Кіріспе
1894 жылы салынған алғашқы бу турбинасымен жүретін бу кемесі. 1894 жылы тәжірибелік кеме ретінде салынған және сол кездегі әлемдегі ең жылдам кеме болған "Турбиния" 1897 жылы "Спитхед" теңіз парадында танысылды және келесі буын пароходтар үшін үлгі орнатты, олардың көпшілігі турбинамен жұмыс істейтін. Қазіргі уақытта кеме Солтүстік Англиядағы Ньюкасл-апон-Тайн қаласындағы Discovery мұражайында, ал оның бастапқы қозғалтқышы Лондонның Ғылым мұражайында сақталуда.
Turbinia was the first steam turbine powered steamship. Built as an experimental vessel in 1894, and easily the fastest ship in the world at that time, Turbinia was demonstrated dramatically at the Spithead Navy Review in 1897 and set the standard for the next generation of steamships, the majority of which would be turbine powered. The vessel is currently located at the Discovery Museum in Newcastle upon Tyne, North East England, while her original powerplant is located at the Science Museum in London.
Даму
Чарльз Алгернон Парсонс 1884 жылы заманауи бу турбинасын ойлап тапты, ал оның кемелерге қуат беру әлеуетін болжап білгендіктен, 1897 жылы Парсонс теңіз бу турбинасы компаниясын құрды. Осы мақсатта ол Англияның солтүстік-шығысындағы Тайн өзеніндегі Уолсендте орналасқан Браун мен Худ фирмасында болаттан жасалған жеңіл конструкциядағы "Турбиния" эксперименталды кемесін салдырды. Адмиралтейство жаңалықтардан хабардар болды, ал "Турбиния" 1894 жылғы 2 тамызда суға түсірілді. Турбиналық қозғалтқыштың сәттілігіне қарамастан, бір пропеллермен жасалған алғашқы сынақтар көңіл көншітпеді. Кавитация мәселесін анықтап, алғашқы кавитациялық туннельді салғаннан кейін, Парсонстың зерттеулері үш осьтік ағынды турбинаны үш білікке орнатуға әкелді, әр білік өз кезегінде үш пропеллерді қозғалтады, барлығы тоғыз пропеллерді құрады. Сынақтарда бұл рекордтық жылдамдыққа жетті, сондықтан "кемедегі жолаушылар "Турбиния" Парсонстың Солтүк теңізіндегі жеңімпаз сұр тайыншасы екеніне толық сенімді болды". Турбиналар тікелей жетегімен жұмыс істеді, себебі 1910 жылға дейін редукторлы турбиналар енгізілмеген. Тіпті редукторлы турбиналар енгізілгеннен кейін де, ең ірі осьтік бу турбиналарының тиімділігі 12%-дан төмен болды, ал "Turbinia" тіпті одан да аз тиімді болды. Бұған қарамастан, ол бұрынғы үлгілерге қарағанда айтарлықтай жақсарту болды.
Көрсеткіш
Парсонс кемесі 1897 жылғы 26 маусымда Спитхедте королева Викторияның Алмаз мерейтойына арналған Әскери-теңіз парадында, Уэльс принці, шетелдік дипломаттар мен Адмиралтейство лордтарының алдында күтпеген жерден пайда болды. Бұл кеме сол кездегі кез келген кемеден асып түсетін жылдамдыққа ие болды. Turbinia екі қатарға тізілген кемелердің арасымен шапшаңдықпен өтіп, көпшілік пен принцтердің алдында жоғары-төмен қозғалды, оны қууға тырысқан теңіз катерiнен оңай қашып, толқынымен суға батырып жіберді. Фотограф және кинооператор Альфред Дж. Вест Turbinia толық жылдамдықпен жүріп жатқан бірнеше суреттер мен видео түсірді. Кейіннен ол сэр Чарльз Парсонс тарапынан Тайн өзенінде және жақын орналасқан Солтүстік теңізде түсіруге шақырылды. Түсірілген суреттер Turbiniaның жылдамдығын көрсететін ең басты бейне болып сақталды. Осы жылдамдық пен қуатын нақты көрсеткеннен кейін, және Адмиралтейство қатысқан қосымша жоғары жылдамдықты сынақтардан кейін, Парсонс Уолсендте Turbinia зауытын құрды, ол Әскери-теңіз күштері үшін екі турбиналық эсминецтерге арналған қозғалтқыштарды жасады, олар 1899 жылы суға түсірілді. Екі кеме де 1901 жылы апатқа ұшырап жоғалып кетті, бірақ олардың жоғалуы турбиналарды енгізуді баяулатса да, Адмиралтейство олардың тиімділігіне көз жеткізді. 1900 жылы Turbinia Парижге жеткізіліп, француз шенеуніктеріне көрсетілді, содан кейін Париж көрмесінде қойылды – Тайн өзенінің оң жағалауынан суға түсірілген кеме. Ол жөнделіп, (сондай-ақ турбинамен жұмыс істейтін кеме) Turbiniaмен бірге қойылды. Turbinia екі бөлікке бөлінді, артқы бөлігі, қозғалтқыштар мен винттерімен бірге, Лондонның Оңтүстік Кенсингтон мұражайында қойылды, онда толық кемені орналастыруға жеткілікті орын болмады. Алдыңғы бөлігі 1944 жылы Ньюкасл қалалық әкімшілігіне тапсырылып, қалалық көрмелер саябағында қойылды. 1959 жылы Ғылым мұражайы Turbiniaның артқы бөлігін алып тастады, ал 1961 жылы қайта құрылған орталық бөлікті пайдаланып, Turbinia қайта құрастырылып, Ньюкасл қалалық Ғылым және өнеркәсіп мұражайында қойылды. 1983 жылы толық қайта құру жұмыстары жүргізілді. 1994 жылғы 30 қазанда, суға түсірілген күнінен 100 жыл өткен соң, Turbinia Ньюкаслдың Ғылым және Инженерлік мұражайына (кейіннен «Дискавери» мұражайы деп аталды) көшіріліп, 1996 жылғы наурыз айында көпшілік назарына ұсынылды. Ұлттық тарихи флотқа енгізілген Turbinia 2000 жылы «Дискавери» мұражайында өткен бір жылдық, 10,7 миллион фунт стерлингтік қайта құру бағдарламасының орталық бөлігі болды. Turbiniaның айналасындағы галерея бірінші болып жаңартылды, жұмыстың басты бөлігі үш деңгейлі галереялар құру үшін шатырды бір қабатқа көтеруді қамтыды.