Овал трек жарыстары: Мотор спортының бір түрі

Кіріспе

Автоспорт нұсқасы бойынша автожарыс трассасының түрі. Овалдық трассадағы жарыс – овал пішіндес жарыс трассасында өткізілетін автоспорт түрі. Овалдық трасса жол трассасынан өзгешелігі – құрылымы овалға ұқсас, бұрылыстар тек бір бағытта болады және көлік қозғалысы бағыты көбінесе сағат тіліне қарсы бағытта жүзеге асырылады. Овалдық трассалар – негізінен АҚШ-та қолданылатын арнайы автоспорттық трассалар. Олар көбінесе көлбеу бұрылыстармен жабдықталған, ал кейбіреулері, атауына қарамастан, дәл овал пішіндес емес, трасса пішіні әртүрлі болуы мүмкін. Овалдық трассадағы жарыстардың негізгі түрлері: жарыс көліктері, ашық дөңгелекті жарыс машиналары, спринт машиналары, модификацияланған жарыс машиналары, мини-жарыс машиналары және топырақ трассадағы мотоциклдер. Овалдық трассадағы жарыс – АҚШ-тағы автожарыстардың басым түрі. 2013 жылғы Ұлттық жылдамдық жолдар тізілімінде АҚШ-тағы овалдық трассалардың, сүйреу жолақтарының және жол трассаларының жалпы саны 1262, оның ішінде 901-і овалдық трасса, ал 683-і топырақ трасса. Солтүстік Америкадағы ең танымал овалдық трассалардың қатарында Индианаполис моторлы жылдамдық жолы, Дейтона халықаралық жылдамдық жолы және Таладега супер жылдамдық жолы бар.

Жарыс тобы

Жылдамдықпен жарысу – жылдам, тік бұрыштарға ие, арнайы жолдарда кездесетін құбылыс. Бұл жарысқа қатысатын көліктер аэродинамикалық қарсылықтың шегінде бұрылыс жасағанда, бірақ жабысу шегінен аспағанда пайда болады. Бұл жүргізушілерге жолды толық газбен тұрақты түрде айналуға мүмкіндік береді. Көліктердің жабысу қабілеті шектелгендіктен, бұрыштардағы "арқасынан ілесу" көліктің жылдамдығына кедергі келтірмейді. Бірге жүретін көліктер жеке жүретін көліктерге қарағанда жылдамырақ болғандықтан, жарыс алаңындағы барлық көліктер бір уақытта үлкен топқа бірігіп жүреді. Автоспортта мұндай жарыс көбінесе "қуатты шектеумен жарыс" деп аталады, себебі NASCAR Таладега және Дейтонадағы екі ең ұзын тік жолдардағы әрбір көліктің жылқы күшін төмендету үшін ауа шектегішін орнатуды міндеттейді. Жылдамдықпен жарыстың нәтижелері әртүрлі болуы мүмкін. Жүргізушілер шектеулі кеңістікте жарысуға мәжбүр болғандықтан, көліктер қатар-қатар екі-үшінші болып жүргенде озу жиі кездеседі. Бұл жүргізушілерді қозғалысты басқаруда жоғары деңгейдегі ептілік пен жауапкершілік танытуға мәжбүр етеді. Дегенмен, кемшіліктері де бар. Егер жарыс басында апат болса, жолдың тез арада жабылуы мүмкін. Бұл топтың соңындағы жүргізушілерге денқездік танытуға және маневр жасауға аз уақыт қалдырады. Нәтижесі көбінесе ауыр болады, себебі бір ғана апатта көптеген көліктер қирауы мүмкін. Мұндай апаттарды көбінесе "Үлкен апат" деп атайды.

