Кіріспе

Құбылыспен күрес техникасы

Фумигация – зиянкестерді жою немесе зиянды микроорганизмдерден арылу әдісі. Бұл әдіс белгілі бір аумақты газ тәрізді пестицидтермен немесе фумиганттармен толығымен толтыру арқылы зиянкестерді тұншықтыру немесе улау жолымен жүзеге асырылады. Ол ғимараттардағы (құрылымдық фумигация), топырақтағы, дәнді дақылдар мен өнімдердегі зиянкестерді бақылау үшін қолданылады. Фумигация сондай-ақ экзотикалық организмдердің таралуын болдырмау мақсатында импортталатын немесе экспортталатын тауарларды өңдеу кезінде де қолданылады. Құрылымдық фумигация ғимараттардың ішіндегі (әдетте, тұрғын үйлердегі) зиянкестерді, соның ішінде ағашқа зиян келтіретін қоңыздар мен құрғақ ағаш термиттері сияқты физикалық құрылымның өзінде қоныстанған зиянкестерді жоюға бағытталған. Ал тауарлық фумигация да физикалық құрылымның ішінде, мысалы, қоймада жүргізіледі, бірақ оның мақсаты – физикалық тауарларды, әсіресе азық-түлік өнімдерін зиянкестердің жұқтыруына жол бермей, оларды сақтайтын контейнерде зиянкестерді жою арқылы олардан қорғау. Әр фумигация белгілі бір мерзімге созылады. Өйткені пестицидтерді немесе фумиганттарды шашқаннан кейін, тек жақын маңдағы зиянкестер ғана жойылады.

Процесс

Құртуды жүргізу әдетте келесі кезеңдерді қамтиды: біріншіден, құрту жүргізілетін аумақтан және герметикалық орта құру үшін жабық аумақтан адамдар шығарылады. Содан кейін, құртуға арналған газ құртылатын кеңістікке таратылады. Газ кеңістікке сіңіп, аумақтағы кез келген зиянды жәндіттерді жою үшін белгілі бір уақыт бойы кеңістік жабық күйде ұсталады. Ақырында, кеңістік желдетіледі, осылайша улы газдар сыртқа шығып, адамдардың кіруіне қауіпсіз жағдай жасалады. Егер құрту сәтті аяқталса, онда бұл аумақ қауіпсіз және жәндіктерден таза болады.

Шатырды фумигациялау

Құрылымдық фумигациялау әдістері ғимараттан ғимаратқа өзгеше. Тұрғын үйлерде пестицидтер бос тұрған үйге таратылған кезде, әдетте пластик/ПВХ қапталған кенептен жасалған "резеңке" шатыр немесе шатырлар үйдің бүкіл сыртына жабыстырылады. Бұл процеске шатырлы фумигациялау немесе "шатырлау" деп аталады. Жабық шатыр улы газдарды шоғырландырып, олардың ауданға таралуына кедергі келтіреді. Көбінесе термиттерді жою үшін сульфурил фториді қолданылады. Формальдегидпен фумигациялау микробиологиялық тазалық қажетті аймақтарда ұзақ жылдар бойы қолданылып келе жатқан әдіс. Формальдегид буымен фумигациялау – мойындалған және ең көп қолданылатын әдіс, себебі ол тиімді процедура. Дегенмен, қауіпсіздік және тиімділік туралы алаңдауларға байланысты балама әдістер іздестірілуде. Буланған сутек пероксиді – құрғақ газ тәрізді әдіс, ол асептикалық өңдеу изоляторлары үшін сенімді балама ретінде, сондай-ақ жақында бөлме/ғимаратты дезинфекциялау үшін қолданылады. Сутек пероксиді мен күміс ерітіндісінде және суда сұйылтылғанда улы емес және төмен құнмен қолданылатын зат. Мысалы, 1000 фут³ (~28.32 м³) көлемді фумигациялау үшін 20% ерітінді (1000 мл деминералданған суда 200 мл ерітінді) 30 минут бойы тұмандатқыш арқылы шашыратылады. Тұманды шашыру жылдамдығы 130 мл/мин-ға дейін болуы мүмкін, ал әсер ету уақыты кем дегенде бір сағатқа созылуы керек.

Химиялық заттар

Бұл технологияның негізі химиялық заттарды қолдану болып табылады. Идеалды жағдайда, бұл химиялық заттар басқа тірі организмдерге зиян келтірмей, нысанаға алынған жандарды өлтіруі немесе оларды заласыздандыруы тиіс. Бірақ көбінесе мұндай нәтижеге қол жеткізу мүмкін емес, сондықтан фумигация адамдардың қатысуынсыз жүргізіледі. + Суреттеме мәтіні: химиялық заттың қайнау температурасы/ұшқыштығы, қауіпсіздік, ескерту. Метилбромид газы (4.3 °C), TLV TWA 5 ppm, MAK 5 ppm. Монреаль протоколымен шектелген. Этилен оксиді газы (10.7 °C), TLV TWA 1 ppm, тағамдық. Сульфурил фториді газы (55 °C), TLV TWA 5 ppm, шатырларда термиттерге қолданылады. Хлоропикрин, 112 °C, TLV TWA 0.1 ppm, MAK 0.1 ppm, көзді жаздыратын зат. Нафталин, сублимацияланатын қатты зат, TLV TWA 10 ppm, маталар ("кеңеспе"). Фосфин газы (87.7 °C), ? ?, дәнді сақтаушылардағы кеміргіштер. 1,3-дихлорпропен, 111 °C, MAK 75 ppm, топыраққа қолданылатын фумигант.

Қауіпсіздік

Фумигация – қауіпті операция. Әдетте, фумигация операциясын жүргізетін оператордың фумигация жүргізуге арналған ресми сертификаты болуы заң талабы болып табылады, себебі қолданылатын химиялық заттар көптеген тірі организмдерге, адамдарға да зиянды. Операциядан кейін аумақты желдету – фумигацияның өте маңызды қауіпсіздік шарасы. Фумигант газының қаптамасы немесе бастауы мен фумигацияланған кеңістікті ажырату маңызды. Фумигант қаптамасы қауіпсіз және қолданылған болуы мүмкін, бірақ кеңістікте газ желдетілгенге дейін фумигант газы сақталады.

Бастапқы жарияланым

В. Г. Джонсон, Фумигация әдістері (Нью-Йорк, 1902)