Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Беларусьтің туын ұстаушы әуе компаниясы
Flag carrier of Belarus
Белавиа (Белавиа белорус авиалиниялары, ОАО «Авиакомпания «Белавиа») – Беларусьтің туын ұстаушы әуе компаниясы, кеңсесі Минск қаласында орналасқан. 2007 жылғы мәлімет бойынша, мемлекеттік компанияда 1017 қызметкер жұмыс істеді. 2021 жылғы 23 мамырдағы Ryanair 4978 рейсіне қатысты оқиғадан кейін, әуе компаниясына Еуропалық Одақ, Ұлыбритания, Швейцария және Украина тарапынан тыйым салынды.
Belavia, formally Belavia Belarusian Airlines (; ОАО «Авиакомпания «Белавиа»), is the flag carrier of Belarus, headquartered in Minsk. The state owned company had, as of 2007, 1,017 employees. Following the Ryanair Flight 4978 incident on 23 May 2021, the airline has been banned from the European Union, the United Kingdom, Switzerland, and Ukraine.
Алғашқы жылдар
1933 жылы 7 қарашада Минскіде алғашқы белорусь әуе терминалы ашылды. Келесі көктемде Минскіге 3 По-2 ұшағы қонды. Олар белорусь әуе флотының алғашқы ұшақтары болды. 1936 жылы Минск пен Мәскеу арасындағы тұрақты әуе қатынайы құрылды. 1940 жылдың жазында белорусь азаматтық авиациясы тобы ресми түрде құрылды.
On 7 November 1933, the first Belarusian air terminal opened in Minsk. In the next spring, 3 Po 2 aircraft landed in Minsk. They became the first aircraft of the Belarusian air fleet. In 1936 the first regular air route between Minsk and Moscow was established. In the summer of 1940, the Belarusian civil aviation group was officially founded.
2000-шы жылдардағы дамуы
2003-2009 жылдар аралығында әуе компаниясы жолаушылар санын екі есеге арттырды және 2009 жылы 700 000-ға жуық клиентке қызмет көрсетті. Минскіден үш жалға алынған Bombardier CRJ 100 ұшағы аймақтық бағыттарға енгізілді. Біріншісі 2007 жылдың ақпан айында, ал қалған екеуі 2007 жылдың соңында жеткізілді. Олар ескірген Антонов Ан-24 және Туполев Ту-134 ұшақтарын тікелей алмастырды. 2010 жылы екі Bombardier CRJ 700 ұшағын жалға алу жоспарланды. Belavia сондай-ақ 2009 жылдың жазында соңғы Туполев Ту-134 ұшағы бұрынғы FlyLAL Boeing 737 500 ұшағымен ауыстырылғаннан кейін 2011 жылға дейін қалған Туполев Ту-154M ұшақтарын пайдаланудан шығаруды жоспарлаған. 2014 жылғы 27 маусымда Belavia тікелей сатып алатын үш Boeing 737 800 ұшағына тапсырыс берілді. Олардың біріншісі 2016 жылдың тамызында жеткізілді. 2016 жылдың тамызында Belavia жаңа түс схемасымен (ливрея) алғашқы ұшағын алды. Бұл компанияның 1996 жылы құрылғанына 20 жыл толуына орай жасалған алғашқы рет қайта жаңарту болды. Жаңа түс схемасы (ливрея) жаңа Boeing 737 800 ұшағына қолданылды. Жаңа 737 ұшақтары ескірген Ту-154 ұшақтарын алмастырды. 2016 жылғы 1 қазанда Belavia қалған екі Туполев Ту-154 ұшағын жоспарлы рейстерден шығарды, бұл әлемдегі соңғы рейстерін тоқтатқан әуе компаниялардың бірі болды. 2019 жылы компанияда шамамен 1900 адам жұмыс істеді, айналымы 374 миллион евроны құрады, ал операциялық табысы 49 миллион евроны құрады. Осы жылы компания 4 миллионға жуық жолаушыны тасымалдады, бұл 2018 жылғы көрсеткіштен 15%-дан астам өсімді құрады. 2020 жылы Беларусьте өткен наразылықтарға қатысқан бірнеше қызметкер жұмыстан кетуге мәжбүр болды.
Between 2003 and 2009, the airline saw its passenger numbers double and in 2009 handled just under 700,000 customers. Three leased Bombardier CRJ 100 aircraft were introduced on regional services from Minsk. The first one was delivered in February 2007, with the other two later in 2007. They directly replaced the aging Antonov An 24 and Tupolev Tu 134 aircraft. It was looking to lease two Bombardier CRJ 700s in 2010. Belavia had also planned to retire its remaining Tupolev Tu 154Ms by 2011 following the retirement of its last Tupolev Tu 134 in summer 2009 which was replaced by an ex FlyLAL Boeing 737 500. On 27 June 2014, an order was announced for three Boeing 737 800 aircraft to be acquired directly by Belavia. The first of these was delivered in August 2016. In August 2016, Belavia received their first aircraft with their new livery. This is the first re branding since the company's founding in 1996 on its 20 years anniversary. The new livery was applied a brand new Boeing 737 800. The much newer 737s replaced the aging Tupolev Tu 154s. On 1 October 2016, Belavia retired their two remaining Tupolev Tu 154s from scheduled services as one of the last airlines worldwide to do so. In 2019, the company employed nearly 1,900 people, and generated a turnover of 374 million euros with an operating result of 49 million euros. During this year it carried almost 4 million passengers, an increase of more than 15% compared to the 2018 figure. Several employees who participated in 2020 Belarusian protests were forced to leave their jobs.