Жол жарыстарымен салыстыру

Овалдық трассадағы жарыс жол жарысынан өзгеше тактика талап етеді. Мұнда жүргізушіге жылдамдықты соншалықты жиі ауыстырудың, қатты не жиі тежеудің, не жол жарысындағыдай екі бағытта әртүрлі радиустағы бұрылыстармен күресудің қажеті жоқ. Дегенмен, жүргізушілер трассаны өту кезінде қиындықтарға тап болады. Жол трассасында әдетте басымдыққа ие бір ғана жол болса, овал трассада жұмыс істеуге болатын көптеген жолдар бар. Басымдық берілген жол трассаның жағдайына, көліктің реттелуіне және қозғалысқа байланысты. Овал трассаның жүргізушісі бұрылысқа жақындаған сайын қай жолды таңдау керектігін шешуі керек. 25 айналымдық жарыста қысқа трассада жүргізуші екі айналымды бірдей жолмен жүрмеуі мүмкін. Екі типтегі жарыс жүргізушіге физикалық жағынан қиындық тудырады. Richmond International Raceway трассасындағы IndyCar жарысындағы жүргізуші Silverstone трассасындағы Формула-1 жүргізушісі сияқты бір бағытта болса да, көптеген бүйірлік күштерге ұшырауы мүмкін. Ауа райы да әр салада әртүрлі рөл атқарады. Жол жарысында жаңбырлық шиналарды пайдалануға мүмкіндік беретін жылдам және баяу бұрыштар көп. Ал, овал трассаларда әдетте ылғалды жабынмен жарыс өткізілмейді. Топырақ овалдары кейде жеңіл жаңбырға төтеп бере алады. Кейбір трассаларда (мысалы, Монро қаласындағы Evergreen Speedway) «жаңбыр болсын, күн болсын» ережесі бар, яғни жарыс жаңбыр жауғанда да өткізілуі керек. Қауіпсіздік те екі жарыс түрінің арасындағы маңызды айырмашылықтардың бірі. Жол трассасында көбінесе қашықтық сақтау аймақтары, құм тұзақтары және шина тосқаулары болса, овал трассаларда көбінесе жанкөздерді трассадан бөлетін бетон қабырғасы болады. Алайда, осы мәселені өзгерту үшін жаңалықтар енгізілді. SAFER тосқауылы дәстүрлі бетон қабырғаға қарағанда қауіпсіз балама ретінде жасалды. Бұл тосқауылды ескі қабырғаға орнатуға болады немесе бетон қабырғаның орнын толық ауыстыруға болады.

Жолдың сыныпталуы

Овалды тректер олардың өлшеміне, жабын материалына, бұрылыс бұрыштарына және пішініне қарай жіктеледі.

Өлшемі бойынша

Олардың мөлшері бірнеше жүз футтан екі жарым мильден асатын деңгейге дейін өзгеруі мүмкін. Трассаның өлшемдерін ажыратуға қолданылатын анықтамалар жылдар бойы өзгеріп келді. Кейбір трассалар өз аттарында "speedway" немесе "superspeedway" сияқты атауларды пайдаланғанымен, олар осы мақалада берілген нақты анықтамаларға сай келмеуі мүмкін.

Қысқа жол

Қысқа трасса – ұзындығы 1,6 км-ден кем, көбінесе 0,5 миль (0,8 км) немесе одан да қысқа овалды жол. Овал трассада жарысуға ниеттенген жүргізушілер көбінесе үлкен трассаларда жарысатын серияларға өтуге дейін қысқа трассаларда тәжірибе жинақтайды. Ұзындығының қысқалығы мен қарқынды жарысының арқасында бұл трассалар көбінесе "бульринг" деп аталады. Кәсіби деңгейдегі NASCAR жарыстары қысқа трассаларда әдетте 500 немесе 400 айналымнан тұрады. Көптеген жағдайларда қысқа трассаларда жарық шамдары орнатылып, түнгі жарыстар жиі өткізіледі. Қысқа овалдар NASCAR-дың төменгі лигаларының негізін құрайды. Бристоль, Мартинсвилл және Ричмонд – осы типтегі үш трасса Кубок сериясында өтеді. 2006 жылы салынған Айова спидвейі, 1984 жылға дейін Кубок сериясында пайдаланылған Нэшвилл жарманкесі спидвейі және 2000-ші жылдарға дейін Буш сериясының жарыстарын қабылдаған Мемфис автоспорт паркі болашақта Кубок жарыстарына ие болу мүмкіндігі бар трассалар. Автоклуб спидвейі 2024 жылы 2 мильдік супер спидвейден 1/2 мильдік қысқа трассаға айналдырылады.

