Польшаның «Заглембие вампирі»: Күдікті серийлі кісі өлтірушінің ісі

Кіріспе

Польшалық сериялық кісі өлтіруші Здзислав Марчвицки (18 қазан 1927 – 26 сәуір 1977), «Загленби вампирі» (Wampir z Zagłębia) деген атпен танымал, бірнеше құттықтастарымен бірге 1964 жылдан 1970 жылға дейін ел бойынша 14 әйелді өлтіргені және 7 адамға шабуыл жасағаны үшін айыпталды. Осы үшін Марчвицки 1977 жылы өлім жазасына кесілді, бірақ содан бері оның кінәлі екендігі күмәндануда.

Ерте өмір

Здзислав Марчвицки 1927 жылдың 18 қазанында Даброва-Гурничадағы дисфункционалды отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Юзеф бес рет үйленген және оның некелерінен төрт баласы болған. Кейіннен оның барлық туыстары – екі бауыры Ян (1929-1977) және Генрих (1930-1998) және бір қарындасы Халина Флак – Здзиславтың қылмыстарына көмектесті. Оқуға деген қызығушылығының болмауы және орташа интеллектісінің нәтижесінде Марчвицки мектепті бітіре алмады.

Өлтірулер

1964 жылдан бастап Даброва бассейні мен Жоғарғы Силезия аумағында 1970 жылға дейін (қысқа үзілістермен) қатарынан қорқынышты қылмыстар орын алды. Барлығы 19 әйел шабуылға ұшырады, оның 14-і қаза тапты. «Вампирдің» әрекет ету тәсілі құрбанды іздеп табудан, оған жүгіріп келіп, басының арқасын тұйық затпен ұрудан, содан кейін өлгенше сапырудан тұрды. Кейбір жағдайларда ол мәйіттерді зорлады, бірақ зорлауға ұшыратпады, себебі олардың денесінде оның спермасының іздері табылған жоқ. Кейбір әйелдердің жыныс мүшелері ашық қалды, ал біреуінің ұясы кесілді. Алайда, польшалық жеделқызметкерлер мұндай қатыгез қылмыскерге бұрын кездеспегендіктен, 1965 жылдың шілде айының екінші жартысында Қорғаныс министрлігінің облыстық басқармасы барлық белгілі істерді бір тергеуге біріктіретін арнайы кеңес өткізді. Сот отырысын судья Владислав Очман басқарды, ал айыптауды Юзеф Гургуль мен Зенон Копиньский жүргізді; Марчвицкидің адвокаттары белгілі заңгерлер Болеслав Андрисяк пен Миечислав Фрелих болды. Бас күдікті Здислав Марчвицкиге 23 қылмыс тағылды, оның ең ауырлары – 14 кісі өлтіру және 7 кісі өлтіруге талпыну. Сотта бұл айыптаулар негізді деп танылды, өйткені ол бұрын отбасы мүшелерін ұрып-сапалаған, полицейлерді сыйламаған, мемлекеттік мүлікті жымқырган және басқа да құқық бұзушылықтар жасаған. Оның інісі Ян 8 қылмыс жасады деп айыпталды, оның ең бастысы – Ядвига Кучанканы өлтіруге итермелеу және оған қатысу. Генрик Марчвицки мен Юзеф Климчак Кучанканы өлтіруге қатысқан деп айыпталды (Генрик сонымен қатар оның сағатын ұрлаған деп айыпталды); Халина Флак ұрланған мүлікті сатуда айыпталды, ал оның ұлы Здислав қылмыстар туралы билікке хабарламағаны үшін айыпталды. 1975 жылдың 28 шілдесінде сот алты айыпталушыға үкім шығарды: Здислав пен Ян Марчвицкиге өлім жазасы берілді; Генрикке – 25 жыл; Климчакқа – 12 жыл; Халина мен Здислав Флакқа – 4 жыл. 1990-жылдары соттың әділдігіне күмән келтіретін ақпарат пайда болды. Здислав Марчвицки ешқашан кінәсін мойындамағаны және оны қылмыскердің болжамды бейнесіне сәйкес келетін адамдар ғана танығаны назарға алынды. Билік біреуді кінәлі деп тағайындауға асықты, ал жалғыз күдікті Петр Ольшевский өзін өртеу арқылы суицид жасағандықтан, күдіктіні сотқа тартпау сот жүйесіне ұят келтірер еді. Бұл іс бүгінгі күнге дейін даулы болып қалып отыр.

From 1964, a series of atrocious crimes took place on the territories of the Dąbrowa Basin and Upper Silesia, continuing (with short interruptions) until 1970. In total, 19 women were attacked, 14 of which were fatal. The Vampire's modus operandi consisted of stalking the chosen victim, running up and hitting them in the back of the head with a blunt object, then beating the victim until she died. In some cases, he had sexually abused the corpses, but never raped them, as no trace of his sperm was found in their bodies. Some of the women were left with exposed genitalia, with one having her pubic mound cut. However, since Polish operatives had not yet encountered such a vicious criminal, a special summit was held in the second half of July 1965 by the provincial administration of the Ministry of Defence, which combined all the known cases into one investigation. The hearing was chaired by Justice Władysław Ochman and prosecuted by Józef Gurgul and Zenon Kopiński; Marchwicki's attorneys were well known lawyers Bolesław Andrysiak and Mieczysław Frelich. The main defendant, Zdzisław Marchwicki, was charged with 23 crimes, the most serious of which were the 14 murders and 7 attempted murders. The charges seemed sensible to the court, as he had a history of beating his family members, disrespecting police officers, embezzlement of public property and other offenses. His brother, Jan, was charged with 8 crimes, most notable of which was inciting and participating in the murder of Jadwiga Kucianka. Henryk Marchwicki and Józef Klimczak were accused in complicity in Kucianka's murder (Henryk was additionally charged with stealing her clock); Halina Flak was charged with selling stolen property, and her son Zdzisław was accused of not reporting any of the crimes to the authorities. On July 28, 1975, the court announced the verdicts for all six defendants: Zdzisław and Jan Marchwicki were given the death penalty; Henryk 25 years; Klimczak 12 years; Halina and Zdzisław Flak 4 years. In the nineties, information appeared which undermined the fairness of the court. Attention was drawn to the fact that Zdzisław Marchwicki had never pleaded guilty, and that he was identified only by people who thought he corresponded to the perpetrator's suspected profile. The authorities were eager to convict somebody, and since Piotr Olszowy, the only alternative suspect, had committed suicide by self immolation, it would bring shame on the justice system to not bring the purported killer to trial. The case remains controversial to this day.