2021 жылдан бастап қолданылатын санкциялар
2021 жылдың 24 мамырында британ үкіметі Ryanair 4978 рейсіне байланысты Belavia-ның жұмыс істеу рұқсатын тоқтатты. Еуропалық Одақ және Украина кейіннен белорус авиакомпанияларына өздерінің әуе кеңістігіне кіруге немесе әуежайларын пайдалануға тыйым салды, бұл тиімді түрде Belavia-ға тыйым салды және олардың бағыттар желісінің үлкен бөлігін тоқтатуға әкелді. Сондай-ақ 2021 жылы Belavia Беларусь–Еуропалық Одақ шекаралық дағдарысы кезінде заңсыз көшіп-қонушылардың келуін ұйымдастырды деген айып тағылды. 2021 жылдың қыркүйегінде Belavia компаниясы қазіргі флотының көп бөлігінен айырылуы мүмкін екені хабарланды, себебі жаңа эмбарголарға байланысты лизинг берушілерге оларды белорус әуе компанияларына жалға беруге рұқсат берілмеуі мүмкін. Осы кезде Belavia-ның 18 кішкентай, ескі ұшағы болды, бірақ ол батыс компанияларынан бірнеше заманауи ұшақтарды жалға алды, олардың ішінде ирландиялық AerCap алты және даттық Nordic Aviation Capital жеті ұшақпен ең маңызды жеткізушілер болды. 16 қарашада Еуропалық Одақ еуропалық лизинг берушілердің Беларуське ұшақтарды жалға беруді тоқтатуын растады, бұл әуе компаниясын қысқа мерзімде қазіргі флотының жартысын қайтаруға мәжбүр етті. 2021 жылдың 2 желтоқсанында Belavia Еуропалық Одақтың санкциялар тізіміне енгізілді. Швейцария 20 желтоқсанда ЕО санкцияларына қосылды. 2022 жылдың 8 сәуірінде АҚШ Сауда департаменті Aeroflot, Aviastar, Azur Air, Rossiya және Utair компанияларымен бірге АҚШ-та жасалған белорус ұшақтарының Беларуське немесе Ресейге ұшуын шектеді. 2023 жылдың тамызында АҚШ Belavia-ны Арнайы тағайындалған азаматтар мен блокталған тұлғалар тізіміне қосты. 2024 жылдың ақпанында елдегі жалғыз жолаушылар тасымалдаушысы Гродно Әуекомпаниясы Көлік және коммуникация министрлігінің жарлығымен Belavia-ға біріктіріліп, қосылды.
On 24 May 2021, the British government suspended Belavia's operating permit in response to the Ryanair Flight 4978 incident. The European Union and Ukraine subsequently banned Belarusian airliners from entering their airspace or using their airports, effectively banning Belavia which led to the suspension of vast parts of their route network. Also in 2021, Belavia was accused of orchestrating the influx of illegal migrants during the Belarus–European Union border crisis. In September 2021 it has been reported that Belavia might face to lose the majority of its current fleet as its lessors might be no longer allowed to lease them out to Belarusian airlines as part of new embargoes. At this point Belavia owned 18 smaller, older aircraft, but had rented several modern jets from Western companies, with the Irish AerCap with six and the Danish Nordic Aviation Capital with seven aircraft being the most important suppliers. On 16 November, the European Union confirmed the termination of all aircraft leases to Belarus by European lessors, which forces the airline to return half of their current fleet on short notice. On 2 December 2021, Belavia was added to the sanctions list of the European Union. Switzerland joined the EU sanctions on 20 December. On 8 April 2022, the US Department of Commerce restricted flights on Belarusian owned or operated aircraft manufactured in the US along with Aeroflot, Aviastar, Azur Air, Rossiya and Utair from flying into Belarus or Russia. In August 2023, the United States added Belavia to the Specially Designated Nationals and Blocked Persons List. In February 2024, Grodno Aviakompania, the only other passenger operator of the country, was merged and incorporated into Belavia by decree from the Ministry of Transport and Communications.
