Ирландиядағы Ұлттық ботаникалық бақшасы: Дублин маңында орналасқан, 20 мыңнан астам өсімдік түрлері, әртүрлі жылыжайлар мен құрғақ өсімдіктер коллекциясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ботаникалық бақ
Botanical garden
Ұлттық ботаникалық бақ (ирланд тілінде: Garraithe Náisiúnta na Lus) – Ирландияның Дублин қаласының солтүстік-батысында 5 км қашықтықта, Гласневинде орналасқан ботаникалық бақ. 19,5 гектар жер Гласневин зираты мен Толка өзені арасында, өзеннің су тасқынына ұшырайтын аймағында жатыр. Бақтар 1795 жылы Дублин қоғамы (кейіннен Корольдік Дублин қоғамы) құрған, қазіргі күні Мемлекеттік жұмыстар басқармасы арқылы мемлекеттік меншікте. Онда шамамен 20 000 тірі өсімдік және миллиондаған кептірілген өсімдік үлгілері сақталған. Бақта архитектуралық тұрғыдан ерекше бірнеше жылыжайлар бар. Гласневиндегі орын – Ирландияның Ұлттық ботаникалық бағының бас кеңсесі, сонымен қатар Уиклоу округіндегі Килмакурагта серік бағы мен арборетумы бар. Бақтар биологиялық түрлерді сақтау және тұрақты даму саласындағы ұлттық және халықаралық жобаларға қатысады. Бақтар директоры, доктор Мэтью Джебб, сонымен қатар PlantNetwork: Ұлыбритания мен Ирландияның өсімдіктер коллекциялары желісінің төрағасы. Бұл Ирландиядағы ең көп танымал жетінші және ақысыз кіруге болатын екінші танымал орын.
The National Botanic Gardens (Irish: Garraithe Náisiúnta na Lus) is a botanical garden in Glasnevin, 5 km north west of Dublin city centre, Ireland. The 19.5 hectares are situated between Glasnevin Cemetery and the River Tolka where it forms part of the river's floodplain. The gardens were founded in 1795 by the Dublin Society (later the Royal Dublin Society) and are today in State ownership through the Office of Public Works. They house approximately 20,000 living plants and many millions of dried plant specimens. There are several architecturally notable greenhouses. The Glasnevin site is the headquarters of the National Botanic Gardens of Ireland which has a satellite garden and arboretum at Kilmacurragh in County Wicklow. The gardens participate in national and international initiatives for biodiversity conservation and sustainable development. Director of the Gardens Dr. Matthew Jebb, is also Chairman of PlantNetwork: The Plant Collections Network of Britain and Ireland. It is Ireland's seventh most visited attraction, and the second most visited free attraction.
Тарих
Ақын Томас Тикель Гласневинде үй мен шағын мүлікке ие болды, ал 1795 жылы олар Ирландия Парламентіне сатылып, Ирландияның алғашқы ботаникалық бақтарын құру үшін Дублин Корольдік Қоғамына тапсырылды. Осы кезеңнен "Адисонның серуені" деп аталатын қатар тіс ағаштары сақталған. Бақтардың бастапқы мақсаты – ауыл шаруашылығы, медицина және бояу салалары үшін өсімдіктер туралы білімді дамыту болды. Бақтар 1845-1847 жылдардағы Ұлы ашаршылыққа себепкер болған инфекцияның Ирландияда алғаш рет анықталған жері болды. Ашаршылық жылдарында инфекцияны тоқтату мақсатында бақта зерттеулер жүргізілді. Бақтың жоспарын бірінші директор Уолтер Уэйд пен суперинтендант Джон Андервуд жасады, бірақ Уэйд 1825 жылы қайтыс болғаннан кейін, бақ бірнеше жыл бойы дамымады. 1834 жылдан бастап директор Ниниан Ниван баққа жаңа өмір сыйлап, кейбір өзгерістер енгізді. Бұл өзгерістер мен даму бағдарламасы келесі директорлармен бірге 1960 жылдардың соңына дейін жалғасты.
