Жел электр станцияларының тобы

Кіріспе

Жел турбиналарының тобы

Жел фермасы немесе жел паркі, сондай-ақ жел электр станциясы деп те аталатын, – электр энергиясын өндіру үшін бір-біріне жақын орналасқан жел турбиналарының тобы. Жел фермаларының мөлшері бірнеше турбинадан бастап, кең аумақты қамтитын жүздерше турбинаға дейін жетеді. Жел фермалары құрлықта немесе теңізде орналасуы мүмкін. Әлемдегі ең ірі құрлықтағы жел фермаларының көп бөлігі Қытай, Үндістан және АҚШ-та орналасқан. Мысалы, әлемдегі ең ірі жел фермасы – Қытайдағы Гансу жел фермасы 2012 жылға қарай 6000 МВт-тан астам қуатқа ие болды, ал 2020 жылға қарай 20000 МВт-қа жетуді көздеді. 2020 жылдың желтоқсанына сәйкес, Ұлыбританиядағы 1218 МВт қуаттылығы бар Хорнси жел фермасы әлемдегі ең ірі теңіздік жел фермасы болып табылады. Жеке жел турбиналарының конструкциясы үнемі жетілдіріліп, қуаты артып келеді, нәтижесінде бірдей жалпы қуаттылықты қамтамасыз ету үшін аз турбиналар қажет болады. Олар отынды қажет етпейтіндіктен, жел фермаларының қоршаған ортаға тигізетін әсері көптеген басқа энергия өндіру нысандарына қарағанда төмендеу, сондықтан олар көбінесе экологиялық таза энергияның жақсы көзі ретінде қарастырылады. Дегенмен, жел фермалары көріністік әсері және ландшафтқа тигізетін әсері үшін сынға ұшырайды. Әдетте, олар басқа электр станцияларына қарағанда көбірек жерді алып жатады және жабайы, ауылдық аймақтарда салынуы керек, бұл "елді мекендердің индустриялануына", мекендеу орындарының жоғалуына және туризмнің төмендеуіне әкелуі мүмкін. Кейбір сыншылар жел фермаларының денсаулыққа зиян келтіретінін айтады, бірақ көптеген зерттеушілер бұл мәлімдемелерді ғылым емес деп санайды (жел турбинасы синдромы туралы қараңыз). Жел фермалары радар жүйелеріне кедергі келтіруі мүмкін, бірақ АҚШ Энергетика министрлігінің мәліметінше, "орналасу және басқа да шаралар қақтығыстарды шешіп, жел жобаларының радармен тиімді қатар өмір сүруіне мүмкіндік берді".

Орындылық туралы ескертулер

Жел электр станциясының орналасқан жері оның жалпы сәттілігі үшін маңызды. Жел электр станциясының табысты болуына әсер ететін қосымша факторлар: жел жағдайлары, электр желілеріне қосылу мүмкіндігі, физикалық қолжетімділік және жергілікті электр энергиясының бағасы.

Желдің жағдайы

Желдің орташа жылдамдығы неғұрлым жоғары болса, жел турбинасы соғұрлым көп электр энергиясын өндіреді, сондықтан желдің жылдамдығы жел фермаларын дамыту үшін экономикалық тұрғыдан тиімді. Теңгерімдеу факторы – күшті жел соғулары мен жоғары турбуленттілік күштірек, қымбат турбиналарды талап етеді, әйтпесе зақымдану қаупі бар. Желдің орташа қуаты желдің орташа жылдамдығына пропорционал емес. Осы себепті, идеалды жел жағдайы – бір бағыттан тұрақты соққан, турбуленттілігі төмен, күшті, бірақ үнемі соғып тұратын жел болуы керек. Тау өткелдері осындай жағдайларда жел электр станцияларын орналастыру үшін өте қолайлы. Тау өткелдері таулармен тоқтатылған желді, төмен қысым мен тегіс жерлерге қарай, туннель тәрізді өткел арқылы бағыттайды. Сан-Горгонио және Алтамонт өткелдері сияқты жел электр станциялары үшін пайдаланылатын өткелдер мол жел ресурстарымен және ірі көлемдегі жел электр станцияларын салу мүмкіндігімен танымал. Осы өткелдер 1980 жылдары АҚШ Жерді басқару бюросы жел энергиясын дамытуға рұқсат бергеннен кейін, ірі жел электр станцияларын салуға көп қаржы жұмсалған алғашқы орындар болды. Бұл жел электр станцияларынан дамытушылар АҚШ-та бұрын зерттелмеген, ірі жобалардың турбуленттілігі мен тығыздығының әсері туралы көп нәрсе білді, себебі осындай зерттеулерді жүргізуге жеткілікті үлкен жел электр станциялары болмады. Әдетте, учаскелер жел атласы негізінде тексеріледі және жел өлшегіштер мен жел бағытталғыштарын пайдалану арқылы ұзақ мерзімді немесе тұрақты метеорологиялық мұнара деректерімен расталады. Желдің метеорологиялық деректері ғана үлкен жел электр станциясын орналастыру үшін жеткіліксіз. Желдің жылдамдығы мен бағыты туралы нақты деректерді жинау жобаны қаржыландыру үшін учаскенің әлеуетін анықтау үшін маңызды. Жергілікті желдер көбінесе бір жыл немесе одан да көп уақыт бойы бақыланады, егжей-тегжейлі жел карталары жасалады және жел генераторларын орнату алдында жел желісінің мүмкіндіктерін зерттеу жүргізіледі. Жел биіктікке көтерілгенде жылдамрақ соғады, себебі кедергінің әсері төмендейді. Биіктікпен жылдамдықтың артуы жер бетіне жақын жерде ең күрт байқалады және топография, жер бетінің құрылымы және ағаштар немесе ғимараттар сияқты желге кедергі келтіретін факторларға байланысты. Теңіз деңгейінен мыңдаған фут/жүздеген метр биіктікте желдің қуаты ауа тығыздығының төмендеуіне пропорционалды түрде азаяды.