Мильдік овал

Атаумен сәйкес, 1 миль (1.61 км) ұзындығы – сопақша трасса жарыстары үшін танымал және жиі кездесетін өлшем. Дегенмен, нақты өлшемдері бір мильдің оннан бір бөлігіне дейін өзгеруі мүмкін, бірақ бәрібір осы санатқа жатады. Көптеген мильдік сопақша трассалар салыстырмалы түрде тегіс болып келеді, бірақ Довер осы ережеден ерекшеленеді. 1970 жылдардың басында топырақты трассалар жарыс күнтізбесінен алынғанға дейін, көптеген 1 мильдік топырақ сопақша трассалар акциздік автомобильдер немесе чемпиондар жарысы үшін қолданылды. Осы трассалардың көпшілігі «Жәрмеңке алаңдары» деген лақап атқа ие болды, мысалы, Аризона штатының жәрмеңке алаңы, Калифорния штатының жәрмеңке алаңы және Мичиган штатының жәрмеңке трассасы. Бұл трассалардың пайда болуына себеп – 1 мильдік трассаларды жиі пайдаланатын аттармен жүргізілетін жарыстар болды. Сонымен қатар, ең көне сопақша трасса – Милуоки Майл бастапқыда ат жарысы үшін салынған. NASCAR жарыстарында 1 мильдік сопақша трассалар аралық трассалар санатына жатады. IndyCar осы трассаларды қысқа сопақша трассалар деп бағалайды, себебі IndyCar көбінесе 3/4 мильден қысқа сопақша трассаларда жарыс өткізбейді. 1 мильдік сопақша трассалар бұрынғы маңыздылығын жоғалтты. 2000 жылдары NASCAR немесе IndyCar тастап кеткен жарыс трассаларының көпшілігі осы типті болды. Олардың ішінде 1990 жылдардағы құрылыс шарықталу кезінде салынған, бірақ тек төрт жыл ғана пайдаланылған Чикаго моторлы трассасы және Уолт Дисней әлемінің трассасы бар. 1986 жылы асфальтталған тарихи Назарет трассасы 2004 жылғы маусымнан кейін толығымен қолданудан шығарылды. Қазіргі уақытта әлемдегі ең көне сопақша трасса – Милуоки Майл, сондай-ақ Рокингем трассасы және Пайкс Пик халықаралық трассасы әлі де сақталған. Алайда, бұл трассалар ұлттық деңгейдегі маңызды автоспорттық іс-шаралар үшін бірнеше жылдан бері пайдаланылмайды. NASCAR жарыс күнтізбесінде осындай ұзындықтағы үш трасса қалды: Феникс, Лудон және Довер. IndyCar 2018 жылдан бері осындай ұзындықтағы сопақша трассада жарыс өткізбеді.

