Оңтүстік Африкадағы телекоммуникация нарығы және Telkom компаниясы

Кіріспе

Оңтүстік Африкадағы телекоммуникация қызметін ұсынатын провайдер

1994 жылы Оңтүстік Африка Telkom компаниясының Vodafone компаниясымен серіктестігімен кепілденген мобильді операцияларын іске қосты. Бұл еншілес компания Vodacom аталды, оны Telkom 2008 жылдың соңында өзінің 3G желісіне (8ta ретінде құрылған, бірақ қазір Telkom Mobile) басымдық беріп сатты. Vodacom-ның абоненттер саны 45 миллионнан асып, әр пайдаланушыға шаққандағы орташа кіріс ауылдық және қалалық абоненттер үшін 60 рандтан жоғары. Vodacom, басқа операторлармен бірге, 2009 жылдың соңында үкімет пен қоғам тарапынан жоғары өзара байланыс тарифтері үшін сынға ілікті. 2005 жылы Коммуникация департаменті Оңтүстік Африкадағы телекоммуникация лицензиялау ландшафтын (мобильді және стационарлық) біріктіріп, жаңадан анықтаған Электрондық коммуникация туралы заңды қайта қарастырды. Тәуелсіз коммуникация органы (ICASA) қазіргі уақытта 400-ден астам тәуелсіз операторларға электрондық коммуникация желісі лицензиясын (өздігінен қамтамасыз ету мүмкіндігімен), сондай-ақ бөлшек сауда саласындағы инфрақұрылым арқылы қызметтерді ұсыну үшін электрондық коммуникация қызметтері лицензиясын береді. Бүгінде Telkom екінші стационарлық желі операторы лицензиясын алған Neotel компаниясымен, сондай-ақ Vodacom, MTN және Cell C үш ұялы байланыс операторымен бәсекелеседі.

Telkom тобының құрылымы

Telkom SA компаниясы Group CEO басшылығымен құрылған. Бөлшек сауда бөлімшесі, оның ішінде Telkom Business, Telkom Mobile, Consumer Marketing, Cloud, IT Operations және оның Wholesale and Networks бөлімшесі (Openserve). Cybernest компаниясы Telkom компаниясының Кейптаунда, Преториада және Йоханнесбургте жаңадан орналастырылған DCO инфрақұрылымына, сондай-ақ оған қызмет көрсетуге, деректерді хостингке, LAN және қосымшаларды басқаруға, сонымен қатар корпоративтік және ірі бизнес клиенттер үшін ІТ инфрақұрылымын басқаруға бағытталған. Openserve – лицензияланған инфрақұрылымдық қызмет провайдері, Оңтүстік Африка бойынша FTTH инфрақұрылымын орнатып, интернет-провайдерлерге өнімдер мен қызметтер ұсынады. 2021 жылы Openserve Оңтүстік Африка Интернет-провайдерлер қауымдастығына қосылды. Telkom компаниясы Business Connexion компаниясын 2015 жылдың тамызында шамамен 2,6 млрд. ZAR құнымен сатып алды, стратегиялық мақсаты – Оңтүстік Африкадағы ақпараттық технологиялар (АТ) нарығында маңызды орын алу. Бұл Telkom компаниясының сатып алуға жасаған екінші әрекеті болды және бәсекелестік органдары белгілеген бірқатар шарттарға бағынды, олардың бірі – қызметкерлерді жұмыстан босатудың ең төмен деңгейде болуын қамтамасыз ету. Екі ұйымның интеграциясы жеке және мемлекеттік бизнес-клиенттерге ішкі нарықта жаңа және тартымды ұсыныстар беруге мүмкіндік берді. Джеффри Хедберг 2010 жылдың 7 шілдесінде Рубен Сентябрьдің отставкасынан кейін топтың атқарушы директоры болып тағайындалды. Джеффри 2006-2009 жылдар аралығында Cell C компаниясының бас директоры болды. Алайда, 2011 жылдың 13 қаңтарында TechCentral Хедбергтің 2011 жылдың наурызының соңына дейін Telkom компаниясынан кететінін хабарлады, себебі ол коммерциялық және операциялық тұрғыдан Telkom компаниясын жақсарту үшін қажетті мандатты алмайтынын сезінді. 2013 жылы нашар сатып алу практикасы, жемқорлық және басқарудағы бұрмалаушылықтар туралы айыптаулар жарияланды.

