Антисептиктер – тірі тіндерде инфекцияны азайту үшін қолданылатын микробқа қарсы заттар. Антибиотиктер, дезинфекциялаушылар, вирусидтер, антимикотиктер туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Антимикробтық зат немесе қосылыс
Antimicrobial substance or compound
Антисептик (ἀντί және σηπτικός) – сепсис, инфекция немесе шіру мүмкіндігін азайту үшін тірі тіндерге қолданылатын антимикробтық зат немесе қосылыс. Антисептиктер, организм ішінде бактерияларды қауіпсіз жою қабілетімен антибиотиктерден және тірі емес заттардағы микроорганизмдерді жоятын дезинфекциялық заттардан ерекшеленеді. Бактерияға қарсы препараттарға бактерияға қарсы әрекет ететін антисептиктер де жатады. Вирусты бөлшектерді жоятын микробицидтер вируцидтер немесе вирусқа қарсы препараттар деп аталады. Грибке қарсы препараттар, сондай-ақ антимикотиктер деп те аталады, олар микозды (гриб инфекциясын) емдеу және алдын алу үшін қолданылатын фармацевтикалық фунгицидтер болып табылады.
An antiseptic (ἀντί and σηπτικός) is an antimicrobial substance or compound that is applied to living tissue to reduce the possibility of sepsis, infection or putrefaction. Antiseptics are generally distinguished from antibiotics by the latter's ability to safely destroy bacteria within the body, and from disinfectants, which destroy microorganisms found on non living objects. Antibacterials include antiseptics that have the proven ability to act against bacteria. Microbicides which destroy virus particles are called viricides or antivirals. Antifungals, also known as antimycotics, are pharmaceutical fungicides used to treat and prevent mycosis (fungal infection).
Кейбір кең таралған антисептиктер
Антисептиктерді шамамен сегіз класс материалға бөлуге болады. Бұл класстарды олардың әрекет ету механизмі бойынша бөлуге болады: органикалық қосылыстармен ерекшеленбейтін реакцияға түсіп, микроорганизмдерді өлтіретін (пероксидтер, йод, фенолдар) кішкентай молекулалар және бактериялардың жасуша қабырғаларын бұзатын күрделі молекулалар. Этанол және 2-пропанол/изопропанол сияқты спирттер кейде хирургиялық спирт деп аталады. Олар инъекция жасау алдында теріні дезинфекциялау және басқа да мақсаттар үшін қолданылады. Хлоргексидин глюконат сияқты дигуанидтер – бактерицидтік антисептик, ол (спирт ерітіндісінде) таза хирургиядан кейін инфекция қаупін азайту үшін қауіпсіз және тиімді деп есептеледі, соның ішінде турникетпен бақыланатын жоғарғы аяқ-қол хирургиясында. Ол тіс жегінің қабынуын (гингивит) емдеу үшін ауыз шаю құралы ретінде де қолданылады. Полигексанид (полигексаметилен бигуанид, PHMB) – клиникалық қолдануға жарамды микробқа қарсы қосылыс, ауыр колонизацияланған немесе инфекцияланған жедел және созылмалы жараларға қолданылады. Бактериялық қабықшаға физикалық-химиялық әсер ету резистентті бактериялық штаммдардың дамуын болдырмайды немесе тежейді. Йод, әсіресе повидон йоды түрінде, жақсы қабылданатындықтан, жараның жазылуына кері әсер етпейтіндіктен, белсенді йодтың қалдығын қалдырып, «қалдық» немесе тұрақты әсерін тудырып, кең спектрлі микробқа қарсы белсенділікке ие болғандықтан кеңінен қолданылады. Йодты антисептик спирт ерітіндісі (йодтың настойкасы) немесе Лугольдің йод ерітіндісі түрінде қолданылады. Кейбір зерттеулер йодтың жарақат ұлпасының қалыптасуына ықпал етуі және жазылу уақытын ұзартуы мүмкін болғандықтан, шағын жараларды йодпен дезинфекциялауды ұсынбайды. Дегенмен, 1% немесе одан аз йод концентрациясы жазылу уақытын ұзартатыны дәлелденбеген және физиологиялық ерітіндімен емдеуден ешқандай айырмашылығы жоқ. Йод барлық негізгі патогендерді өлтіреді және жеткілікті уақыт берілген жағдайда, тіпті спораларды да өлтіреді, олар дезинфекциялық және антисептикалық заттармен жоюға ең қиын микроорганизмдердің түрі болып саналады. Октенидин дигидрохлориді, қазіргі уақытта Еуропаның континенттік бөлігінде, көбінесе хлоргексидиннің