The faster the average wind speed, the more electricity the wind turbine will generate, so faster winds are generally economically better for wind farm developments. The balancing factor is that strong gusts and high turbulence require stronger more expensive turbines, otherwise there is a risk of damage. The average power in the wind is not proportional to the average wind speed. For this reason, the ideal wind conditions would be strong but consistent winds with low turbulence coming from a single direction. Mountain passes are ideal locations for wind farms under these conditions. Mountain passes channel wind, blocked by mountains, through a tunnel like pass towards areas of lower pressure and flatter land. Passes used for wind farms like the San Gorgonio Pass and Altamont Pass are known for their abundant wind resource capacity and capability for large scale wind farms. These types of passes were the first places in the 1980s to have heavily invested large scale wind farms after approval for wind energy development by the U. S. Bureau of Land Management. From these wind farms, developers learned a lot about turbulence and crowding effects of large scale wind projects, which were previously unresearched, in the U. S. due to the lack of operational wind farms large enough to conduct these types of studies. Usually sites are screened on the basis of a wind atlas, and validated with on site wind measurements via long term or permanent meteorological tower data using anemometers and wind vanes. Meteorological wind data alone is usually not sufficient for accurate siting of a large wind power project. Collection of site specific data for wind speed and direction is crucial to determining site potential in order to finance the project. Local winds are often monitored for a year or more, detailed wind maps are constructed, along with rigorous grid capability studies conducted, before any wind generators are installed. The wind blows faster at higher altitudes because of the reduced influence of drag. The increase in velocity with altitude is most dramatic near the surface and is affected by topography, surface roughness, and upwind obstacles such as trees or buildings. At altitudes of thousands of feet/hundreds of metres above sea level, the power in the wind decreases proportional to the decrease in air density.

Электр желісі мәселесі

Көбінесе энергия нарығы қаныққан жағдайда, үлкен жел жобалары үшін жерді таңдаудың алғашқы қадамы, жел ресурстары туралы деректерді жинаудан бұрын, жеткілікті өткізу қабілетіне (ATC) ие аймақтарды табу болып табылады. ATC – бұл екі өзара байланысқан аймақты қосымша интеграциялау үшін, ескі тасымалдау желілерін және подстанцияларын едәуір жаңартусыз қолда бар тасымалдау жүйесіндегі қалған қуаттың өлшемі. Жабдықты жаңартуға кететін маңызды шығындар жобаның тиімділігін төмендетуі мүмкін, тіпті жел ресурстары жеткілікті болса да. Қуатты аймақтардың тізімі құрылғаннан кейін, ол ұзақ мерзімді жел өлшемдеріне, сондай-ақ жүкке жақындық және жерді сатып алу сияқты басқа экологиялық немесе техникалық шектеулерге сүйене отырып нақтыланады. АҚШ-тағы көптеген тәуелсіз жүйе операторлары (ISO), мысалы, Калифорния ISO және Midcontinent ISO, әзірлеушілерге белгілі бір аймаққа және желілік қосылымға жаңа қуат ұсынуға мүмкіндік беру үшін қосылу өтініштері кезектерін пайдаланады. Бұл кезектерге өтініш беру кезінде депозиттік төлемдер және ATC сияқты факторларды ескере отырып, қосылымның мүмкіндігін анықтау үшін ISO жүргізетін зерттеулерге байланысты ағымдағы шығындар кіреді, бұл зерттеулер өтініш берілгеннен кейін бірнеше жылға созылуы мүмкін. Ең көп кезекке тұруға ұсыныс бере алатын ірі корпорациялар, ең көп ресурстарға және мүмкіндіктерге ие жерлерді дамытуда нарықтық үстемдікке ие болуы мүмкін. Кезекке өтініш беру мерзімі өткеннен кейін, көптеген компаниялар бәсекелестікті бағалағаннан кейін өтініштерін кері тартып алады, басқа ірі компаниялардың өтініштерімен салыстырғанда тым тәуекелді деп танылған әрбір өтініш үшін депозиттің бір бөлігін қайтарып алуға тырысады.