Telkom-тің нарықтағы орны және меншігі

1997 жылдан 2004 жылға дейін Telkom компаниясын АҚШ-тағы SBC Communications (қазір AT&T Inc.) басқарды. SBC компаниясы операциялық шығындарды төмендетіп (штатты қысқарту сияқты шаралар арқылы) және өнім бағасын көтеріп кірісті арттырғаннан кейін, үлесін сатты, осылайша акция бағасын арттырып, жоғары ROI-ға қол жеткізді. Қазіргі таңда компания кеңжолақты байланыс нарығында 500 000-нан астам абонентымен 240 Мбит/с DSL желісі бойынша көшбасшы болып табылады; басқарылатын қызметтер нарығында үстемдік етеді және тапсырыс кітабында 250-ден астам корпоративтік клиенті бар. Telkom SA компаниясының 2008 жылғы жылдық есебіне сәйкес, 4,5 миллион тұрақты байланыс желісіне ие.

Telkom ADSL желісі

Telkom ADSL қызметтерін өзінің интернет-провайдері Telkom Internet арқылы жеке және корпоративтік клиенттерге, ал басқа лицензияланған операторларға Telkom Wholesale арқылы ұсынады. Оңтүстік Африкадағы көптеген интернет-провайдерлер, мысалы Afrihost, ADSL қызметтерін қайта сату үшін Telkom-ның мыс инфрақұрылымын пайдаланады. Telkom ADSL-ді POTS (қарапайым телефон желісі) қызметімен бірге ұсынады. Telkom деректері бойынша, биржалардың 92% ADSL-ді қолдау үшін жаңартылған. 2008 жылғы жылдық есеп бойынша, Telkom қазіргі уақытта елдегі негізгі желілік кеңжолақты ең ірі провайдер болып табылады және 412 190 абоненті бар. Telkom ADSL, POTS дауыстық желісіне қосымша қызмет ретінде есептеледі. Интернетке қол жеткізу үшін, көптеген интернет-сервистік провайдерлер (ISP) ұсынатын PPPoE (Point-to-Point Protocol over Ethernet) шоттары ADSL қосылымынан бөлек сатып алынуы керек. Интернет-провайдерлер екі категорияға бөлінеді: IPConnect-ті Telkom-нан сатып алатындар және IPConnect интернет-провайдерлерінен немесе Telkom-ның өзінен PPPoE шоттарын қайта сататындар. IPConnect – Telkom компаниясының биттік ағынға қол жеткізу өнімі, ол интернет-провайдерлерге ADSL абоненттерінен интернет-жолақты өздерінің жеке жолақтары арқылы бағыттауға мүмкіндік береді. Алғашқыда үш қосылу жылдамдығы ұсынылды (әртүрлі қосылу төлемдерімен байланысты): "Жылдам" (1024/384 кбит/с), "Жылдамырақ" (2048/512 кбит/с дейін), "Ең Жылдам" (ADSL2+ үшін 10240/1002 кбит/с дейін) – төмен және жоғары жүктелім жылдамдықтары. Желі жағдайына байланысты нақты жылдамдық өзгеруі мүмкін. Бұл қосылу жылдамдықтары өзгерді, қазіргі уақытта ең төменгі жылдамдық 2048/512 кбит/с, ал орташа диапазон 5120/512 кбит/с. Telkom 2010 жылдың 15 тамызында шектеулі "Ең Жылдам" пайдаланушылар үшін 10 Мбит/с ADSL 2+ қызметін іске қосты. 2011 жылдың 18 қазанынан бастап Telkom Internet корпоративтік ұсыныстарды ұсынды және жылдамдықты жақсарту, корпоративтік пайдаланушылар үшін басымдықтарды арттыру, сондай-ақ өнімдерді жұмсақ шектеуге (шексіз қарауға) өзгерту арқылы құндылығын арттырды. Telkom Internet бизнес және жеке тұлғаларға арналған SoftCap пакеттерін ұсынады (2012 жылдың 1 ақпанынан бастап). 2012 жылдың 24 тамызынан бастап "Жылдамырақ" (1024 кбит/с) пайдаланушылар өздерінің ADSL желілерінде жылдамдықты 2 Мбит/с (2048 кбит/с) дейін жаңартқанын хабарлай бастады. 2012 жылдың 2 қыркүйегінен бастап Telkom 40 Мбит/с VDSL және FTTx сынақтарын бастады.