орнына қолданылады. Сутек пероксиді және бензоил пероксиді сияқты пероксидтер. Үй шаруасында бірінші көмек көрсету үшін, мысалы, сызақтарға 3% сутек пероксиді ерітіндісі жиі қолданылады. Алайда, күшті тотығу шабыттың қалыптасуына себеп болып, ұрықтың даму кезеңінде жазылу уақытын ұзартады. Фенолдың өзі (Листер енгізгендей), триклозан, гексахлорофен, хлорокрезол және хлороксиленол сияқты фенолдар. Соңғысы теріні дезинфекциялау және хирургиялық құралдарды тазалау үшін қолданылады. Ол сондай-ақ көптеген тұрмыстық дезинфекциялау және жара тазалау құралдарында қолданылады. Бензалконий хлориді/лидокаин (саудалық атауы Bactine және басқалары), цетилпиридиний хлориді немесе цетримид сияқты кватерналық тұздар. Бұл беттік белсенді заттар жасуша қабырғаларын бұзады. Хинолиндер, мысалы гидроксихинолон, деквалиум хлориді немесе хлорхинальдол. 4 Гексилрезорцинол немесе S. T.37
Antiseptics can be subdivided into about eight classes of materials. These classes can be subdivided according to their mechanism of action: small molecules that indiscriminately react with organic compounds and kill microorganisms (peroxides, iodine, phenols) and more complex molecules that disrupt the cell walls of the bacteria. Alcohols, including ethanol and 2 propanol/isopropanol are sometimes referred to as surgical spirit. They are used to disinfect the skin before injections, among other uses. Diguanides including chlorhexidine gluconate, a bacteriocidal antiseptic which (with an alcoholic solvent) is considered a safe and effective antiseptic for reducing the risk of infection after clean surgery, including tourniquet controlled upper limb surgery. It is also used in mouthwashes to treat inflammation of the gums (gingivitis). Polyhexanide (polyhexamethylene biguanide, PHMB) is an antimicrobial compound suitable for clinical use in critically colonized or infected acute and chronic wounds. The physicochemical action on the bacterial envelope prevents or impedes the development of resistant bacterial strains. Iodine, especially in the form of povidone iodine, is widely used because it is well tolerated; does not negatively affect wound healing; leaves a deposit of active iodine, thereby creating the so called "remnant", or persistent effect; and has wide scope of antimicrobial activity. The traditional iodine antiseptic is an alcohol solution (called tincture of iodine) or as Lugol's iodine solution. Some studies do not recommend disinfecting minor wounds with iodine because of concern that it may induce scar tissue formation and increase healing time. However, concentrations of 1% iodine or less have not been shown to increase healing time and are not otherwise distinguishable from treatment with saline. Iodine will kill all principal pathogens and, given enough time, even spores, which are considered to be the most difficult form of microorganisms to be inactivated by disinfectants and antiseptics. Octenidine dihydrochloride, currently increasingly used in continental Europe, often as a chlorhexidine substitute. Peroxides, such as hydrogen peroxide and benzoyl peroxide. Commonly, 3% solutions of hydrogen peroxide have been used in household first aid for scrapes, etc. However, the strong oxidization causes scar formation and increases healing time during fetal development. Phenols such as phenol itself (as introduced by Lister) and triclosan, hexachlorophene, chlorocresol, and chloroxylenol. The latter is used for skin disinfection and cleaning surgical instruments. It is also used within a number of household disinfectants and wound cleaners. Quat salts such as benzalkonium chloride/Lidocaine (trade name Bactine among others), cetylpyridinium chloride, or cetrimide. These surfactants disrupt cell walls. Quinolines such as hydroxyquinolone, dequalium chloride, or chlorquinaldol. 4 Hexylresorcinol, or S. T.37