Кіріспе

Атланта ботаникалық бақшасы – АҚШ-тың Джорджия штатындағы Атланта қаласының орталық бөлігінде, Пьемонт паркіне іргелес орналасқан ботаникалық бақша. 1976 жылы құрылған бақтың мақсаты – "көрнекі демонстрация, білім беру, сақтау, зерттеу және тамашалау үшін өсімдіктер коллекцияларын дамыту және күту".

Тарих

1973 жылы Атланта тұрғындарының өтініші бойынша бақ 1976 жылы жеке меншік, 501(c)(3) коммерциялық емес корпорация ретінде тіркелді. Баққа бұрыннан бар доктор А. Лесли Стивенс есімді бонсай бағы қосылды, ол қазір Жапон бағы деп аталады. Бір жыл ішінде Холден Арборетумында жұмыс істеген Билл Уорнер алғашқы атқарушы директор болып тағайындалды. 1979 жылы оған Энн Л. Краммонд қосылды. Келесі жылы бақтың тарихында маңызды кезең болды – қаламен 50 жылға жалға алу шарты жасалды, соның арқасында бақтың орны келешекте сақталды. Әлеуметтік шаралар, ірі көрмелер және жыл сайынғы «Едем бақшасы» кеші сияқты көптеген іс-шаралар ұйымдастырыла бастады. Жалға алу шарты жасалғаннан кейін үш жыл ішінде Атланта ботаникалық бағы 50 мыңнан астам келушіні қабылдады, тіпті тұрақты құрылыстар салынбаған кезде. 1985 жылы Атланта ботаникалық бағы алғашқы тұрақты құрылысын – Gardenhouse-ты салды. Одан кейін Балалар бағы (1999), Фукуа консерваториясы (1989) және Фукуа орхидея орталығы (2002) салынды. 2003 жылы «TREEmendous TREEhouses» көрмесімен жазғы көрмелер басталды. 2004 жылы «Chihuly in the Garden» ашылды, ал 2005 жылы «Locomotion in the Garden» G масштабты пойыз моделін көрсетті. 2006 жылдың 29 сәуірінде Ники де Сент-Фальдің мүсіндерінің көрмесі көпшілікке ұсынылды. Франция, Германия және Калифорниядан әкелінген осы үлкен мозаикалық мүсіндер бақты безендірді. 2007 жылы Дэвид Роджерстің «Үлкен жәндіктер мен қауіпті өсімдіктер» көрмесі, ал 2008 жылы «Қозғалыстағы мүсін, Табиғаттың хореографиясы» – қозғалатын кинетикалық өнердің көрмесі өтті. 2009 жылы Генри Мурдың монументальді қола мүсіндерінің көрмесі ұйымдастырылды. 2010 және 2011 жылдары бақтың жасыл кеңейтілуі көрсетілді (қараңыз төменде), ал 2012 жылы тоғыз суретшінің қазіргі заманғы мүсіндерінен тұратын «Independent Visions» көрмесі өтті. 2013 жылы бақ 19 мозаикалық мүсіндерден тұратын «Қиял әлемі: Өмірден үлкен өсімдіктер» көрмесін ұсынады. 2016 жылы «Chihuly in the Garden» қайта ашылып, бақта 19 инсталляция орнатылды. Қыс мезгілінде бақта мерекелік жарық шоуы өтеді. «Бақша жарықтары, мерекелік түндер» 2011 жылы 1 миллионнан астам шаммен (көпшілігі LED) жасалған дисплейлерді ұсынды. Келесі жылы шамдардың саны 1,5 миллионнан асып, 160 мыңнан астам келушіні тартты.

"Бақшадағы Чихули" көрмесі

2004 жылы Атланта ботаникалық бағында Дейл Чихулидің "Бақшадағы Чихули" атты шыны өнері көрмесі өтті. Көрме қазан айының соңына дейін жалғасып, 2004 жылдың 31 желтоқсанына дейін ұзартылды. Сегіз ай бойы шамамен 425 000 адам көрмеге келді. Күнделікті ең жоғары көрсеткіш 7 500 адамды құрады, бұл бақтағы бір күндік бұрынғы рекордты екі есеге арттырды. "Chihuly in the Garden" 2016 жылдың 30 сәуірінде 19 жаңа инсталляциямен Атлантаға қайта оралды.