Орташа

Сондай-ақ "спидвей" деген жалпы терминмен аталатын бұл трассалардың ұзындығы 1–2 миль (1,6–3,2 км) құрайды, бірақ бұл термин ең алдымен 1,5 миль (2,4 км) трассаларға арналған. NASCAR және IndyCar тарихының бастапқы кезеңдерінде осындай овал пішіндес трассалар жиі кездеспеген. 1990 жылға дейін олардың саны бес ғана болған. Олардың екеуі – Марчбанкс спидвейі (1,4 миль) және Трентон спидвейі (1,5 миль) 1970-ші және 1980-ші жылдары бұзылып, ал қалған үшеуі – Шарлотта мотор спидвейі, Атланта мотор спидвейі және Дарлингтон трассасы – бүгінгі күнге дейін сақталған. Осы типтегі қалған барлық овалдар 1994 жылдан кейін салынған. 1990-шы жылдардың соңындағы трасса құрылысының қарқынды кезеңінде олардың айырмашылықтары шамалы деп есептелгендіктен, бұл трассалар "cookie cutter" (печенье кескіші) деген теріс мағынада қолданылатын терминмен белгілене бастады. 1992 жылы Шарлотта трассасында алғаш рет жарық шамдары орнатылып, түнде жарыс өткізуге мүмкіндік болды. Қазір осындай трассаларда түнде жарыс өткізу кең таралған. Орташа трассаларда көлбеулі немесе тік бұрыштар жиі кездеседі. Бүгінде NASCAR және IndyCar жарыстарында қолданылатын көптеген заманауи трассалар осы типке жатады. Олардың өлшемдері жоғары жылдамдықты және жақсы көріну мүмкіндігін қамтамасыз ететіндіктен, әсіресе 1,5 миль ұзындығындағы үш және төрт овалды трассалар овалды трассаларды пайдаланатын ірі жарыс серияларында кең таралған. Орташа трассалар көбінесе спорттық автомобильдерді ескере отырып жобаланған, бірақ олар IndyCar машиналарын қабылдауға да жарамды деп саналды. Indy Racing League-ның алғашқы жылдарында серия бірнеше орташа трассаны аралады. Жоғары жүктемеге төтеп беретін, табиғи сорғышпен жабдықталған IRL машиналарын бірнеше трассада бәсекеге қабілетті деп танылды. Алайда, CART сериясы көбінесе осы трассалардан қашықтап, өйткені жылдам және қуатты Champ Cars осы трассалар үшін тым жылдам деп есептелді. Бұл 2001 жылғы Firestone Firehawk 600 жарысында айқын болды, онда жүргізушілер бас айну сезіміне ұшырады және қауіпсіздік мақсатында жарыс тоқтатылды. 2020 жылғы мәліметтер бойынша, IndyCar Series-те жоғары көлбеулі орташа трассада (Техас) тек бір жарыс қалды. 2000-шы жылдардың соңы мен 2010-шы жылдардың басында орташа трассалар IndyCar кестесінен алынып тасталды, себебі көрермендердің аздығы және Дэн Уэлдонның 2011 жылы Лас-Вегастағы қаза табатын апаттық оқиғасы сияқты ауыр апаттар болды.

Also referred to with the general term of "speedway", these courses are 1 to 2 miles (1.6 to 3.2 km) in length, but the term is particularly reserved for 1.5 mile (2.4 km) tracks. At the beginning of the history of NASCAR and IndyCar, this oval size was not very common. Until 1990, there were only five examples. Two of these, the Marchbanks Speedway (1.4 miles) and the Trenton Speedway (1.5 miles), were demolished in the 1970s and 1980s, and only three—Charlotte Motor Speedway, Atlanta Motor Speedway and Darlington Raceway—have survived to this day. All other ovals of this type were built after 1994. During the race track construction boom of the late 1990s, these tracks began to be labeled with the rather derogatory term "cookie cutter" tracks, as their differences were perceived to be minimal. In 1992, Charlotte became the first intermediate track to install lights and allow for night racing. It is now commonplace for these types of tracks to host night races. Intermediate tracks usually have moderate to steep banking. Almost all modern race tracks that are still used in NASCAR and IndyCar today are of this type. Since their size allows them to compromise high speeds with sightlines, especially tri and quad ovals of 1.5 mile length have become commonplace in major racing series that use oval tracks. While intermediate speedways were designed primarily with stock cars in mind, they were also believed to be suited to host Indy cars as well. In the early years of the Indy Racing League, the series visited several intermediate tracks. The higher downforce, normally aspirated IRL type cars proved to be competitive at several of the tracks. The CART series however, mostly stayed away as the faster, more powerful Champ Cars were generally thought to be too fast for this type of circuit. This became evident at the 2001 Firestone Firehawk 600, when drivers experienced vertigo like symptoms, and the race was cancelled for safety reasons. As of 2020, the IndyCar Series has only one race remaining at a high banked intermediate track (Texas). These tracks began to be removed from the Indy car schedule in the late 2000s and early 2010s due to low crowds and serious crashes, including the fatal accident involving Dan Wheldon at Las Vegas in 2011.

