Үндістандағы революциялық социалистік партия

Кіріспе

Революциялық Социалистік партия (РСП) – Үндістандағы коммунистік партия. Партия 1940 жылғы 19 наурызда Тридиб Чаудхури құрған. Партияның тамыры бенгалдық азаттық қозғалысы Анушилан Самити және Хиндустан Социалистік Республикалық Армиясында. Партия 1999 және 2004 жылғы Лок Сабха сайлауларында шамамен 0,4% дауыс алып, үш мандатқа ие болды. Ол Батыс Бенгалиядағы Солшыл майданның, Трипурадағы Солшыл майданның және Конгресс жетекшілігіндегі Біріккен Демократиялық майданның (Керала) құрамына кіреді.

Анушилан марксизмін дамыту

Анушилан қозғалысының маңызды бір бөлігі 1930-шы жылдары марксизмге қызығушылық танытты, олардың көптегені ұзақ жылға бас бостандығынан айырылғанда марксистік-лениндік әдебиеттерді оқыды. Көшпенді бөлігі Анушилан қозғалысынан бөлініп, Коммунистік біріктіруге, содан кейін Үндістан Коммунистік партиясына қосылды. Дегенмен, Анушилан марксистерінің көпшілігі марксистік-лениндік ойлауды қабылдағанмен, Коммунистік партияға қосылуға тартынды. Анушиландықтар Коммунистік Интернационалдың саяси бағытына сенімсіздік танытты. Олар 1928 жылғы 6-шы Коминтерн съезінде қабылданған бағытты "ұлтара солшыл сектанттық" деп сынады. 6-шы Коминтерн съезінің колониялық тезистері коммунистерді "ұлттық реформаторлармен" күресуге және "Үндістан Ұлттық Конгресінің ұлттық реформашылдығын әшкерелеуге" және "Свараджшылардың, Гандишілердің және т.б. пассивті қарсылық туралы барлық сөздеріне қарсы шығуға" шақырды. Сонымен қатар, 1934 жылы Үндістанның солшыл топтары Конгресс Социалистік партиясын құрғанда, ҮКП оны "әлеуметтік фашистік" деп айыптады. Коминтерн саясаты 1935 жылғы съезінде Халықтық фронтизмге бұрылғанда, Анушилан қозғалысының көпшілігі марксистік-лениндік көзқарасты қабылдап жатқан кезде, Анушилан марксистері бұл өзгерісті Коминтерннің интернационалистік сипатына сатқындық деп санады және Интернационал Кеңес сыртқы саясатының құралына дейін төмендегенін сезді. Бұдан бөлек, Анушилан марксистері "бір елде социализм" идеясына қарсы болды. Алайда, Иосиф Сталин мен Коминтерннің басшылығына қарсы бірқатар сын-пікірлерді бөліскенімен, Анушилан марксистері троцкизмді қабылдамады. Буддадева Бхаттачарья "РСП-ның шығу тегі" еңбегінде "Сталинизмді қабылдамауы олар үшін [Анушилан Самити] троцкизмді қабылдауды автоматты түрде білдірмеді. Айта кетейік, лениншілдік халықаралық социалистік революция тұжырымы Троцкийдің "Тұрақты революция" теориясынан өзгеше, ол әлемдік революцияның қажеттілігін Ресей сияқты жартылай феодалдық және жартылай капиталистік шаруалар еліндегі сандық жағынан аз пролетариаттың билікті ұзақ уақыт сақтауының және Кеңес Одағынан тыс дамыған елдердің пролетариаты осы елдерде социалистік революцияны кеңейту арқылы билікке келіп, КСРО пролетариатына көмекке келмей, социалистік құрылысты сәтті жүзеге асыруының мүмкін еместігінен туындайды." Карл Маркс 1850 жылы Коммунистік лигаға арналған танымал сөзінде "барлық аз немесе көп иелік ететін сыныптар үстемдік етуден қуылып, пролетариат мемлекеттік билікті бағындырғанға дейін және пролетариаттардың бірлестігі, тек бір елде ғана емес, әлемнің барлық үстем елдерінде, осы елдердегі пролетариаттар арасындағы бәсекелестік тоқтағанға дейін және кем дегенде шешуші өндіріс күштері пролетариаттардың қолына шоғырланғанға дейін революцияны тұрақты ету – біздің мүддеміз бен міндетіміз" деп мәлімдеді. 1936 жылдың соңында Раджпутанадағы Деоли түрмесіндегі Анушилан марксистері өздерінің саяси бағытын қалыптастыратын құжатты жасады. Бұл құжат елдегі басқа түрмелердегі Анушилан марксистеріне таратылды. 1938 жылы Анушилан марксистері босатылғаннан кейін, осы жылдың қыркүйегінде "Үндістанның революциялық социалистік партиясының (марксистік-лениндік) тезистері мен іс-қимыл платформасы: революциялық социализм нені білдіреді" деген құжатты өздерінің саяси бағдарламасы ретінде қабылдады. Осы кезде ұзақ жылдар түрмеде отырған Анушилан марксистері жол тоғысында тұрды. Олар жеке саяси күш ретінде жалғаса ма, әлде қолданыстағы саяси платформаға қосыла ма? Олар жеке партия құруға қажетті ресурстар жеткіліксіз екенін сезді. Саяси талдаудағы күрт айырмашылықтарға байланысты ҮКП-ға қосылу мүмкін емес еді. Роялистермен де келісе алмады. Соңында Конгресс Социалистік партиясы Анушилан марксистері үшін қолайлы платформа болып көрінді. КСП 1936 жылы марксизмді қабылдады және Фейзпурдағы үшінші конференциясында партияны Үндістан Ұлттық Конгресін империализмге қарсы фронтқа айналдыруға бағытталған тезис жасады. 1938 жылдың жазында Джаяпракаш Нараян (КСП жетекшісі), Жогеш Чандра Чаттерджи, Тридиб Чаудхури және Кешав Прасад Шарма кездесті. Анушилан марксистері бұл мәселені Нарендра Девамен талқылады. Анушилан марксистері КСП-ға қосылуға шешім қабылдады, бірақ партия ішінде жеке ерекшеліктерін сақтап қалды.

