Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Джиюто (自由党) – Жапония тарихындағы бірнеше либералды саяси партиялардың атауы. Олардың екеуі 1945 жылға дейін Жапония империясы құрамында болған.
The Jiyūtō (自由党) is the name of several liberal political parties in the history of Japan, two of which existed in the Empire of Japan prior to 1945.
1881 жылғы Либералды партия
Жапонияның алғашқы Либералдық партиясы 1881 жылдың 18 қазанында Итагаки Тайсуке және басқа да мүшелерімен бірге Ұлттық Мәжіліс құру үшін күш жинау мақсатында, конституциялық монархия аясында либералдық демократия идеалдарына негізделген мүшелікпен құрылды. Бұл партия бұрынғы элиталық топтан шығып, үкіметтен жалақы ала алмағандықтарына наразы болған көптеген бұрынғы самурайларды өзіне тартты. Жиюто сонымен қатар самурайларға сайлау құқығын беру және әрбір префектурада сайланған ассамблея құруды мақсат етті. Итагаки партия президенті, ал Накадзима Нобуюки вице-президент болды. Басқа да көрнекті мүшелері: Гото Шожиро, Баба Тацуи, Тетчо Суэхиро, Уэки Эмори және Накае Чомин. Мэйдзи үкіметі Жиютоның өсуіне күмәнмен қарады және оның республикалық бейімділіктері бар деп күдіктенді. Партия жергілікті Жиюто мүшелері бастаған немесе оларға шабыттанған ауылдық шаруалардың көтерілістеріне де осал болды. 1884 жылдың 29 қазанында Чичибу оқиғасының алдында Жиюто өзін таратуға дауыс берді. 1887 жылы Гото Шожиро бұрынғы Жиюто мүшелерінің бір бөлігін Дайдо Данкецу қозғалысы деп аталатын алғашқы партияға біріктірді. Бұл топ 1889 жылдың наурыз айында екі топқа бөлінді (Коно Хирокана басқарған Дайдо клубы және Ои Кентаро мен Накае Чомин басқарған Дайдо Кёвакай). 1890 жылы Итагаки Тайсуке оларды біріктіріп, Конституциялық Либералдық партияны құрды, кейіннен ол Либералдық партия деп аталды. Готоны қолдаған кейбір саясаткерлер бұл партияға қосылмай, Ұлттық Либералдық партияны құрды.
The first Liberal Party of Japan was formed on October 18, 1881, by Itagaki Taisuke and other members of the Freedom and People's Rights Movement (League for the Establishment of a National Assembly) to agitate for the establishment of a national assembly, with a membership based on the ideals of liberal democracy under a constitutional monarchy. It attracted a wide following of former samurai who were discontent because they were no longer an elite class and no longer received stipends from the government. The Jiyūtō also aimed for suffrage for samurai and an elected assembly in each prefecture. Itagaki was party president, with Nakajima Nobuyuki as vice president. Other notable members included Gotō Shōjirō, Baba Tatsui, Tetchō Suehiro, Ueki Emori, and Nakae Chōmin. The Meiji government viewed the growth of the Jiyūtō with misgivings, suspecting it of harboring tendencies towards republicanism. The party was also made vulnerable due to peasant uprisings in rural areas led or inspired by local Jiyūtō members. The Jiyūtō voted to dissolve itself on October 29, 1884, on the eve of the Chichibu Incident. In 1887, Gotō Shojirō regrouped some members of the former Jiyūtō into a proto party called the Daidō Danketsu Movement. This group split into two groups (Daidō Club led by Kōno Hironaka and Daidō Kyōwakai led by Ōi Kentarō and Nakae Chōmin ) in March 1889. In 1890, they were merged by Itagaki Taisuke to form the Constitutional Liberal Party, which was later renamed the Liberal Party. Some politicians who supported Gotō didn't join this party and formed National Liberal Party.