Супер жылдамдық жолы

Бастапқыда суперспидвей – ұзындығы 1,6 шақырым немесе одан да көп болатын овалды жарыс трассасы еді. Аралық овалдың пайда болуынан бері суперспидвей – 3,2 шақырым немесе одан ұзақ овалды жарыс жолы болып табылады. Америка Құрама Штаттарында алты қолданыстағы суперспидвей бар, ең танымалдары – Индианаполис моторлы жылдамдық жолы және Дейтона халықаралық жылдамдық жолы, екеуінің де ұзындығы 4 шақырым. Бұл трассалар 1909 және 1959 жылдары салынған. Индианаполис моторлы жылдамдық жолы автоөнеркәсіп үшін зерттеу және әзірлеме жүргізуге арналған нысан ретінде салынған. Дейтона халықаралық жылдамдық жолы қаланың басты көшесі мен әйгілі жағажайын біріктірген Дейтона Бич жол трассасының орнына салынды. Дейтонада NASCAR-дың ең беделді жарысы – Дейтона 500 өтеді, ал Индианаполис моторлы жылдамдық жолында Индианаполис 500 және Брикьярд 400 жарыстары ұйымдастырылады. Солтүстік Америкадағы ең ұзын суперспидвей – Алабама штатының Талладега қаласындағы Талладега суперспидвеі. 1969 жылы салынған, ұзындығы 4 шақырым, қазіргі уақытта ең жылдамдық бойынша рекордты ұстап тұр. Дейтона мен Талладега – сток автомобильдерінің суперспидвей жарыстарының шыңы, онда спорттың басқарушы органы 1988 жылдан бері олардың тік бұрылыстарымен байланысты жоғары жылдамдықтарды төмендету үшін шектеуіш тақталарды міндетті етіп отыр. NASCAR қолданатын басқа суперспидвейлерге Мичиган халықаралық жылдамдық жолы (3,2 шақырым), Auto Club Speedway (2008 жылдың ақпан айына дейін Калифорния жылдамдық жолы деп аталған) (3,2 шақырым) және Поконо жарыс жолы (4 шақырым) кіреді. Auto Club Speedway және Мичиган көбінесе NASCAR-да 1,6 шақырымдық трассалармен ұқсастығы үшін аралық трассалар деп есептеледі, ал Поконо және Индианаполис кейде бөлек жіктеледі, өйткені олар кестедегі жалғыз ұзын, тегіс трассалар. Auto Club Speedway, Индианаполис, Мичиган және Поконо қалаларына қосылған, Verizon IndyCar Series-те пайдаланылатын төрт суперспидвейдің бірі ретінде, 2000 жылы CART FedEx Чемпионат Сериясында Гил де Ферранның біліктілік айналысы тіркелді. Бұл ресми жарыста тіркелген ең жылдам біліктілік айналысы. Көрермендердің аздығына немесе жүргізушілердің қауіпсіздігіне байланысты IndyCar Indianapolis-тен тыс жерде суперспидвейлерде жарыс өткізбейді. Мичиган спидвеі 2002 жылдан 2007 жылға дейін серияның бір бөлігі болды, AutoClub Speedway 2002 жылдан 2005 жылға дейін және екінші рет 2012 жылдан 2015 жылға дейін, ал Поконо 2014 және 2019 жылдар аралығында IndyCar қолданды. NASCAR-да олар әлі де жарыс күнтізбесінің маңызды бөлігі болып табылады. Жабық және ішінара қиратылған Техас әлемінің жылдамдық жолы Мичиганға алғашқы "қарындас трасса" болды. Екі шақырымдық овал, 22 градус бұрылумен, Марио Андреттидің жабық трассадағы рекорды 12 жыл бойы сақталды. 1990 жылдан бері TWS-де ірі кәсіби сериялар өткізілмеген. 4 шақырымдық Онтарио моторлы жылдамдық жолы "Батыстың Индианаполисі" деп аталды, бірақ 1980 жылы Chevron Land Company сатып алып, даму үшін бөліп берді.