Турбина аралығы

Жел электр станцияларын жобалаудағы маңызды фактор – турбиналар арасындағы арақашықтық, бүйірлік және осьтік (басым жел бағытына қатысты). Турбиналар бір-біріне қаншалықты жақын болса, жел бағытындағы турбиналар арттағы турбиналарға соншалықты көп кедергі келтіреді (ояну әсері). Дегенмен, турбиналарды алыс орналастыру жолдар мен кабельдерге кететін шығындарды арттырады, сондай-ақ белгілі бір қуаттылықтағы турбиналарды орнату үшін қажетті жер аумағын ұлғайтады. Осы факторлардың нәтижесінде турбиналар арасындағы арақашықтық әрбір учаскеде әртүрлі болады. Әдетте, өндірушілер әрбір жақын орналасқан турбинаның кеңістіктік аймағы арасында турбина роторының диаметрінен кемінде 3,5 есе көп бос орын болуын талап етеді. Турбина моделіне, учаскенің жағдайларына және оның жұмыс істеу тәсіліне байланысты арақашықтықты қысқартуға болады. Ауа ағыны кедергіге жақындағанда жылдамдығы төмендейді, бұл "тосу әсері" деп аталады, және басқа турбиналардың алдындағы турбиналар үшін қолжетімді жел қуатын 2%-ға дейін азайтады.

Эксперименттік және ұсынылып отырған жел электр станциялары

Сынақ мақсатында бір жел турбинасынан тұратын эксперименттік жел электр станциялары салынды. Мұндай орналымдардың бірі – Østerild жел турбиналарын сынау алаңы. Әуедегі жел электр станциялары да көзделіп отыр. Мұндай жел электр станциялары – бір-біріне жақын орналасқан және бір нүктеде желіге қосылған әуедегі жел энергиясы жүйелерінің тобы. Жел жылдамдықтарының кең ауқымын тиімді пайдалану үшін әртүрлі жел турбиналарынан құралған жел фермалары ұсынылған. Мұндай жел электр станцияларын жобалау екі критерий бойынша қарастырылады: ферма өндіретін энергияны максималдау және оның құнын азайту.

Австралия

Австралиялық жасылдар Австралиядағы жел электр станцияларын үнемі қолдап келді, бірақ партияның бұрынғы төрағасы Боб Браун мен бұрынғы төрағасы Ричард Ди Натале енді жел турбиналарының қоршаған ортаға тигізетін әсеріне, әсіресе құстар үшін туындайтын қауіпке алаңдаушылық білдірді.

Бразилия

2022 жылдың шілдесінде Бразилия шамамен 750 жел электр стансасында 22 ГВт орнатылған жел қуатына жетті. 2021 жылы Бразилия орнатылған жел қуаты бойынша әлемде 7-ші орынды алды (21 ГВт), ал жел энергиясын өндіру бойынша әлемде 4-ші ірі ел болды (72 ТВт/сағ), тек Қытай, АҚШ және Германиядан кейін. Елдегі ең ірі жел электр стансасы – Пиауи штатындағы Lagoa dos Ventos жел электр стансалар кешені, қазіргі қуаты 1000 МВт, ал қуаты 1500 МВт-қа дейін ұлғайтылуда.