Poet Thomas Tickell owned a house and small estate in Glasnevin and, in 1795, they were sold to the Irish Parliament and given to the Royal Dublin Society for them to establish Ireland's first botanic gardens. A double line of yew trees, known as "Addison's Walk" survives from this period. The original function of the gardens was to advance knowledge of plants for agricultural, medicinal and dyeing purposes. The gardens were the first location in Ireland where the infection responsible for the 1845–1847 Great Famine was identified. Throughout the famine, research to stop the infection was undertaken at the gardens. Walter Wade and John Underwood, the first Director and Superintendent respectively, executed the layout of the gardens, but, when Wade died in 1825, they declined for some years. From 1834, Director Ninian Nivan brought new life into the gardens, performing some redesign. This programme of change and development continued with the following Directors into the late 1960s.
Мекемелер
Туристік орын және жақын жердегі тұрғындар үшін ыңғайлы жағдай болғанмен қатар, бақтарға кіру тегін, сонымен қатар көптеген құнды орхидеяларды өсіруді қоса алғанда, бау-бақша шаруашылығы зерттеулері мен оқыту орталығы ретінде қызмет етеді. Гласневиннің топырағы күшті сілтілі (бау-бақша шаруашылығы тұрғысынан) және бұл рододендрон сияқты кальцифуг өсімдіктерін ерекше дайындалған жерлерде ғана өсіруге шектеу қояды. Дегенмен, бақтарда тастық, шөпшеңді жиек, раушан бағы, батпақ бағы және ағашзар сияқты әртүрлі сыртқы "өмір сүру орталары" бар. Көкөніс бағы да құрылған. Ұлттық гербарий де Ұлттық ботаникалық бақтарда орналасқан. Мұражай жинағында бақтың екі жүз жылдық тарихында жиналған 20 000-ға жуық өсімдік өнімдерінің үлгілері, соның ішінде жемістер, тұқымдар, ағаш, талшықтар, өсімдік экстракттары және артефакттар бар. Бақта белгілі және тарихи маңызы бар орхидеялардың жинағы бар. Жаңадан қалпына келтірілген Пальма үйінде көптеген тропикалық және субтропикалық өсімдіктер орналасқан. 2002 жылы жаңа көп қабатты кешен салынды, оған кафе және үлкен лекциялық зал кіреді. Бақтар сондай-ақ Килмакурагтағы (Конти Уиклоу) ағашзарға жауапты, ол қылқан жапырақтарымен және кальцифугтерімен танымал. Бұл Дублиннің оңтүстігінде орналасқан. Жақында бақтарға іргелес Гласневин зиратына кіретін қақпа қайта ашылды.
As well as being a tourist destination and an amenity for nearby residents, the gardens – offering free entry – serve as a centre for horticultural research and training, including the breeding of many prized orchids. The soil at Glasnevin is strongly alkaline (in horticultural terms) and this restricts the cultivation of calcifuge plants such as rhododendrons to specially prepared areas. Nonetheless, the gardens display a range of outdoor "habitats" such as a rockery, herbaceous border, rose garden, bog garden and arboretum. A vegetable garden has also been established. The National Herbarium is also housed at the National Botanic Gardens. The museum collection contains some 20,000 samples of plant products, including fruits, seeds, wood, fibres, plant extracts and artefacts, collected over the garden's two hundred year history. The gardens contain noted and historically important collections of orchids. The newly restored Palm House houses many tropical and subtropical plants. In 2002, a new multistorey complex was built; it includes a cafe and a large lecture theatre. The gardens are also responsible for the arboretum at Kilmacurragh, County Wicklow, a centre noted for its conifers and calcifuges. This is located some south of Dublin. A gateway into Glasnevin Cemetery adjacent to the gardens was reopened in recent years.