Telkom provides ADSL retail services via their ISP Telkom Internet to consumer and business customers, and through Telkom Wholesale to other licensed operators. Most ISPs in South Africa, such as Afrihost, utilise Telkom's copper infrastructure for reselling ADSL services. Telkom provides ADSL with POTS. According to Telkom's figures, 92% of exchanges have been upgraded to support ADSL. Telkom is currently the largest provider of fixed line broadband in the country, with 412 190 subscribers according to the 2008 annual report. Telkom ADSL is billed as an add on service to a POTS voice line. A PPPoE account, which can be provided by most Internet Service Providers (ISPs), must be purchased separately to the ADSL connection for internet access. ISPs are divided into two categories, those who purchase IPConnect from Telkom and those who resell PPPoE accounts from IPConnect ISPs or Telkom themselves. IPConnect is a Telkom bit stream access product allowing ISPs to route internet bandwidth from their ADSL subscribers over their own bandwidth. Originally, three connection rate ranges are offered (associated with different connection fees) which are "Fast" (1024/384 kbit/s), "Faster" (up to 2048/512 kbit/s), "Fastest" up to 10240/1002 kbit/s (ADSL2+)) of bandwidth for downstream/upstream respectively existed. The actual speed obtained can vary depending on line conditions. These connection rate ranges have since changed, with the minimum speed currently being 2048/512 kbit/s and mid range 5120/512 kbit/s. Telkom have released a 10 Mbit ADSL 2+ service for a limited amount of "Fastest" users on 15 August 2010. From 18 October 2011, Telkom Internet launched business offerings, and has subsequently increased value with speed upgrades and improved prioritisation for business users, as well as converting products to include soft capping (unlimited browsing). Telkom Internet offers business and residential SoftCap packages (as of 1 February 2012). As of 24 August 2012, "Faster" (1024 kbit/s) users started reporting speed upgrades to 2 Mbit/s (2048 kbit/s) on their ADSL Lines. As of 2 September 2012, Telkom have begun the process of trialing 40 Mbit/s VDSL and FTTx.

Telkom 3G

Telkom компаниясы 2008 жылдан бері 3G өнімдерін ұсынып келді. Бастапқыда қамту аумағы елдің шағын бөлігімен ғана шектелді. Telkom 8ta брендімен Оңтүстік Африка ұялы байланыс нарығына енді. Желінің ресми іске қосылуы 2010 жылдың 14 қазанында болды, ал өнімдер 2010 жылдың 18 қазанынан бастап GSM және 3G қызметтерін қолдайтын күйде қолжетімді болды.

Telkom Music компаниясы

Telkom компаниясы Tencent Africa компаниясымен серіктестікке келісіп, 2021 жылдың 22 шілдесінде Оңтүстік Африкада Telkom Music сервисін іске қосты, ол Telkom Music Powered By JOOX қосымшасы арқылы қолжетімді. Telkom Music Powered by JOOX қосымшасын World Wide Worx негізін қалаушы Артур Голдстак сарапқа салды.

Жергілікті еншілес кәсіпорындар

Telkom Group Limited компаниясының құрамына Оңтүстік Африкадағы BCX, Gyro және Openserve еншілес компаниялары кіреді. 2018 жылы FastNet еншілес компаниясы BCX-ке қосылып, микротолқынды, спутниктік, 4G/5G және Wi-Fi шешімдері, соның ішінде барлық корпоративтік сымсыз шешімдері енді.

Жарыс

Оңтүстік Африка үкіметі қабылдаған соңғы заңдар республикада телекоммуникациялық қолжетімділік қамтамасыз етуді көздеген компанияларға көптеген шектеулерді жеңілдетті. Құрлық желісі монополиясының бәсекелестері дамып келеді, олардың ішінде ерекше аталып тұрғаны – сымсыз кеңжолақты қызмет көрсететін ұйымдар. Олар қолданатын технологияның арқасында Telkom-нан гөрі географиялық жағынан кеңірек қамтуға ие. Мұндай ұйымдардың мысалдары – мемлекеттік Оңтүстік Африка радио хабар тарату корпорациясының енгізілген бөлігі Sentech және қара нәсілді кәсіпкерлік – WBS Co. 2006 жылдың 31 тамызында Neotel (Екінші желі операторы) өзінің екінші ұлттық оператор ретіндегі қызметін бастағанын жариялады. Бастапқыда оптомдық халықаралық қызметтер ұсынылып, бірнеше ай ішінде бизнес және жеке тұтынушыларға кеңейту жоспарлануда. Neotel бастапқыда соңғы шақырымдық инфрақұрылым үшін CDMA 2000 сымсыз технологиясын пайдалануды жоспарлап отыр, себебі үкімет пен ICASA (реттеуші орган) жергілікті желіні бөлуге қабілетсіз және құлшынбайды. Бұл жағдай кейбір сарапшыларды Telkom-ға қажетті бәсекелес емес, қарапайым ұялы байланыс операторы екеніне жетеледі. Оңтүстік Африкадағы абоненттер саны бойынша ірі үш ұялы телефон желісі – Vodacom (қазіргі уақытта 65%-ы Ұлыбританияның Vodafone компаниясына тиесілі, бірақ 2008 жылдың қарашасына дейін Telkom SA-мен бірлесіп), MTN және Cell C. Абоненттер желілерге қол жеткізу үшін Virgin Mobile және Nashua Mobile сияқты бірнеше қызмет провайдерлерін пайдалана алады. Оңтүстік Африкада ұялы телефон абоненттерінің саны құрлық желісі абоненттерінен шамамен алты есе көп (30 миллионға қарсы 5 миллион). Бұл желілер қоңырауларын өз желілері арқылы бағыттайтындықтан, GSM провайдерлері Telkom бизнесінің үлкен бөлігін иеленді. Мұның бір себебі – көптеген адамдар Telkom-ды тек пайда табуға мүдделі, клиенттерге немқұрайлы, тиімсіз корпорация деп санайды. Бұл – нағыз еркін нарықта тез құлдырайтын монополияның айқын мысалы. Тағы бір перспективалы технология – Интернет-протокол арқылы дауыс беру (VoIP), ол жақын арада қоғамдық телефон желісі (PSTN) арқылы жасалатын қоңыраулар санын азайтуы мүмкін. Telkom-ның халықаралық қоңырау тарифтері VoIP провайдерлерімен қазірдің өзінде айтарлықтай төмендетілген.