Жасыл кеңейту жоспары

Жасыл кеңейту жоспары 2010 жылдың көктемінде аяқталған, бақтың ауданын екі есеге ұлғайтып, оны бір мезгілде жаңғыртқан ірі жоба болды. Жоспарға бірнеше жаңа құрылыстар кірді, олардың ең айқындысы – жаңа келушілер орталығы және 600 фут (183 метр) биіктігіндегі аспа жол. Жоспар адам және қоршаған орта денсаулығының бес маңызды саласына негізделді: тұрақты жерді дамыту, суды үнемдеу, энергия тиімділігі, материалдарды таңдау және ішкі ортаның сапасы. Жоба бойында энергияны үнемдеудің түрлі стратегияларын қолдану арқылы, экологиялық тұрақтылықты ескере отырып, сондай-ақ құрылыс кезінде алынып тасталған ағаштарды қайта өңдеу арқылы, осы кеңейтуді экологиялық таза етуге үлкен күш салынды. 2007 жылдың желтоқсанында суды сақтауға көмектесу үшін 100,000 галлондық цистерна жер астына орнатылды; цистерна бір дюйм төрттен бір бөлігі ғана жаңбырмен толады және жаңа бақтардың 40% -ын суаруға жеткілікті. Жаңа келушілер орталығының ерекшелігі – жасыл шатыр, ол шатырдың шамамен 50% -ын құрайтын өсімдіктермен жабылған. Ол табиғи салқындату, дыбыс оқшаулау және келушілер үшін қосымша бақ аумағын, тіпті жаңа жануарлар мекенін қамтамасыз етеді. Келушілер орталығы келушілерді аспа жолға жетелейді. Бақтың бұрынғы тұрақ орны қазір ашық асүйі бар әдемі жеміс-жидек бағына айналды; бұл жаңа бақ адамдарды тамақпен және денсаулыққа пайдалы тамақтанумен қайта байланыстырады. Бақты кеңейту жоспарының соңғы бөлігі – ескі кіреберіс жолын тропикалық өсімдіктер мен ақырын ағатын шарлауықтары бар үлкен каскад бағына айналдыру.

Қақпақпен жүру

Атланта ботаникалық бағында Кендеда Канапи-Уолк орналасқан, бұл 183 метрлік аспан жол, ол келушілерге қаланың соңғы қалған қалалық ормандарының бірін шамамен 40 фут биіктіктен, Сторза орманының ағаш басынан аралап көруге мүмкіндік береді. Аспан жол бақтың тіктелігінен басталып, емен, гикори және тополь ағаштарының бұтақтарына дейін созылады. Бұл құрылыс төмендегі орманды бақтың әуеден көрінісін де ұсынады. Канапи-Уолк 55 миллион долларға салынды және 2010 жылы ашылды. Бастапқыда ол 2009 жылы ашылуы жоспарланған еді, бірақ 2008 жылы құрылыс кезінде аспан жол құлап, бір жұмысшы қаза тауып, 18 адам жарақат алды. Канапи-Уолк-тың ерекшелігіне байланысты, қала басшылары оның Атлантаның символына айналатынына сенімді.

Көрмелер

Ботаникалық бақ бірнеше тақырыптық кіші бақтардан тұрады. Әрқайсысы әртүрлі өсімдіктерді көрсету үшін әртүрлі ландшафттарды қамтиды. Кіреберістің жанында жапон бағы мен раушан бағы сияқты ресми бақтар орналасқан. Жоғарғы орманы және Сторза орманы деп аталатын екі ормандық аймақтарда үлкен ағаштар, көлеңке сүйетін гүлдер мен өсімдіктер өседі. Балалар бағында әдемі мүсіндер, фонтандар, сондай-ақ ботаника, экология және тамақтану туралы ақпараттық көрмелер бар. Дороти Чапман Фукуа консерваториясында тропикалық жаңбыр ормандары мен шөлдерден әкелінген өсімдіктер қойылған. Фукуа консерваториясының жаңбыр орманы бөлмесінде тропикалық құстар, тасбақалар және бірнеше улы оқ жартар бақалары бар, олардың соңғысы Атланта зообағымен бірлесіп жүргізіліп жатқан қорғау шараларының нәтижесі. Осы ғимаратқа іргелес Фукуа орхидея орталығында әлемнің түкпір-түкпірінен келген сирек орхидеяларды өсіру үшін тропиктік және биік таулы аймақтардың жағдайын имитациялайтын жеке бөлмелер бар. Фукуа орхидея орталығында АҚШ-та тұрақты түрде көрсетіліп тұратын ең ірі орхидея коллекциясы орналасқан және қысқы айларда Orchid Daze деп аталатын көрме ұйымдастырылады. Оның ерекше Тропикалық биік үйі экватор маңындағы 6000-нан 10000 фут биіктікте өсетін тау орхидеялары мен олармен бірге өсетін өсімдіктерге қолайлы орта жасайды. Тоқыма өнеркәсібінен бейімделген ауа тазартқыш жүйесі, дәстүрлі жылыжайдың жылыту және салқындату жүйелерімен үйлесімде, осы ортаны құруға және сирек орхидеялардың гүлдеуіне мүмкіндік береді. Тропикалық көрме үйі әлемнің әр тарапынан әкелінген хош иісті орхидеяларға толы. Каскадтар бағының орталық бөлігін 25 фут биіктігіндегі Жер Анасы мүсіні құрайды. Бұл мүсін 2013-2014 жылдары өткен «Қиял әлемі» көрмесінің ең жарқын бөлігі болды және содан бері Каскадтар бағының тұрақты бөлігіне айналды.