A major section of the Anushilan movement had been attracted to Marxism during the 1930s, many of them studying Marxist–Leninist literature whilst serving long jail sentences. A minority section broke away from the Anushilan movement and joined the Communist Consolidation, and later the Communist Party of India. The majority of the Anushilan Marxists did however, whilst having adopted Marxist–Leninist thinking, feel hesitant over joining the Communist Party. The Anushilanites distrusted the political lines formulated by the Communist International. They criticised the line adopted at the 6th Comintern congress of 1928 as 'ultra left sectarian'. The Colonial theses of the 6th Comintern congress called upon the communists to combat the 'national reformist leaders' and to 'unmask the national reformism of the Indian National Congress and oppose all phrases of the Swarajists, Gandhists, etc. about passive resistance'. Moreover, when Indian left wing elements formed the Congress Socialist Party in 1934, the CPI branded it as Social Fascist. When the Comintern policy swung towards Popular Frontism at its 1935 congress, at the time by which the majority of the Anushilan movement were adopting a Marxist–Leninist approach, the Anushilan Marxists questioned this shift as a betrayal of the internationalist character of the Comintern and felt that the International had been reduced to an agency of Soviet foreign policy. Moreover, the Anushilan Marxists opposed the notion of 'Socialism in one country'. However, although sharing some critiques against the leadership of Joseph Stalin and the Comintern, the Anushilan Marxists did not embrace Trotskyism. Buddhadeva Bhattacharya writes in 'Origins of the RSP' that the "rejection of Stalinism did not automatically mean for them [the Anushlian Samiti] acceptance of Trotskyism. Incidentally, the leninist conception of international socialist revolution is different from Trotsky's theory of Permanent Revolution which deduces the necessity of world revolution primarily from the impossibility of the numerically inferior proletariat in a semi feudal and semi capitalist peasant country like Russia holding power for any length of time and successfully undertaking the task of socialist construction in hand without the proletariat of the advanced countries outside the Soviet Union coming to power through an extension of socialist revolution in these countries and coming to the aid of the proletariat of the U. S. S. R."