Қытай

Бес жылдың ішінде Қытай жел энергиясын өндіруде әлемді озып кетті, 2006 жылы 2,599 МВт қуатқа ие болса, 2011 жылдың соңында 62,733 МВт-қа жетті. Дегенмен, қарқынды өсім Қытайдың инфрақұрылымын басып өтті және 2012 жылы жаңа құрылыс айтарлықтай төмендеді. 2009 жылдың соңында Қытайдағы жел қуаты 25,1 гигаватт (ГВт) электр энергиясын өндіруге мүмкіндік берді, ал Қытай ел экономикасының маңызды даму факторы ретінде жел қуатын анықтады. Аудандық жағынан үлкен және ұзын жағалауға ие Қытайда ерекше жел ресурстары бар. Гарвард және Цинхуа университетінің зерттеушілері 2030 жылға қарай Қытай жел энергиясы арқылы барлық электр энергиясының қажеттілігін қамтамасыз ете алатынын анықтады. 2008 жылдың соңына дейін кем дегенде 15 қытай компаниясы жел турбиналарын коммерциялық түрде өндірді, ал тағы да бірнеше ондаған компания компоненттерін өндірді. 1,5 МВт-тан 3 МВт-қа дейінгі турбиналар кеңінен қолданыс тапты. Қытайдағы жетекші жел энергиясы компаниялары Goldwind, Dongfang Electric және Sinovel болды. Қытай 2008 жылы шағын жел турбиналарын өндіруді шамамен 80 000 турбинаға (80 МВт) дейін арттырды. Барлық осы дамуларға қарамастан, салалық сарапшылардың пікірінше, Қытайдың жел энергетикасы 2007-2008 жылдардағы қаржы дағдарысына ұшырамады. Global Wind Energy Council мәліметінше, Қытайдағы жел энергиясын дамытудың масштабы мен қарқыны әлемдегі ешбір елде байқалмаған. Ұлттық халық конгресінің тұрақты комитеті Қытайдың энергия компанияларының жаңартылатын энергия секторы өндірген барлық электр энергиясын сатып алуын міндеттейтін заң қабылдады.

Еуропа

2011 жылы Еуропалық Одақта желдің жалпы орнатылған қуаты 93 957 МВт құрады. Германия әлемде үшінші ең ірі қуатқа ие болды (Қытай мен АҚШ-тан кейін), 2011 жылдың соңында орнатылған қуаты 29 060 МВт болды. Испанияда 21 674 МВт, ал Италия мен Францияда әрқайсысында 6 000 мен 7 000 МВт аралығында болды. 2014 жылдың қаңтарына қарай Ұлыбританияның орнатылған қуаты 10 495 МВт-қа жетті. Бірақ энергия өндірісі қуаттан өзгеше болуы мүмкін – 2010 жылы Испания 43 ТВт/сағ көлемімен Еуропадағы ең жоғары жел энергиясын өндірді, бұл Германияның 35 ТВт/сағ көрсеткішінен асып түсті. Еуропадағы ең ірі жел электр станциясы – Ұлыбританиядағы Темза сағасында орналасқан «London Array» (630 МВт қуаттылықпен, әлемдегі ең ірі теңіз үстіндегі жел электр станциясы). Еуропадағы ірі жел электр станцияларының қатарында Румынияның Констанца қаласының жанындағы 600 МВт қуаттылыққа ие «Fântânele Cogealac» жел электр станциясы және Шотландияның Глазго қаласының жанындағы 539 МВт жалпы қуаттылығы бар «Whitelee» жел электр станциясы бар. Жел энергиясын шектеудің маңызды факторы – жел электр станцияларының өндіретін айнымалы қуаты. Көптеген аймақтарда жел уақыттың бір бөлігінде ғана соғады, сондықтан жел соқпаған кезде қуат тапшылығын өтеу үшін резервтік қуатты генерациялық қуаттылық қажет. Бұл мәселені шешу үшін Батыс Еуропадағы ұлттық желілерді байланыстыратын «супержелі» құру ұсынылды, ол Даниядан Оңтүстік Солтүстік теңізі арқылы Англияға және Кельт теңізі арқылы Ирландияға, одан әрі оңтүстікке қарай Франция мен Испанияға, әсіресе Хигеруэлаға дейін жетеді, ол бір кезде әлемдегі ең ірі жел электр станциясы болды. Аталған идеяның мәні мынада: төмен қысым аймағы Даниядан Балтық теңізіне жылжығанда, келесі төмен қысым Ирландия жағалауында пайда болады. Сондықтан, жел әрқашан барлық жерде соқпаса да, ол әрқашан бір жерде соғады. 2022 жылдың шілдесінде әлемдегі ең терең негізі бекітілген жел фермасы – «Seagreen» пайдалануға берілді. Шотландияның Ангус жағалауынан 26 шақырым қашықтықта орналасқан бұл станция 1,1 гигаватт (ГВт) электр энергиясын өндіретін 114 турбинаға ие.