Recent legislation passed by the South African government have lowered many restrictions on companies wishing to provide telecommunication access in the Republic. Competitors to the land line monopoly have flourished, with special note given to providers of wireless broadband, who provide greater geographical penetration, by means of the technology used, than Telkom. Examples of these providers include Sentech, an extension of the state owned South African Broadcasting Corporation, and WBS Co., a black owned enterprise. On 31 August 2006, Neotel (Second Network Operator) announced the launch of its services as the second national operator, initially offering wholesale international services, with plans to expand to business & residential customers within months. Neotel plans to initially use CDMA 2000 wireless technology for the last mile infrastructure due to the government and ICASA's (the regulator) inability and unwillingness to unbundle the local loop, leading some to suggest that it's not much more than a cellular operator instead of the much needed competitor to Telkom. The three mobile telephone networks in South Africa, listed in terms of numbers of subscribers, are Vodacom (currently 65% owned by the United Kingdom's Vodafone, but until November 2008 jointly with Telkom SA), MTN and Cell C. There are several service providers, such as Virgin Mobile and Nashua Mobile, which subscribers can use to access the networks. There are approximately six times as many cellphone subscribers than land line subscribers in South Africa (30 million versus 5 million), and since these networks route their calls over their own network, GSM providers have taken a large chunk of Telkom's business, one reason for this is that many see Telkom as being an inept corporation, only interested in making money, failing to consider the customer. This is a fine example of a monopoly that would, in true free market environments, soon fail. Another promising technology is Voice over Internet Protocol (VoIP), which may decrease the number of calls made over the public switched telephone network (PSTN) in the near future. Telkom's international calling rates are already far undercut by VoIP providers.

Монополия және мемлекеттік меншік

Оңтүстік Африкада интернетке қол жеткізудің жоғары құны тұтынушылардың ең маңызды наразылығының себебі болып табылады. Телекоммуникацияның жоғары бағаларының басты себебі мемлекеттік инвестициялармен қолдау көрсетілген Telkom компаниясының бекітілген желілерді және халықаралық байланысты қамтамасыз етудегі монополиясы болып саналады. Оңтүстік Африканың коммуникация индустриясында Telkom компаниясының монополиясы және компаниядағы үкіметтің үлкен үлесі жұртшылық, тұтынушылар және жеке сектор үшін қоғамдық мүддеге қайшы деп есептеледі. Оңтүстік Африканың телекоммуникациялық реттеушісі ICASA-ның мүмкіндіктері Коммуникация департаментімен шектеулі және оларға жүктелген міндеттер артық. Telkom компаниясы VoIP емес, Оңтүстік Африкадан шыққан барлық халықаралық қоңыраулар мен Оңтүстік Африканың көп бөлігін қамтамасыз ететін SAT3 кабельі арқылы трафик монополиясына ие. Telkom-ның пайдасына Neotel екінші желі операторы мәселесі бойынша шешім қабылдамау да қоғамдық мүддеге қайшы деп саналады. Сондай-ақ, Telkom компаниясы Telcordia компаниясымен келісімшарт дауы кезінде FlowThru интеграцияланған шешімін жеткізбегені үшін дұрыс әрекет етпегеніне назар аударды, нәтижесінде Жоғарғы саяси сот оған қарсы шешім шығарды, судья Telkom компаниясының заңгерлер тобы "сөздік манипуляция" жасады деп сипаттады. 2007 жылдың 19 қаңтарында Оңтүстік Африканың ұлттық газеті The Mail and Guardian-да толық беттік жарнама жарияланды. Жарнамаға қаржыны наразылық білдірген оңтүстік африкалықтар мен кәсіпкерлер сыйлады. Бұл бет Оңтүстік Африканың телекоммуникация индустриясының қазіргі жағдайына назар аудару мақсатындағы халықтың наразылығын білдіру үшін пайдаланылды. Бұл күш-жігерді Телекоммуникациялық әрекет тобы (TAG) ұйымдастырды.