Anushilan Marxists adhered to the Marxist–Leninist theory of 'Permanent' or 'Continuous' Revolution. ' it is our interest and task to make the revolution permanent' declared Karl Marx as early as 1850 in course of his famous address to the Communist League, 'until all more or less possessing classes have been forced out of their position of dominance, the proletariat has conquered state power, and the association of proletarians, not only in one country but in all dominant countries of the world, has advanced so far that competition among the proletarians of these countries has ceased and that at least the decisive productive forces are concentrated in the hands of the proletarians.'" By the close of 1936, the Anushilan Marxists at the Deoli Detention Jail in Rajputana drafted a document formulating their political line. This document was then distributed amongst the Anushilan Marxists at other jails throughout the country. When they were collectively released in 1938 the Anushilan Marxists adopted this document, The Thesis and Platform of Action of the Revolutionary Socialist Party of India (Marxist–Leninist): What Revolutionary Socialism Stands for, as their political programme in September that year. At this point, the Anushilan Marxists, recently released from long jail sentences, stood at a cross roads. Either they would continue as a separate political entity or they would join an existing political platform. They felt that they lacked the resources to build a separate political party. Joining the CPI was out of the question, due to sharp differences in political analysis. Neither could they reconcile their differences with the Royists. In the end, the Congress Socialist Party, appeared to be the sole platform acceptable for the Anushilan Marxists. The CSP had adopted Marxism in 1936 and their third conference in Faizpur they had formulated a thesis that directed the party to work to transform the Indian National Congress into an anti imperialist front. During the summer of 1938, a meeting took place between Jayaprakash Narayan (leader of CSP), Jogesh Chandra Chatterjee, Tridib Chaudhuri and Keshav Prasad Sharma. The Anushilan Marxists then discussed the issue with Narendra Deva. The Anushilan Marxists decided to join CSP, but keeping a separate identity within the party.

КОП-да

Анушилан Самитинің басым көпшілігі Марксистік секторға ғана емес, ХСП-ға да қосылды. Марксистер еместер (Самити мүшелерінің шамамен жартысын құраған), идеологиялық тұрғыдан КСП-ға қызығушылық танытпаса да, марксистік секторға адалдық сезімталдық білдірді. Сонымен қатар, HSRA-ның шамамен 25%-ы ХСП-ға қосылды. Бұл топты Жогеш Чандра Чаттержи басқарды. 1938 жылдың соңында Анушилан марксистері Калькуттадан "Социалист" журналын шығара бастады. Журналдың редакторы Сатиш Саркар болды. Редакция құрамында Ачарья Нарендра Дева сияқты бірнеше аға ХСП басшылары болғанымен, ол негізінен Анушилан марксистік бағытының органы болды. Тек бірнеше саны ғана жарық көрді. Анушилан марксистері көп ұзамай ХСП ішіндегі жағдайға көңілі қалды. Партияға сол кезде Анушилан марксистері қосылған болатын, бірақ ол біртекті ұйым емес еді. Марксистік бағытты Ж. П. Нараян мен Нарендра Дева, Фабиандық социалистік бағытты Мину Масани мен Асока Мехта, ал Гандилік социалистік бағытты Рам Манохар Лохия мен Ачют Патвардан басқарды. Анушилан марксистері партияның идеологиялық ұстанымдары мен іс жүзіндегі саясаты арасындағы айырмашылықты байқады. Бұл айырмашылықтар 1939 жылы Трипурида өткен Үнді Ұлттық Конгресінің жылдық сессиясында айқын көрінді. Сессия алдында солшыл Конгрестің президенті Субхас Чандра Бос пен Ганди бастаған топ арасында қатыгез саяси талас-тартыс болды. Дүниежүзілік соғыс қаупі туғанда Бос Үндістанның тәуелсіздігі үшін Ұлыбритания империясының әлсіреуін пайдалануды қалады. Бос Гандидің кандидатын жеңіп, Конгресс президенті болып қайта сайланды. Бірақ сол сессияда Говинд Баллаб Пант Конгресс Жұмыс комитетінің құрамын бекітуде Гандиге вето құқығын беру туралы ұсыныс енгізді. Пәндер комитетінде ХСП және басқа солшыл топтар бұл ұсынысқа қарсы шықты. Алайда Конгресс ашық сессиясының алдында бұл ұсыныс қабылданғанда, ХСП басшылары бейтарапты сақтады. Субхас Чандра Бостың өзі айтқанынша, егер ХСП ашық сессияда қарсы шыққанда, Пант ұсынысы жеңіліске ұшырар еді. Ж. П. Нараян ХСП Бостың басшылығын қолдағанымен, Конгресс бірлігін бұзуға дайын емес екенін мәлімдеді. Трипури сессиясынан кейін көп ұзамай ХСП Делиде конференция ұйымдастырды, онда Трипуридағы олардың "садақатына" қатысты қатты сын айтылды. Анушилан марксистері Босқа президент сайлауында да, Пант ұсынысына қарсылық білдіруде де толық қолдау көрсетті. Жогеш Чандра Чаттерджи партия басшылығының әрекетіне наразылық білдіріп, партия мүшелігінен бас тартты. Трипури сессиясынан кейін Бос Конгресс президенті қызметінен кетіп, "Алға" блогын құрды. "Алға" блогы барлық солшыл күштерді біріктіруге арналған. "Алға" блогы өзінің алғашқы конференциясын 1939 жылдың 22-23 маусымында өткізді, сонымен бірге "Алға" блогы, ХКП, ХСП, Кисан Сабха, Радикалды конгрессмендер лигасы, Еңбек партиясы және Анушилан марксистерінен тұратын Солшылдарды нығайту комитеті құрылды. Бос Анушилан марксистерінің өзінің "Алға" блогына қосылуын қалады. Бірақ Анушилан марксистері Бостың империализмге қарсы күресін қолдағанмен, оның қозғалысы ұлтшылдыққа және эклектизмге бой алғанын есептеді. Анушилан марксистері Бостың соғыстағы Ұлыбритания империясының әлсіздігін тәуелсіздік қозғалысы пайдалануы керек деген пікірін бөлісті. Осы сәтте, 1939 жылдың қазан айында, Ж. П. Нараян Анушилан марксистеріне келісімге шақыруға тырысты. Ол өзінің, Праттул Чандра Гангулидің, Жогеш Чандра Чаттерджи мен Ачарья Нарендра Девадан тұратын "Соғыс кеңесін" құруды ұсынды. Бірақ бірнеше күннен кейін, Бүкіл Үндістан Конгресс комитетінің сессиясында Ж. П. Нараян және басқа ХСП басшылары Ганди бастаған қозғалыстарға паралель жаңа қозғалыстарды бастамауға уәде берді.

