Кіріспе

Американдық белсенді және педагог Джонатан Козол (5 қыркүйек 1936 жылы туған) – американдық жазушы, прогрессивті белсенді және педагог, АҚШ-тағы мемлекеттік білім беру туралы кітаптарымен ең көп танылған.

Білім және тәжірибе

Гарри Козол мен Рут (Масселл) Козолдың ұлы болып туған Джонатан 1954 жылы Нобл және Грингоу мектебін бітірді, ал 1958 жылы Гарвард университетін summa cum laude атағымен, Ағылшын әдебиеті бакалавры дәрежесін алып аяқтады. Ол Оксфордтағы Магдален колледжінде Род стипендиясын жеңіп алды. Бірақ ол стипендиясын аяқтамай, оның орнына Парижде Уильям Стайрон, Ричард Райт сияқты тәжірибелі авторлардан көркем және ғылыми еңбектер жазуды үйрену үшін кетті. Оралғаннан кейін ол Массачусетс штатының Роксбери қаласындағы балаларға жеке сабақ берді, жақын арада Бостон мемлекеттік мектептерінде мұғалім болды. "Өлiм ерте жаста" еңбегінде сипатталғандай, ол Лэнгстон Хьюзтің өлеңін оқытқаны үшін жұмыстан босатылды, содан кейін азаматтық құқық қозғалысына белсенді түрде қатысты. Бостон мемлекеттік мектептерінен босатылғаннан кейін, ол бала кезінде оқыған Ньютон мемлекеттік мектептерінде оқытушылық қызметке қабылданды және әлеуметтік әділет жолындағы жұмысына көбірек бейімделгенге дейін бірнеше жыл оқытты, сондай-ақ жазуға көбірек уақыт бөлді. Козол еврей тегінен шыққан. Козол екі рет Гуггенхайм стипендиясын алды, екі рет Рокфеллер қорының стипендиясын жеңіп алды, сонымен қатар Филд және Форд қорларынан да стипендия алды. Козол сонымен қатар әлеуметтік психология саласында жұмыс істеді. Ол қырық жылдан астам уақыт бойы қалалық мектептердегі балалармен жұмыс істеп келеді. Қазіргі уақытта Козол Берклидегі Калифорния университетінің Greater Good Science Center орталығы жариялаған Greater Good Magazine журналының редакциялық кеңесінде мүше болып табылады. Козолдың еңбектеріне жанашырлық, қайырымдылық және бейбіт адамдық қарым-қатынастардың тамырына қатысты ғылыми зерттеулерді түсіндіру кіреді.

Жазушылық мансап

"Ерте өлім" – оның алғашқы көркем емес кітабы, Бостон қалалық мектептерінде мұғалім ретінде өткен алғашқы жылының сипаттамасы. 1967 жылы жарық көрген бұл кітап ғылым, философия және дін саласындағы Ұлттық кітап сыйлығын жеңіп алды. АҚШ және Еуропа елдерінде екі миллионнан астам данасы сатылды. Козолдың басқа кітаптарының ішінде: 1989 жылы Роберт Ф. Кеннеди атындағы кітап сыйлығына және Америка журналистер мен авторлар қоғамының медиа сыйлығына ие болған «Рейчел және оның балалары: Америкадағы тұрғын үйсіз отбасылар», сондай-ақ 1992 жылы «Жаңа Англия кітап сыйлығын» жеңіп, Ұлттық кітап сыншылары шеңберінің сыйлығына үміткер болған «Қатігез теңсіздік: Америка мектептеріндегі балалар» кітаптары бар. Оның 1995 жылы жарық көрген «Тамаша инабат: Балалардың өмірі және ұлттың санасы» атты кітабында АҚШ-тағы ең кедей конгресс округі саналатын Нью-Йорк қаласының Оңтүстік Бронкс аймасына жасаған сапары туралы айтылады. Бұл кітап 1996 жылы Анисфилд-Вольф кітап сыйлығымен марапатталды. 2000 жылы «Керемет қайта тірілу: Үміт жылдарындағы балалар» және 2005 жылдың 13 қыркүйегінде жарық көрген «Ұлттың ұятқылы жағдайы: Америкадағы апартеидтік білім беру жүйесінің қайта жаңғыруы» кітаптары жарияланды. Козол АҚШ-тағы мемлекеттік мектептердегі үздірілмейтін және көбінесе нашарлап бара жатқан сегрегацияны, сондай-ақ неоконсервативті идеологияның балаларға, әсіресе түрлі терілі және қалалық аймақтардағы кедей балаларға білім беру әдісіне күшейтіп әсер ететінін көрсетеді. Козол АҚШ-та біріктірілген мемлекеттік білім беруді қолдайды және мектеп купондары жүйесін сынап-қана қоймай, оған қарсы тұрады. Ол білім берудегі теңсіздіктерді және елдегі ірі қалалардың көптеген жекеленген мемлекеттік мектептерінде ақ балалардан қара және испаниялық балалардың күшейіп бара жатқан бөлінуін айыптайды. Козолдың этикалық аргументі бай және кедей мектеп округтері арасындағы салыстыруларға негізделген. Ол әсіресе балаларға жұмсалатын қаржы мөлшерін талдайды. Ол салыстырулардың нәтижесінде, салық төлеушілері мен жер иелері бай округтерде балаларға жұмсалатын жылдық қаржы (мысалы, бір округте бала басына жылына 20 000 доллардан астам) кедейлер тұратын округтердегіден (мысалы, бір округте бала басына жылына 12 000 доллар) әлдеқайда жоғары екенін анықтады. Ол риторикалық сұрақ қояды: адамның туған жері оның білімінің сапасын анықтауы дұрыс па?

Коммерциялық емес

Козол "Білім беру іс-қимылы қоры" қорын құрды, ол өзінің кітаптарында баяндалған көптеген балалар мен отбасыларға тікелей көмек көрсететін коммерциялық емес қайырымдылық қор болып табылады. "Білім беру іс-қимылы қоры"-на (ЕАҚ) түсетін қаржылық көмектер, нашар және нәсілдік оқшауланған аймақтарда тұратын балалар мен отбасыларға тікелей бағытталады және көбінесе қаржылық тұрақсыздықтан құтылуға қажетті көмек береді.