In 2011 the European Union had a total installed wind capacity of 93,957 MW. Germany had the third largest capacity in the world (after China and the United States), with an installed capacity of 29,060 MW at the end of 2011. Spain had 21,674 MW, and Italy and France each had between 6,000 and 7,000 MW. By January 2014, the UK installed capacity was 10,495 MW. But energy production can be different from capacity – in 2010, Spain had the highest European wind power production with 43 TWh compared to Germany's 35 TWh. Europe's largest windfarm is the 'London Array', an off shore wind farm in the Thames Estuary in the United Kingdom, with a current capacity of 630 MW (the world's largest off shore wind farm). Other large wind farms in Europe include Fântânele Cogealac Wind Farm near Constanța, Romania with 600 MW capacity, and Whitelee Wind Farm near Glasgow, Scotland which has a total capacity of 539 MW. An important limiting factor of wind power is variable power generated by wind farms. In most locations the wind blows only part of the time, which means that there has to be back up capacity of dispatchable generation capacity to cover periods that the wind is not blowing. To address this issue it has been proposed to create a "supergrid" to connect national grids together across western Europe, ranging from Denmark across the southern North Sea to England and the Celtic Sea to Ireland, and further south to France and Spain especially in Higueruela which was for some time the biggest wind farm in the world. The idea is that by the time a low pressure area has moved away from Denmark to the Baltic Sea the next low appears off the coast of Ireland. Therefore, while it is true that the wind is not blowing everywhere all of the time, it will always be blowing somewhere. In July 2022, it became operative Seagreen, the world's deepest fixed bottom wind farm. Located 26 miles off the Angus coastline, in Scotland, it has 114 turbines that generate 1.1 gigawatts (GW) of electricity.

Үндістан

Үндістан әлемдегі орнатылған жел энергиясы қуаты бойынша бесінші орында тұр. 2014 жылдың 31 наурызына қарай, жел энергиясының орнатылған қуаты 21136,3 МВт құрады, бұл қуаттың басым бөлігі Тамил Наду штатында (7253 МВт) шоғырланған. Жел энергиясы Үндістанның жалпы орнатылған электр энергиясын өндіру қуатының шамамен 8,5% құрайды және елдің электр энергиясының 1,6% -ын өндіреді.

Иордания

Иорданиядағы 117 МВт қуаттылығы бар Тафила жел электр станциясы 2015 жылдың желтоқсан айында пайдалануға берілді және бұл аймақтағы алғашқы ірі жел электр станциясы жобасы болып табылады.

Марокко

Марокко елде жаңартылатын энергияны және энергия тиімділігін дамытуды қолдау мақсатында кең ауқымды жел энергиясы бағдарламасын іске қосты. 10 жылға созылатын және жалпы құны 3,25 миллиард долларға бағаланған Марокконың бірыңғай жел энергиясы жобасы елге жел энергиясының орнатылған қуатын 2010 жылғы 280 МВт-тан 2020 жылға қарай 2000 МВт-қа дейін жеткізуге мүмкіндік береді.

Пәкістан

Пәкістанның Синд провинциясындағы Жимпир, Гаро және Кети Бундарда жел дәліздері бар және қазіргі уақытта Жимпир мен Мирпур Сакрода (Татта ауданы) жел электр станцияларын салу жұмыстары жүріп жатыр. Пәкістан үкіметі Сінд пен Белуджистанның оңтүстік жағалау аймақтарын энергиямен қамтамасыз етудегі қиындықтарға байланысты жел энергиясының көздерін дамытуға шешім қабылдады. Zorlu Energy Putin электр станциясы – Пәкістандағы алғашқы жел электр станциясы. Бұл жел электр стансасын Жымпирде Zorlu Energy Pakistan компаниясы, түрік компаниясының жергілікті еншілес кәсіпорны, салып жатыр. Жобаның жалпы құны 136 миллион долларды құрайды. [3] 2012 жылы аяқталған стансаның жалпы қуаты шамамен 56 МВт. Fauji Fertilizer Company Energy Limited компаниясы Жымпирда 49,5 МВт қуаттылықтағы жел электр шаруашылығын салған. Механикалық жобалауға байланысты келісім-шарт Nordex және Descon Engineering Limited компанияларына тапсырылды. Nordex – неміс жел турбиналарын өндіруші компания. 2011 жылдың соңында 49,6 МВт қуаттылықтағы жоба аяқталуға тиіс болды. Пәкістан үкіметі FFCEL компаниясына 100 МВт жел электр стансасын салуға қатысты LOI (намерение туралы хат) берді. Пәкістан үкіметі 2015 жылдың соңына дейін жел энергиясы есебінен 2500 МВт электр қуатын өндіруді жоспарлап отыр, бұл энергия тапшылығын азайтуға мүмкіндік береді. Қазіргі уақытта төрт жел электр стансасы жұмыс істеп тұр (Fauji Fertilizer 49,5 МВт (Фаужи қорының еншілес компаниясы), Three Gorges 49,5 МВт, Zorlu Energy Pakistan 56 МВт, Sapphire Wind Power Co Ltd 52,6 МВт) және алтауы құрылыс кезеңінде (Master Wind Energy Ltd 52,6 МВт, Sachal Energy Development Ltd 49,5 МВт, Yunus Energy Ltd 49,5 МВт, Gul Energy 49,5 МВт, Metro Energy 49,5 МВт, Tapal Energy), олардың 2017 жылы пайдалануға берілуі күтілуде. Гаро жел дәлізінде екі жел электр стансасы (Foundation Energy 1 және II, әрқайсысы 49,5 МВт) жұмыс істеп тұр, ал екі станса – Tenaga Generasi Ltd 49,5 МВт және HydroChina Dawood Power Pvt Ltd 49,5 МВт құрылыс кезеңінде және 2017 жылы пайдалануға берілуі күтілуде. USAID-тің мәліметтеріне сәйкес, Пәкістанның 150 000 мегаватт жел энергиясын өндіруге мүмкіндігі бар, оның ішінде тек Синд дәлізінен 40 000 мегаватт энергия өндірілуі мүмкін.