Сәулет
Бақтардың ішінде Пальма үйі және Curvilinear Range сияқты архитектуралық маңызы бар бірнеше жылыжайлар бар. Ұлы Пальма үйі бақтардың оңтүстік бөлігінде орналасқан, батыс жағында кактус үйімен, ал шығыс жағында орхидея үйімен жалғасқан. Негізгі ғимараттың биіктігі 65 фут, ұзындығы 100 фут, ені 80 фут. Пальма үйі 1862 жылы тропикалық аймақтардан әкелінген өсімдіктер коллекциясының үнемі өсуіне байланысты, оларға қауіпсіз өсу жағдайларын қамтамасыз ету үшін салынды. Құрылысқа сол кездегі бақтардың кураторы Дэвид Мур жетекшілік етті. Алғашқы құрылымы ағаштан жасалған, тұрақсыз болды, нәтижесінде жиырма бір жыл өткен соң, 1883 жылы күшті дауылдардан қирады. Ұлы Дублин темір шебері Ричард Тернер бұрын Белфаст бақтарына темір үй жабдықтаған еді және ол Дублин Корольдік қоғамын мұндай үйдің ағаш үйге қарағанда тиімдірек инвестиция екеніне көндірді. 1883 жылы күшті темір конструкцияны салу жұмысы басталды. Конструкция Шотландияның Пейсли қаласында жасалып, бөліктерге бөлініп Ирландияға жеткізілді. 2000 жылдардың басында Пальма үйі жайлап қалған күйге түсті. 100 жылдан астам уақыт өткен соң, темір, шойын және ағаштан жасалған конструкция күрт нашарлады. Қалпына келтіру жұмыстарына дейін жыл сайын құрылымның коррозиясы мен тұрақсыздығына байланысты көптеген шыны панельдер сынып жатты. Қайта жаңғырту барысында үй 7000-нан астам бөлікке толыққанды бөлшектелді және жөндеуге, қалпына келтіруге таңбаланды. Ұлы Пальма үйіндегі 20 метрлік шойын бағаналар қатты зақымданды және олардың орнына түпнұсқаларының қалыптарымен жасалған жаңа шойын бағаналар қойылды. Құрылымды одан әрі коррозиядан қорғау үшін Пальма үйіне ұзақ мерзімді қорғауды қамтамасыз ететін жаңа заманауи бояу технологиясы қолданылды, бұл тұрақты тропикалық ішкі климаттан қорғайды. Денсаулық және қауіпсіздік талаптарына сәйкес, жоғарыдағы шынылар ламинатталды, тік панельдер бекітілді, ал панельдерді бекіту үшін арнайы мастика қолданылды, бұл ғасыр бойы ғимараттың бұзылуына себеп болған бастапқы зығыр майының орнына қойылды. Пальма үйі 2004 жылы қалпына келтіру процесінен кейін ұзақ отырғызу бағдарламасынан кейін қайта ашылды. Curvilinear Range 1848 жылы Ричард Тернер аяқтады және 1860 жылдардың соңында кеңейтілді. Бұл құрылым да қалпына келтірілді (Кью бақтарынан алынған артық заманауи темір конструкцияларды пайдалану арқылы) және бұл жұмыс консервациялық архитектурадағы жетістіктері үшін Europa Nostra сыйлығына ие болды.
The gardens include some glasshouses of architectural importance, such as the Palm House and the Curvilinear Range. The Great Palm House is situated in the southern parts of the gardens, and is connected to the cactus house on its west side, and the orchid house on its east side. The main building measures 65 feet in height, 100 feet in length and 80 feet in width. The Palm House was originally built in 1862 to accommodate the ever increasing collection of plants from tropical areas that demanded more and more protected growing conditions. The construction was overseen by David Moore, the curator of the gardens at the time. The original structure was built of wood, and was unstable, leading to it being blown down by heavy gales in 1883, twenty one years later. Richard Turner, the great Dublin ironmaster, had already supplied an iron house to Belfast Gardens and he persuaded the Royal Dublin Society that such a house would be a better investment than a wooden house, and by 1883 construction had begun on a stronger iron structure. Fabrication of the structure took place in Paisley, Scotland, and shipped to Ireland in sections. By the early 2000s, the Palm House had fallen into a state of disrepair. After more than 100 years, the wrought iron, cast iron and timber construction had seriously deteriorated. Prior to its restoration, a large number of panes of glass were breaking each year due to the corrosion and instability of the structure. As part of the restoration, the house was completely dismantled into more than 7,000 parts, and tagged for repair and restoration off site. 20 metre tall cast iron columns within the Great Palm House had seriously degraded and were replaced by new cast iron columns created in moulds of the originals. To protect the structure from further corrosion, new modern paint technology was used to develop long term protection for the Palm House, providing protection from the perpetually tropical internal climate. For Health and Safety reasons, overhead glass was laminated and vertical panes toughened, and a specialised form of mastic was used to fix the panes, replacing the original linseed oil putty that had contributed to the decay of the building over the century. The Palm House was reopened in 2004 after a lengthy replanting programme following the restoration process. The Curvilinear Range was completed in 1848 by Richard Turner, and was extended in the late 1860s. This structure, has also been restored (using some surplus contemporary structural ironwork from Kew Gardens) and this work attracted the Europa Nostra award for excellence in conservation architecture.