The great majority of the Anushilan Samiti had joined the CSP, not only the Marxist sector. The non Marxists (who constituted about a half of the membership of the Samiti), although not ideologically attracted to the CSP, felt loyalty towards the Marxist sector. Moreover, around 25% of the HSRA joined the CSP. This group was led by Jogesh Chandra Chatterji. In the end of 1938 Anushilan Marxists began publishing The Socialist from Calcutta. The editor of the journal was Satish Sarkar. Although the editorial board included several senior CSP leaders like Acharya Narendra Deva, it was essentially an organ of the Anushilan Marxist tendency. Only a handful issues were published. The Anushilan Marxists were soon to be disappointed by developments inside the CSP. The party, at that the time Anushilan Marxists had joined it, was not a homogenous entity. There was the Marxist trend led by J. P. Narayan and Narendra Deva, the Fabian socialist trend led by Minoo Masani and Asoka Mehta and a Gandhian socialist trend led by Ram Manohar Lohia and Achyut Patwardan. To the Anushilan Marxists differences emerged between the ideological stands of the party and its politics in practice. These differences surfaced at the 1939 annual session of the Indian National Congress at Tripuri. Ahead of the session there were fierce political differences between the leftwing Congress president, Subhas Chandra Bose, and the section led by Gandhi. As the risk of world war loomed, Bose wanted to utilise the weakening of the British empire for the sake of Indian independence. Bose was re elected as the Congress president, defeating the Gandhian candidate. But at the same session a proposal was brought forward by Govind Ballabh Pant, through which gave Gandhi veto over the formation of the Congress Working Committee. In the Subjects Committee, the CSP opposed the resolution along with other leftwing sectors. But when the resolution was brought ahead of the open session of the Congress, the CSP leaders remained neutral. According to Subhas Chandra Bose himself, the Pant resolution would have been defeated if the CSP had opposed it in the open session. J. P. Narayan stated that although the CSP was essentially supporting Bose's leadership, they were not willing to risk the unity of the Congress. Soon after the Tripuri session the CSP organised a conference in Delhi, in which fierce criticism was directed against their 'betrayal' at Tripuri. The Anushilan Marxists had clearly supported Bose both in the presidential election as well by opposing the Pant resolution. Jogesh Chandra Chatterji renounced his CSP membership in protest against the action by the party leadership. Soon after the Tripuri session, Bose resigned as Congress president and formed the Forward Bloc. The Forward Bloc was intended to function as a unifying force for all leftwing elements. The Forward Bloc held its first conference on 22–23 June 1939, and at the same time a Left Consolidation Committee consisting of the Forward Bloc, CPI, CSP, the Kisan Sabha, League of Radical Congressmen, Labour Party and the Anushilan Marxists. Bose wanted the Anushilan Marxists to join his Forward Bloc. But the Anushilan Marxists, although supporting Bose's anti imperialist militancy, considered that Bose's movement was nationalistic and too eccletic. The Anushilan Marxists shared Bose's view that the relative weakness of the British empire during the war should have been utilised by independence movement. At this moment, in October 1939, J. P. Narayan tried to stretch out an olive branch to the Anushilan Marxists. He proposed the formation of a 'War Council' consisting of himself, Pratul Chandra Ganguli, Jogesh Chandra Chatterjee and Acharya Narendra Deva. But few days later, at a session of the All India Congress Committee, J. P. Narayan and the other CSP leaders pledged not to start any other movements parallel to those initiated by Gandhi.