Баратын жерлері
COVID-19 пандемиясына дейін Белавия әуе компаниясы Минск ұлттық әуежайынан Азия, Еуропа және Африкаға рейстер қатынайтын. Жоспарланған бағыттардан өзге, Белавия демалыс орындарына чартерлік рейстер мен VIP чартерлерін де жүргізеді. Ryanair 4978 рейсі мәжбүрлі түрде қондырылу оқиғасының алдында компания 32 елде бір ішкі және 54 халықаралық бағытқа қызмет көрсетті. Беларусь әуе компанияларына Еуропалық Одақ, Ұлыбритания және Украинаның әуе кеңістігіне кіруге тыйым салынғаннан кейін, әуе компанияның барлық бағыттарының жиырмасынан басқасы тоқтатылды: географиялық шектеулерге байланысты Кишиневке (Молдова), Калининградқа (Ресей) және Белградқа (Сербия) қол жеткізу іс жүзінде мүмкін емес болды, тіпті бұл үш ел Еуропалық Одаққа мүше болмағандықтан Белавияға жеке саяхат шектеулерін қоймады. 2021 жылғы 28 мамырда әуе компаниясы шектеулі әуе кеңістігі арқылы өтуге мәжбүр боларлық рейстерді тоқтатуды және Стамбул (Түркия) бағытын қайта жоспарлау жөніндегі жұмыстарын жалғастырып жатқанын растады, бұл бағытқа дейін Украина, Молдова, Румыния және Болгарияның теңіз сулары арқылы тікелей маршрутпен қамтамасыз етілген. 2023 жылдың қараша айына қарай, әуе компаниясы 11 елге 22 бағыт бойынша қызмет көрсетеді.
Prior to the COVID 19 pandemic, Belavia operated flights to Asia, Europe, and Africa from its base at Minsk National Airport. In addition to scheduled destinations listed here, Belavia operates charter flights to leisure destinations and VIP charters. On the eve of the Ryanair Flight 4978 forced takedown incident, it served one domestic destination and 54 international destinations in 32 countries. As a result of the subsequent ban on Belarusian airliners entering the EU, UK and Ukrainian airspace, the airline is effectively stripped off all but twenty of these destinations: owing to the geographical constraints, access to Chișinău (Moldova), Kaliningrad (Russia), and Belgrade (Serbia) has become de facto impossible, despite these three non EU member states not having issued any independent travel bans on Belavia. On 28 May 2021, the airline confirmed the cancellation of flights that would otherwise be forced to pass through restricted airspace as well as their ongoing efforts to reroute the Istanbul, Turkey, connection, up to this point handled using a straight route over Ukraine, Moldova, Romania as well as Bulgaria's territorial waters. As of November 2023, the airline serves 11 countries on 22 routes.
Тарихи флоты
+ Belavia зейнеткерлікке шығарылған паркі, бұрын КСРО 86062, содан кейін RA 86062 Atlant Soyuz Airlines авиакомпаниясына; 1994-1996 жылдары Қытай және АҚШ елдеріне чартерлік рейстерде пайдаланылды. Туполев Ту-124, Туполев Ту-134, Туполев Ту-154B, Туполев Ту-154B1, Туполев Ту-154B2. Біреуі оқу макеті ретінде қолданылды. Яковлев Як-40.
+ Belavia Retired Fleet ex СССР 86062, then RA 86062 to Atlant Soyuz Airlines; Was used in 1994 to 1996 on charter routes to China and United States. Tupolev Tu 124Tupolev Tu 134ATupolev Tu 154BTupolev Tu 154B1Tupolev Tu 154B2One used as training mock upYakovlev Yak 40
Оқиғалар мен жазатайым оқиғалар
2003 жылғы 6 қаңтарда "Яковлев Як-40" ұшағының Прагаға бағыт алған рейсінде жел әйнегі сынып қалды. Екі Чехия әуе күштерінің истребителі ұшақты Рузине халықаралық әуежайына қауіпсіз қондыруға сүйемелдеді. 2008 жылғы 14 ақпанда "Белавиа" әуекомпаниясының 1834 рейсімен Ереваннан (Армения) Минскіге ұшып бара жатқан Bombardier CRJ100ER ұшағы Звартноц халықаралық әуежайынан ұшып көтерілген кезде ұшу-қону жолағына сол қанатымен соқтығысты, содан кейін жерге құлап, аударылып, ұшу-қону жолағының жанында тоқтады. Барлық 18 жолаушы мен 3 экипаж мүшесі ұшақ өртенбей тұрып құтылуға үлкерді, бұл әуежайдағы өрт сөндіру және құтқару қызметінің уақтылы араласуының арқасы болды. Апаттың басты себебі – сол қанатқа мұз жиналу нәтижесіндегі тоқтау.
On 6 January 2003, a Yakovlev Yak 40 suffered a shattered windshield during a flight, en route to Prague. Two Czech Air Force fighters accompanied the plane to a safe landing in Ruzyně International Airport. On 14 February 2008, Belavia Flight 1834, a Bombardier CRJ100ER en route from Yerevan, Armenia, to Minsk, hit its left wing on the runway during takeoff from Zvartnots International Airport, subsequently crashing on the ground, flipping over and coming to a stop inverted near the runway. All 18 passengers and 3 crew members managed to escape the aircraft before it erupted into flames, partly due to the timely response of the fire and rescue crew at the airport. The main cause of the crash was icing contamination leading to a stall of the left wing.