарға қатысты зорлық-зомбылық және Осама бен Ладеннің қаупі туралы мәліметтерді қамтиды. Кейбір құжаттардың көп бөлігі қара маркермен сызылып тасталған, мысалы, Колин Пауэллдің Қорғаныс барлау агенттігін қайта ұйымдастыру туралы хабарламасы. Антрополог Майкл Пауэлл былай деп жазады: "Редакциялаудың өзі ақпаратты алуға және мағынаны жоюға бағытталғанмен, қара маркер бұл құжаттарды оқу тәсілімізді өзгертеді, қызығушылықты оятып, көбінесе күмәнді, сыншыл және тіпті цинизмге ұшыратады. Үкіметтік мекемелерден азаматтардың қолына өтетін редакцияланған құжаттарда ерекше өзгеріс орын алып, ақылға сыятын паранойяны тудырады". "Жеті куәлік (редакцияланған)" – Ник Флинннің "Капитан қол көтеруді сұрайды" атты туындысындағы "Жеті куәлік (редакцияланған)", Абу-Грейб түрмесіндегі тұтқындардың куәліктерін жоюды білдіреді.

Холокост

Джонатан Сафран Фоердің 2010 жылғы «Кодтар ағашы» – Бруно Шульцтің «Крокодилдер көшесі» кітабының толық көлемінен жасалған өшіру арқылы жазылған туынды. Шульц өзінің туған қаласы Дрохобичті нацистер басып алған кезде, қаланың еврей емес тұрғындарына өмірлік еңбегінің көп бөлігін үлестіргеннен кейін Гестапо офицерінің қолынан қаза тапты. Осы қолжазбалардың бәрі жоғалып кетті. «Кодтар ағашы» – Сафран Фоердің Холокост кезінде болған қайғылы жоғалтуды бейнелеуге жасаған әрекеті, ол Холокост тақырыбында тағы бір кітап жазудың орнына, мәтінді жою арқылы осы оқиғаны көрсетуге тырысқан. Сафран Фоердің Холокосты «бейнелеуге келмейтін тақырып» ретінде қарастыруы Дэн Пагистің поэзиясындағы бос кеңістікті пайдалануын еске түсіреді.

Еркіндік пен құлдық

АҚШ-тың ақын лауреаты Трейси К. Смит "Декларация" (Тәуелсіздік декларациясынан алынған) және "Ең үлкен жеке мұң" (құлдық туралы хаттардан алынған) сияқты бірнеше өшіру өлеңдерін жазды. Ақын Николь Сили "Фергюсон есебі: Өшіру" кітабын жазды, ол Майкл Браунның қазасы және Фергюсон қаласындағы одан кейінгі наразылықтар туралы пікір білдіретін Фергюсон есебінен жасалған. Оның кітаптан алынған "22–29 беттер" атты өлеңі 2021 жылдың қазан айында Forward Poetry Prize сыйлығын жеңіп алды.