РСПИ-нің негізі (ML)

Солшылдықты нығайту комитеті көп ұзамай тарап кетті, себебі ХКИ, ХСП және роялистер одан бас тарды. Бос Рамгарх қаласында (қазіргі Джаркханд штаты), Бихарда келісімге қарсы конференция шақырып жинады. Конференцияға «Алға» блогы, Анушилан марксистері (сол кезде ХСП мүшелері болып келген), Еңбек партиясы және Кисан Сабха қатысты. Конференцияда Үндістан тәуелсіздік қозғалысы атынан Ұлыбританиямен ешқандай келісім жасалмауы керек екені айтылды. Осы конференцияда Анушилан марксистері өздерінің партиясын – Индия революциялық социалистік партиясын (марксистік-лениншіл) құру үшін жиналды, соның нәтижесінде ХСП-мен барлық байланыстар үзілді. Партияның алғашқы бас хатшысы Жогеш Чандра Чаттерджи болды. 1940 жылғы РСП-ның бірінші соғыс тезисі «империалистік соғысты азамат соғысына айналдыруға» шақырды. Бірақ Германияның Кеңес Одағына шабуыл жасауынан кейін партияның позициясы нақтыланды. РСП социалистік Кеңес Одағын қорғау қажеттігін білдірді, бірақ Үндістан революционерлері үшін оны қорғаудың ең тиімді жолы – өз елдеріндегі отаршылдық үкіметті құлату екенін атап көрсетті. РСП, коммунистік партия және роялистік РДП сияқты топтарға қатысты, олар антифашистердің одақтас күштердің соғысына қолдау көрсетуі керек деп есептеді.

Тәуелсіздік алғаннан кейін

1949 жылғы қазанда Керала социалистік партиясы екіге бөлінді. Оның кадрларының бір бөлігі, мысалы Н. Срикандан Наир, Бэби Джон және К. Балакришнан, РСП-ға қосылып, партияның Кераладағы филиалын құрды. 1952 жылғы жалпы сайлау алдында РСП мен Үндістанның Біріккен Социалистік Ұйымы арасында келіссөздер өтті. USOI, социалистік топтардың коалициясы, РСП-нің қатарына қосылуын қалады. РСП бас тартты, бірақ ішінара сайлау келісімі жасалды. USOI Батыс Бенгалиядағы екі Лок Сабха округінде РСП үміткерлерін қолдады, бірақ басқа округтерде USOI және РСП үміткерлері бір-біріне қарсы бақ сынасты. Нәтижесінде, үш РСП үміткері сайланды – екеуі Бенгалдан, ал біреуі Кераладан. 1952 жылғы Лок Сабха сайлауы Штат округі Үміткерлер Дауыс саны % Сайланды ма? Траванкор-Кочин Квилон және Мавилекара Н. Шрекантан Наир 220312 21.42% Иә Уттар-Прадеш Майнпури округі (Е) Путто Сингх 19722 14.15% Жоқ Аллахабад округі (Е) және Жаунпур округі (Б) Бадри Прасад 18129 3.01% Жоқ Гонди округі (Е) және Басти округі (Б) Харбан Сингх 4238 3.61% Жоқ Газипур округі (Б) Балруп 22702 13.37% Жоқ Батыс Бенгал Бирбхум С. К. Гоузе 20501 4.07% Жоқ Берхампур Тридиб Чодури 82579 46.17% Иә Калькутта Солтүстік-Шығыс Лахири Тарападо 5801 4.05% Жоқ Калькутта Солтүстік-Батыс Мегнат Саха 74124 53.05% Иә Барлығы: 9 468108 0.44% 3