Филиппин

Филиппинде Оңтүстік-Шығыс Азиядағы алғашқы жел электр станциясы бар. Елдің ең үлкен аралы Лусонның солтүстік бөлігінде, Бангидің теңіз жағалауымен бірге, Илокос-Норте облысында орналасқан. Жел электр станциясы 20 бірлік жоғары Vestas V82 1.65 МВт жел турбиналарын пайдаланады, олар Баңги шығанағының батысына қараған Баңги шығанағының 9 километрлік жағалауында тізілген. Банги шығанағындағы NorthWind электр жобасының І кезеңі 15 жел турбинасынан тұрады, олардың әрқайсысы электр қуатын 1,65 МВт-қа дейін өндіре алады, барлығы 24,75 МВт. 15 жағалаудағы турбиналар бір-бірінен белгілі қашықтықта орналасқан, әрқайсысы биік, ұзын пернелері бар, ротор диаметрі және желмен жуылған аумағы бар. Екінші кезең 2008 жылдың тамыз айында аяқталды және сол қуаттылығы бар тағы 5 жел турбинасын қосты, жалпы қуатын 33 МВт-қа жеткізді. Барлығы 20 турбина Батыстық Филиппин теңізіне қарап, Банги шығанағының жағалауын бейнелейтін әсем доғаны құрайды. Жақын орналасқан Бургос және Пагудпуд муниципалитеттері 3 МВт қуаты бар 50 және 27 жел турбинасын орнатты, жалпы қуаты 150 МВт және 81 МВт тиісінше. Илокос-Нортеден тыс жерде тағы екі жел электр станциясы салынды: Ризалдағы Пилилья жел электр станциясы және Ориентал-Миндородағы Пуэрто-Галера маңындағы Миндоро жел электр станциясы.

Шри-Ланка

Шри-Ланка жаңартылатын энергияға инвестициялау үшін Азия даму банкінен 300 миллион доллар көлемінде қаржы алды. Бұл қаржының, сондай-ақ Шри-Ланка үкіметінен 80 миллион доллар және Францияның Француздық даму агенттігінен 60 миллион доллары есебінен, Шри-Ланка 2017 жылдан бастап Солтүстік Шри-Ланкада екі 100 МВт жел электр стансасын салуда, олардың 2020 жылдың соңына дейін аяқталуы күтілуде.

