Кіріспе

Абрахам Альберт Коэн (16 тамыз 1895 – 17 қазан 1981) – Грецияда туған, Романиот еврейі, швейцариялық француз тілінде жазған жазушы. Ол Халықаралық еңбек ұйымы сияқты әртүрлі халықаралық ұйымдарда мемлекеттік қызметкер болып жұмыс істеді. 1919 жылы Швейцария азаматтығын алды.

Өмірбаян

Абрахам Альберт Коэн (Αβραάμ Αλβέρτος Κοέν) 1895 жылы Грекияның Корфу қаласында грек еврей отбасында дүниеге келген. Альберттің ата-анасы, иеленген самын фабрикасының иелері, ол кішкентай кезінде Францияның Марсель қаласына көшіп келген. Альберт Коэн өзінің «Анамның кітабы» (Le Livre de ma mère) романында осы кезең туралы айтады. Ол жеке католик мектебінде білім алған. 1904 жылы Лицей Тьерде орта мектепке қабылданды, онда Марсель Пагнолмен танысып, өмір бойына созылған достық қарым-қатынас орнатты және 1913 жылы бітірді. 1914 жылы Марсельден Швейцарияның Женева қаласына көшіп, заң факультетіне түсті. 1917 жылы заң факультетін бітіріп, сол жылы әдебиет факультетіне оқуға түсті, онда 1919 жылға дейін оқыды. 1919 жылы Швейцария азаматы атанды. Сол жылы Элизабет Брохерге үйленді, ол 1921 жылы Мириам есімді қызын дүниеге әкелді. 1924 жылы оның әйелі қатерлі ісікке шалдығып қайтыс болды. 1925 жылы Альберт Коэн «Revue Juive» (Еврей шолуы) журналының директоры болды, оның жазушыларының қатарында Альберт Эйнштейн мен Зигмунд Фрейд болды. 1926 жылдан 1931 жылға дейін Женевада мемлекеттік қызметкер болып жұмыс істеді. 1933 жылы екінші әйелі Марианна Госске үйленді. 1940 жылы неміс оккупациясы кезінде Коэн Бордоға, содан кейін Лондонға қашып кетті. Палестинадағы еврей агенттігі оны эмигрант үкіметтерімен байланыс орнатуға жауапты етті. 1943 жылдың 10 қаңтарында Коэннің анасы Марсельде қайтыс болды. Сол жылы ол болашақ үшінші әйелі Белла Берковичпен танысты. 1944 жылы босқындар комитетінің адвокаты болды. 1947 жылы Коэн Женеваға оралды. 1957 жылы әдеби мансабын жалғастыру үшін Израиль елшісі лауазымынан бас тартты. Ол 86 жасында Женевада қайтыс болды және Женеваға жақын Вейердегі еврей зиратына жерленді.

Коэннің әдебиеті

Төрт түрлі кітап арқылы Коэннің көркем шығармаларын бір ұзақ автобиографиялық туынды ретінде қарастыруға болады. Бұл – Коэннің өзінің екі жақты бейнесі – сұлу да табысты Халықтар лигасының мемлекеттік қызметкері Солалдың тарихы. Оның тартымды тұлғасы еврейлік тамыры мен қоғамдық мәртебесі арасындағы үздірсіз күрес болып табылады. Оның шедеврі "Белль дю Сеньор" романы бастапқыда "Ле Валоре" романын қамтыды, кейін ол жеке жарияланды. "Белль дю Сеньор" "махаббат кітабы" деп аталады және Солалдың үйленген, еврей емес әйел Ариан Дьюммен болған құмарлы, қатыгез, бірақ шынайы махаббат оқиғасын баяндайды. 1968 жылы роман Француз академиясының сыйлығына ие болды. Осы уақыттан бері ол беделді "Галлимард Уайт Коллекциясының" ең көп сатылатын кітаптарының бірі болып табылады. 2022 жылы Коэннің туындылары беделді "Библиотек де ла Плейяд" кітапханасында жарияланды.