1953 жылы Жогеш Чандра Чаттерджи партиядан шығып, Үнді ұлттық конгресіне қайта қосылды. Трибид Кумар Чадхури партияның жаңа бас хатшысы болды. 1969 жылы Шығыс Пәкістандағы РСП жақтастары Шрамик Кришак Самаджбади Дал партиясын құрды. РСП және SKSD сол кезден бастап тығыз қарым-қатынас орнатты. 1977 жылғы сайлау алдында партияның Кераладағы бір бөлігі бөлініп, Ұлттық революциялық социалистік партияны құрды. НРСП сайлауға Үндістан Коммунистік партиясымен (марксистік) одақтасып қатысты.

Жақында болған тарих

2000 жылы Керала бөлімшесінде партияның аймақтық басшысы Бэби Джон бөлініп, Революциялық Социалистік партияны (большевиктер) құрған кезде, күрт дау орын алды. РСП(б) Конгресс басқаратын Біріккен демократиялық фронтқа қосылды. 2002 жылы РСП, басқа да солшыл партиялармен бірге, Лакшми Сахгалдың президенттікке кандидаттығын қолдады. А.П.Дж. Абдул Каламға қарсы шыққан Сахгал шамамен 10% дауыс жинады. Алты онжылдыққа жуық уақыт LDF құрамында болған бұрынғы РСП, 2014 жылдың наурыз айында CPI(M) саяси бюро мүшесі және қазіргі заң шығарушы М.А. Бэбиді Коллам Лок Сабха округінен кандидат ретінде еркіндіксіз жариялағаннан кейін LDF-тен шығуды шешті. Кейіннен UDF РСП-ға Лок Сабха орын ұсынды. РСП үміткері Н.К. Премачандран 2014 жылғы сайлауда ЛДФ үміткері М.А. Бэбиді жеңіп шықты. Кейін, 2014 жылдың маусым айында Кераладағы РСП(б) және РСП фракциялары бірікті. Бірақ, Ковур Кунжумон басқаратын топ партиядан бөлініп, Революциялық Социалистік партия (лениншіл) деп аталатын жаңа партия құрды. РСП-ның басты фракциясы 2019 жылы Н.К. Премачандранды қайтадан ұсынып, LDF-тың қарқынды науқанына қарамастан, Коллам Лок Сабха округіндегі өз бекінісін сәтті қорғады. Алайда, 2016 және 2021 жылдарғы Керала заң шығарушы жиналысы сайлауларында үлкен жеңіліске ұшырады, барлық кандидаттары жеңіліске ұшырады. Бірақ Ковур Кунжумон Кунатурдан заң шығарушы жиналысына сайланды және оның партиясы LDF-ты қолдайды.

Қазіргі жағдай

Кералада RSP UDF-тің бір бөлігі болып табылады және Н. К. Премачандран қазіргі уақытта Лок Сабхада Коллам сайлау округінен депутат. RSP(L) Кераладағы LDF-тің бір бөлігі, ал Ковур Кунжумон – Керала штатының әкімшілігіндегі (Куннатхур) қазіргі заң шығарушы депутат. RSP Батыс Бенгалия және Трипура штаттарындағы Солшыл Фронттың бір бөлігі.

Лок Сабха сайлауының нәтижесі

Мемлекеттік кандидаттар саны 2004ж. сайланғандар саны 2004ж. кандидаттар саны 1999ж. сайланғандар саны 1998ж. Ассам штатынан берілген орындықтардың жалпы саны 100014 Бихар 001040 (2004) /54 (1999) Одиша 100021 Уттар-Прадеш 1100080 (2004) /85 (1999) Батыс Бенгал 434342 Барлығы: 17353543

Мемлекеттік жиналысқа сайлау нәтижесі

Мемлекеттік Кандидаттар саны Сайланғандар саны Ассамблеядағы орын саны Сайлау жылы Ассам 30 12 6 2001 Бихар 40 32 4 2000 Керала 50 14 0 2021 Мадхья-Прадеш 10 23 0 2003 Одиша 20 14 7 2004 Раджастан 10 20 0 2003 Тамил Наду 10 23 4 2001 Трипура 2 2 6 0 2003 Батыс Бенгал 11 3 29 4 2016

Нәтижелер Үндістан сайлау комиссиясының веб-сайтынан алынды.