Оңтүстік Африка

2015 жылдың қыркүйегінен бастап Оңтүстік Африкада, көбінесе Батыс Кейп аймағында, бірнеше ірі жел электр станциялары салынды. Олардың ішінде 100 МВт Sere жел фермасы және 138 МВт Gouda жел электр қондырғысы бар. Оңтүстік Африкадағы болашақ жел электр станцияларының көп бөлігі Шығыс Кейп жағалауындағы жерлерге жоспарланған. Eskom компаниясы Батыс Кейп аймағындағы Клипхьюэлде бір шағын прототиптік жел электр станциясын салды, ал Дарлинг қаласының жанында тағы бір демонстрациялық алаңның 1-кезеңі аяқталды. Порт-Элизабеттегі алғашқы коммерциялық жел электр стансасын бельгиялық Electrawinds компаниясы салған.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-тың жел қуатының орнатылған сыйымдылығы 2019 жылдың қыркүйегінде 100 125 МВт-тан асып, елдің электр энергиясының 6,94%-ын қамтамасыз етеді. АҚШ-тағы жел электр станцияларының көп бөлігі Орталық жазықтарда орналасқан, ал елдің басқа аймақтарына таралуы баяу. Жаңа орнатылымдар АҚШ-ты 2030 жылға қарай жел энергиясынан елдегі электр энергиясының 20%-ын өндіруге бағыттайды. 2008 жылғы өсім экономикаға 17 миллиард доллар инвестиция құйып, жел қуатын табиғи газбен бірге елдегі жаңа қуат өндірудің жетекші көздерінің біріне айналдырды. 2008 жылы аяқталған жел жобалары АҚШ-та жаңа қуат өндірудің жалпы сыйымдылығының шамамен 42%-ын құрады. Техас штаты 27 036 МВт сыйымдылығымен АҚШ-тың кез келген штатынан ең көп жел қуатына ие, одан кейін Айова штаты 8 965 МВт және Оклахома штаты 8 072 МВт. Айова штаты 2019 жылы энергияның жалпы өндірісінің шамамен 40%-ын қамтитын жел энергиясы бойынша жетекші штат болып табылады. Калифорниядағы Alta Wind Energy Center (1020 МВт) сыйымдылығы бойынша елдегі ең ірі жел электр станциясы болып табылады. Алтамонт Пасс жел фермасы жеке турбиналар саны бойынша АҚШ-тағы ең үлкен жел фермасы. 2019 жылдың соңында АҚШ-тың жел энергетика саласында шамамен 114 000 адам жұмыс істеді, ал GE Energy ең ірі жергілікті жел турбиналарын өндіруші болып табылады. 2018 жылы АҚШ-тың жел қуаты шамамен 25 миллион үйді қуаттандыруға жеткілікті электр энергиясын өндірді, бұл 200 миллион тонна көміртегі шығарылымын болдырмады. 2009 жылғы «Ауылдық жел фермалары» есебінде Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс Парламентінің тұрақты комитеті жел турбиналары мен көршілес үйлер арасындағы ең кемі 2 километрлік қашықтықты сақтық шарасы ретінде ұсынды (одан зардап шеккен көрші бас тарта алады). 2014 жылғы мақалада «Жел турбинасы синдромы» негізінен ноцебо әсері және басқа да психологиялық механизмдерден туындайтыны айтылады. Австралиялық «Космос» ғылыми журналында бұл синдромның белгілері нақты болғанымен, дәрігерлер белгілі себептерді (мысалы, қатерлі ісік немесе қалқанша безінің ауруы) жоққа шығарып, жаңа технологиялардың бұрын белгісіз жаңа қауіптерді әкелуі мүмкін екенін ескергеннен кейін ғана нақты қорытынды жасауы керек.

U. S. wind power installed capacity in September 2019 exceeded 100,125 MW and supplies 6.94% of the nation's electricity. The majority of wind farms in the United States are located in the Central Plains, with slow expansion into other regions of the country. New installations place the U. S. on a trajectory to generate 20% of the nation's electricity by 2030 from wind energy. Growth in 2008 channeled some $17 billion into the economy, positioning wind power as one of the leading sources of new power generation in the country, along with natural gas. Wind projects completed in 2008 accounted for about 42% of the entire new power producing capacity added in the U. S. during the year. Texas, with 27,036 MW of capacity, has the most installed wind power capacity of any U. S. state, followed by Iowa with 8,965 MW and Oklahoma with 8,072 MW. Iowa is the leading state in terms of wind energy accounting for nearly 40% of total energy production in 2019. The Alta Wind Energy Center (1,020 MW) in California is the nation's largest wind farm in terms of capacity. Altamont Pass Wind Farm is the largest wind farm in the U. S. in terms of the number of individual turbines. At the end of 2019, about 114,000 people were employed in the U. S. wind industry, and GE Energy was the largest domestic wind turbine manufacturer. In 2018, US wind power provided enough electricity to power approximately 25 million homes, avoiding the emissions of 200 million tons of carbon. In a 2009 report about "Rural Wind Farms", a Standing Committee of the Parliament of New South Wales, Australia, recommended a minimum setback of two kilometres between wind turbines and neighboring houses (which can be waived by the affected neighbor) as a precautionary approach. A 2014 paper suggests that the 'Wind Turbine Syndrome' is mainly caused by the nocebo effect and other psychological mechanisms. Australian science magazine Cosmos states that although the symptoms are real for those who suffer from the condition, doctors need to first eliminate known causes (such as pre existing cancers or thyroid disease) before reaching definitive conclusions with the caveat that new technologies often bring new, previously unknown health risks.

Электр желісіне әсері

Коммуналдық масштабтағы жел электр станциялары энергияны тасымалдау үшін беру желілеріне қолжетімді болуы керек. Жел электр станциясын салушы, беру желісінің операторы белгілеген техникалық стандарттарға сәйкес келу үшін қосымша жабдықтарды немесе басқару жүйелерін орнатуға міндетті болуы мүмкін. Жел қуатының үздіріссіз сипаты, жел электр станциялары белгілі бір аймақта электр энергиясының үлкен бөлігін қамтамасыз еткен кезде, тұрақты қуат желісін сақтау қиындықтарын тудыруы мүмкін. Дегенмен, жел электр станциялары, жылу электр станцияларына қарағанда әскери шабуылға төзімдірек, себебі оларды жою үшін бір емес, көптеген зымырандар қажет.