ADSL шектеуі

Мүмкін, «Телкомға» қатысты ең үлкен сын ай сайынғы трафиктің лимитін немесе «шегін» енгізуі болды. «Телком» компаниясының мәлімдемесінше, бұл Оңтүстік Африка желісі ақпарат ағынынан «құлап кетпеуі» үшін қабылданған шара. Дегенмен, Оңтүстік Африканың ADSL қоғамдастығында ай сайынғы трафик лимиті «Телкомның» ADSL пайдаланушыларынан мүмкіндігінше көп ақша табу үшін стратегиялық түрде енгізілген деген пікір қалыптасқан. Бұл негізінен «Телкомтың» қосымша өткізу қабілетін пайдаланушыларға ақымен ұсынатынымен байланысты. Егер ай ішінде лимиттен асып кетсе, ADSL қосылысы шектеледі, ай соңына дейін халықаралық интернетке қол жеткізуден бас тартылып, тек қана жергілікті сайттарға кіруге рұқсат беріледі. Бірақ, лимиттен асып кеткеннен кейін пайдаланушы қосымша ГБ сатып ала алады. Көбінесе ай сайынғы трафик лимиті тіпті төмен жылдамдықтағы желілерде де бір күн ішінде толыққанды қолданылып кетеді.

Пішін беру

Телкомды тағы бір үлкен сынға алған нәрсе – портты басымдыққа қою немесе «формалау» жүйесі. Бұл да Оңтүстік Африкадағы желілердің тым көп ақпаратпен толып кетуін болдырмау үшін Телком енгізген шара болды. Алайда, портты басымдыққа қою идеясы негізінен барлық қызметкерлері бірдей интернет-қосылымын пайдаланатын кәсіпорындарға арналған. «Жолақты көп пайдаланатын» қолданбаларды, мысалы, P2P (бір-бірімен байланыс) қолданбаларын және желіге көп жүктеме түсіретін онлайн ойындарды пайдаланатын қызметкерлер желінің жұмысын айтарлықтай баяулатып, веб-беттерді қарау немесе электрондық поштаны тексеру қажеттігі туғанда пайдаланушыларға уақытты үнемдеуге мүмкіндік бермейтін. Портты басымдыққа қою осы мәселені шешеді, өйткені ол белгілі бір порттарды белгілі бір қолданбалар үшін басымдыққа қояды. Ол барлық порттарды және олармен бірге қолданылатын қолданбаларды қамтитын хаттама бойынша жұмыс істейді. Бұл порттар белгілі бір тізімге сұрыпталады. Тізімнің жоғары жағында веб-шолу және электрондық пошта орналасқан. Осы порттар мен оларды пайдаланатын қолданбалар желіден ең көп жолақты алады. Тізімнің төменгі жағында P2P қолданбалары, онлайн ойындар және виртуалды жеке желілер (VPN) орналасқан. Бұл қолданбалар желіден өте аз немесе мүлдем жолақ алмайды. Стандартты пакетпен халықаралық VPN қосылымдарын орнату мүмкін болмауы халықаралық фрилансерлерге зиян келтіреді, олар әлдеқайда қымбат «формаланбаған» қызмет үшін төлеуге мәжбүр. Бұл үлкен компаниялар үшін идеалды шешім болғанымен, формалау мәселесінде таңдау жоқ. Жеке интернет-қосылымдар да формаланады. Бұл Оңтүстік Африканың P2P және онлайн ойын қауымдастығында наразылық тудырды, өйткені олардың қосылымдарын «формаламау» үшін қос есеге жуық баға төлеуге тура келеді.

Жақсы

2013 жылдың маусым айында Telkom компаниясы өзінің нарықтағы үстемдік позициясын пайдаланып, басқа желі провайдерлерінің бәсекелестігіне тосқауыл қойғандығы туралы шағымдарды реттеу үшін 200 миллион ранд айыппұл төлеуге келісті.