Кіріспе
Уильям Кымличка (William Kymlicka; 1962 жылы туған) – канадалық саяси философ, көпмәдениеттілік және жануарлар этикасы саласындағы еңбектерімен танымал. Қазіргі уақытта ол Кингстон қаласындағы Королева университетінде философия профессоры және саяси философия бойынша Канада зерттеу орталығының төрағасы, сондай-ақ Венгрияның Будапешт қаласындағы Орталық Еуропа университетіндегі ұлтшылдық зерттеулер бағдарламасында мерзімімен шақырылған профессор. 20 жылдан бері вегандық өмір салтын ұстанады және канадалық жазушы, жануарлар құқықтарын қорғаушы Сью Дональдсонға үйленген.
William Kymlicka ('/k//ɪ//m//l//ɪ//k//ə/; born 1962) is a Canadian political philosopher best known for his work on multiculturalism and animal ethics. He is currently Professor of Philosophy and Canada Research Chair in Political Philosophy at Queen's University at Kingston, and Recurrent Visiting professor in the Nationalism Studies program at the Central European University in Budapest, Hungary. For over 20 years, he has lived a vegan lifestyle, and he is married to the Canadian author and animal rights activist Sue Donaldson.
Білім және мансап
Кымличка 1984 жылы Квинс университетінен философия және саяси тағылымдар бойынша (құрметті дипломмен) бакалавр дәрежесін, ал 1987 жылы Оксфорд университетінен Г. А. Коэннің жетекшілігімен философия ғылымдарының докторы (D. Phil.) дәрежесін алды. Ол көпмәдениеттілік және саяси философия саласында кеңінен жазды, оның бірнеше кітабы басқа тілдерге аударылды. Кымличка Канада мен шетелдегі түрлі университеттерде профессор қызметін атқарды, сондай-ақ Канада үкіметіне кеңесші ретінде де жұмыс істеді.
Адам құқықтары
Кимличка үшін топтық құқықтардың проблемалы екенін айтатын либералдық сын, олар көбінесе жеке тұлғаларды автономды әлеуметтік агенттер емес, топтық үлгінің жай көрушілері ретінде қарастырады, бұл асыра бағаланған немесе тым қарапайымдастырылған. Азшылықтар мәселесі және либералды демократияларда оларға қалай қарау керек деген сұрақ әлдеқайда күрделі. Жақсы топтық құқықтар, жаман топтық құқықтар және төзбеуге болатын топтық құқықтар арасында ерекшелік бар. Жаман топтық құқықтар (ішкі шектеулер) – бұл топтың топ ішіндегі қарым-қатынастарға таңатын ережелері. Олар көбінесе топтық бірлік атынан жеке мүшелерінің еркіндігін шектеу түрінде болады. Мысалы, жергілікті халықтар өздерін әйелдер қозғалысынан қорғауға тырысады, себебі ол жергілікті халықтың әлеуметтік және дәстүрлі рөлін қауіпке ұшыратады. Оның пікірінше, мұндай жағдай жеке адамды қанау қаупін тудыруы мүмкін. Ішкі шектеулер зорлық-зомбылық, үстемдік тану, абсолюттік жүйелерді қолдау үшін пайдаланылуы мүмкін. Заңмен бекітілген ішкі шектеулер жаман және көбінесе әділетсіз, сонымен қатар либералдық идеалдарға қайшы келеді. Ал жақсы топтық құқықтар (сыртқы қорғау) – бұл түрлі топтар арасындағы қарым-қатынастарды қамтиды. Жергілікті халықтар өз ұлттық ерекшеліктерін сақтау үшін, сыртқы топтардың немесе қоғамның шешімдеріне тәуелділігін азайту үшін қорғауға мұқтаж. Сондықтан олар өздерінің салық жүйесіне, денсаулық сақтауға, білім беруге және басқаруға құқылы болуы керек.
Жануарлардың құқықтары
Су Дональдсонның "Зополис" кітабы, Кимличкамен бірлесіп жазылған, жануарлардың әртүрлі санаттары үшін жануарлар құқықтарының жағдайын зерттейді. Дональдсон мен Кимличка, abolitionism-нің басқа жануарлармен әділ және құрылысшыл түрде қатар өмір сүрудің этикалық және практикалық қиындықтарына толыққанды жауап емес деп санайды. Дональдсон мен Кимличка жануарларды үш категорияға бөлуді ұсынады, бұл оларды қорғауға арналған заңдар мен саясаттың сипатын анықтауға көмектеседі. Үй жануарларына олардың мүдделері мен қалаулары ескерілетін, бейімделген азаматтық статусы берілуі керек. Дональдсон мен Кимличка оларды пайдалануды тоқтатуды қорғайды, вегандық көзқарасты қолдайды, бірақ қазір адамдар өсіріп жатқан жануарларға қатысты жойылушылдыққа қарсы тұрады. Жабайы жануарларға өздерінің өмір салтын сақтап, дамуы үшін өз жерлерінде дербестік берілуі керек. Дональдсон мен Кимличка жабайы жануарлардың азаптарын азайту үшін белгілі бір шаралар қолдауды жақтайды және олар жабайы жануарлардың өмірін жалғастыруына мүмкіндік беретін маңызды іс-қимылдарға бағытталғанды жөн деп санайды. "Шекаралық" жануарлар, яғни үй жануарлары емес, қалалық, қала маңындағы немесе өнеркәсіптік аймақтарда (мысықтар, көгершіндер және жәндіктер сияқты) өмір сүретін жануарлар, адам қоғамдарының тұрғындары ретінде қарастырылуы керек.
Таңдалған жарияланымдар
Зоополис: Жануарлар құқықтарының саяси теориясы (Оксфорд: Oxford University Press, 2011). "Иммиграция, көпмәдениет және әлеуметтік мемлекет" (Этика және халықаралық қатынастар, 20.3 том, 2006 жылғы күз). Саясат тұрмыстық тілде: ұлтшылдық, көпмәдениет, азаматтық (Оксфорд: Oxford University Press, 2001). Біздің жолымызды табу: Канададағы этномәдени қарым-қатынастарды қайта қарастыру (Оксфорд: Oxford University Press, 1998). Көпмәдени азаматтық: азшылықтар құқығының либералдық теориясы (Оксфорд: Oxford University Press, 1995). Қазіргі заманғы саяси философия: кіріспе (Оксфорд: Oxford University Press, 1990–2001). Либерализм, қоғам және мәдениет (Оксфорд: Oxford University Press, 1989–1991).
Politics in the Vernacular: Nationalism, Multiculturalism, Citizenship (Oxford: Oxford University Press, 2001). Finding Our Way: Rethinking Ethnocultural Relations in Canada (Oxford: Oxford University Press, 1998). Multicultural Citizenship: A Liberal Theory of Minority Rights (Oxford: Oxford University Press, 1995). Contemporary Political Philosophy: An Introduction (Oxford: Oxford University Press, 1990–2001). Liberalism, Community, and Culture (Oxford: Oxford University Press, 1989–1991).