Жердегі радиолокациялық кедергілер

Жел электр станциялары әскери, ауа райы және әуе қозғалысын басқаруға қолданылатын жердегі радиолокациялық жүйелердің жұмысына кедергі келтіруі мүмкін. Турбиналардың ірі, жылдам айналатын қанаттары радиолокацияға ұшақ немесе ауа райы құбылысы сияқты қате сигналдар жіберуі мүмкін. Жел электр станциялары маңындағы нақты ұшақтар мен ауа райы құбылыстарын анықтау мүмкін, себебі мұны шектеуші ешқандай физикалық фактор жоқ. Бірақ, ескірген радиолокациялық инфрақұрылым үшін бұл қиын міндет. АҚШ әскері кейбір базаларында, соның ішінде радарды сынау орталығы жанындағы Барстоуда жел турбиналарын пайдаланады.

Әсерлер

Кедергі деңгейі радарда қолданылатын сигналды өңдегіштерге, ұшақтың жылдамдығына және жел турбиналарының/ұшақтың радарға қатысты салыстырмалы орналасуына байланысты. Жел электр станциясының айналатын қанаттарының үстінен ұшып өтетін ұшақты анықтау мүмкін болмайды, себебі қанат ұштары ұшақ жылдамдығына жуық жылдамдықпен қозғалуы мүмкін. Осы кедергінің деңгейін анықтау үшін қазіргі уақытта зерттеулер жүргізілуде және олар болашақ құрылыс жоспарында қолданылады. Мәселелерге жасыру (көлеңке түсіру), шу (қайшылық) және сигналдың өзгеруі жатады. АҚШ-та радармен байланысты мәселелер 10 000 МВт жобаны тоқтатты. Кейбір аса ұзақ қашықтықтағы радарлар жел электр станцияларынан әсер көрмейді.

Жеңілдіктер

Тұрақты мәселені шешу үшін турбиналарды жасырып, жел электр станциясының үстінен ұшақтарды қадағалауға мүмкіндік беретін бастамау терезесі қолданылады, ал ұқсас әдіс жалған сигналдарды азайтады. Англияның Ньюкасл әуежайы қысқа мерзімдік шешім ретінде радар картасындағы турбиналарды бағдарламалық түзету арқылы "көрсетпеу" әдісін қолдануда. Авиация үшін радарлық шағылыс мәселесін азайту мақсатында, жасырын технологияны қолданатын жел турбиналары әзірленуде. Жасырын жел электр станцияларымен қатар, болашақтағы дамудағы қосымша радар жүйелері турбиналардан келетін кедергіні сүзуге мүмкіндік береді. Lockheed Martin TPS 77 мобильді радар жүйесі ұшақтар мен жел турбиналарын ажырата алады, және әлем бойынша 170-тен астам TPS 77 радары қолданылуда. Федералдық авиация басқармасы, транспондер сияқты позицияны хабарлайтын технологиялары жоқ ұшақтарға жел турбиналары орналасқан аймақтарда барлық биіктікте ұшудан аулақ болуды ұсынады.

Радиоқабылдаудың кедергісі

Сонымен қатар, жел электр станциялары орналасқан аймақтарда радио және теледидар сигналдарын қабылдауда нашарлаулар туралы хабарлар да келіп түсуде. Мүмкін болатын шешімдердің бірі – жел электр станциясының орнын таңдау кезінде кедергілерді болжауға арналған модельдеуді пайдалану.

Ауыл шаруашылығына әсері

2010 жылы жүргізілген зерттеуде жел электр станцияларының жанындағы ауа температурасы күндіз қоршаған аймаққа қарағанда салқынырақ, ал түнде жел пернелерінен туындайтын турбуленттілік салдарынан сәл жылырақ болатыны анықталды. Тағы бір зерттеуде АҚШ-тың орталық аймақтарындағы жүгері мен соя егістерін талдау жел турбиналарының құратын микроклиматтың егістерді жақсартатыны, көктемнің соңы мен күздің басындағы аязды болдырмайтыны және жапырақтарда өсетін патогендік саңырауқұлақтың зиянды әсерін азайтатыны көрсетілді. Шілде айының ең ыстық күндерінде де, жел пернелерінен туындайтын турбуленттілік салдарынан егістіктің үстіндегі 2,5–3 градусқа төмендеу жүгері өсіру үшін маңызды рөл атқарады.