Кіріспе

Карбоксил қышқылының химиялық формуласы (CH3)2CHCO2H. Изобутир қышқылы, сондай-ақ 2-метилпропаноид қышқылы немесе изобутаноид қышқылы деп аталады, бұл карбоксил қышқылының құрылымдық формуласы (CH3)2CHCOOH. Ол май қышқылының изомері. Ол қысқа тізбекті май қышқылы болып саналады. Депротондылу немесе этерификациялау изобутираттар деп аталатын туындыларды береді. Изобутир қышқылы – түссіз, иісі аздап жағымсыз сұйықтық. Суда және органикалық еріткіштерде ериді. Ол табиғи түрде каробта (Ceratonia siliqua), ванильде және Arnica dulcis түбірінде, сондай-ақ кротон майындағы этил эфирі түрінде кездеседі.

Зертханалық әдістер

Көптеген жолдар белгілі, оның ішінде изобутиронитрилдің сілтілермен гидролизі және күкірт қышқылының қатысуымен изобутанолды калий дихроматымен тотықтыру. Протон донорларының қатысуымен натрий амальгамының метакрил қышқылына әсер етуі изобутериялық қышқылды да береді. Оның қышқыл хлориді басқаларын алу үшін аралық зат ретінде жиі қолданылады. Хром қышқылымен қыздырғанда ол ацетонға тотықтырылады. Сілтілік калий перманганаты оны α-гидроксиизобутир қышқылына, (CH3)2C(OH)CO2H тотықтырады. БҰҰ Азық және Ауыл шаруашылығы ұйымы (FAO) мен Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (WHO) тобы бұл қосылыстың тағамдық қоспа ретіндегі қауіпсіздігін қарастырып, оның қалыпты тұтыну деңгейінде ешқандай қауіп жоқ деген қорытындыға келді.

Биология

Адамдарда изобутир қышқылы ішек микробиомының шағын өнімі болып табылады және сонымен қатар тамақта кездесетін оның эфирлерінің метаболизмі арқылы да пайда болуы мүмкін. Оның иісі бұзылған майға ұқсас (4 көміртегілі органикалық қосылыстар "бутил" тамырына ие, ол өз кезегінде майды білдіретін латын сөзінен және грекше βούτυρον сөзінен шыққан), бірақ шамамен 2,5% адамда оны сезбеу (аносмия) туралы хабарламалар бар. Өсімдіктердегі изобутир қышқылының метаболизмі зерттелген. Изобутир қышқылы, басқа бірнеше қысқа тізбекті май қышқылдарымен бірге, "копулиндер" деп аталады және адамның кіндік секрециясында көп мөлшерде кездеседі. Изобутир қышқылының деңгейі менструалдық цикл бойында өзгереді және ол овуляция статусының индикаторы болып табылуы мүмкін. Шимпанзелерде де ұқсас цикл байқалады.