Originally a superspeedway was an oval race track with a length of one mile or more. Since the introduction of the intermediate oval, Superspeedway is an oval race course of 2 miles or longer. There are six active superspeedways in the United States, the most famous being Indianapolis Motor Speedway and Daytona International Speedway, both 2.5 mile (4 km) long. These tracks were built in 1909 and 1959 respectively. Indianapolis Motor Speedway was built as a facility for the automotive industry to conduct research and development. Daytona International Speedway was built as a replacement for the Daytona Beach Road Course, which combined the town's main street and its famous beach. Daytona hosts the Daytona 500, NASCAR's most prestigious race, while the Indianapolis Motor Speedway is home to the Indianapolis 500 and the Brickyard 400. The longest superspeedway in North America is the Talladega Superspeedway in Talladega, Alabama. Built in 1969, it is 2.66 mile (4 km) long, and holds the current record for fastest speed in a stock car, lapping at an average of and reaching at the end of the backstretch. Daytona and Talladega are the pinnacle of stock car superspeedway racing, where restrictor plates are mandated by the sport's ruling body to reduce the high speeds accommodated by their steep banking since 1988. Other superspeedways used by NASCAR include the Michigan International Speedway (2.0 miles), Auto Club Speedway (known as California Speedway prior to February 2008) (2.0 miles), and Pocono Raceway (2.5 miles). Auto Club Speedway and Michigan are often considered intermediate tracks by NASCAR due to their similarities with 1.5 mile tracks, while Pocono and Indianapolis are sometimes classified separately, as they are the only long, flat tracks on the schedule. Auto Club Speedway, which joined Indianapolis, Michigan and Pocono as the one of four superspeedways used in the Verizon IndyCar Series, was the site of Gil de Ferran's qualifying lap of in the CART FedEx Championship Series in 2000, the fastest qualifying lap recorded at an official race meeting. Due to the low number of spectators or safety concerns by the drivers, IndyCar will no longer drive super speedways outside of Indianapolis. Michigan Speedway was part of the series from 2002 to 2007, AutoClub Speedway from 2002 to 2005 and a second time from 2012 to 2015, Pocono was used by IndyCar between 2014 and 2019. In NASCAR they are still an essential part of the racing calendar. The closed and partially demolished Texas World Speedway, was the original "sister track" to Michigan. The two mile oval, with its 22 degree banking, was the site of Mario Andretti's closed course record of which stood for 12 years. No major professional series have raced at TWS since the 1990s. The 2.5 mile Ontario Motor Speedway was known as the "Indianapolis of the West", but was bought by the Chevron Land Company in 1980 and partitioned for development.

Пішіні бойынша

Үлгілі овал трассасы екі параллель түзу сызықтан және екі 180° бұрылыстан тұрады. Көптеген овалдардың әдетте екі радиусты қисығы болғанымен, олар көбінесе төрт 90° бұрылыс ретінде жарнамаланады және белгіленеді. Көптеген овал трассалары дәстүрлі симметриялық дизайнға сәйкес келсе де, асимметриялық трассалар да жиі кездеседі.

Бірегей пішіндері

Овалды жолдар көп, олар классикалық геометриялық пішінге ие емес, сонымен қатар қатаң мағынада қазіргі заманғы триовалды білдірмейді. Бұл жолдар техникалық тұрғыдан әлі де овалдар санатына жатса да, олардың ерекше пішіні, тегіс бұрыштары, қатты тежеу аймақтары немесе қиындығы жоғары болуы көбінесе жолға арналған трассаға ұқсас басқару сипаттамаларын тудырады. Пішін Сипаттамасы Мысалдар Жұмыртқа пішіні Жұмыртқа пішінді овал көбінесе классикалық пішінге сәйкес келеді, бірақ екі түзу сызық параллель емес орналасқан. Нәтижесінде екі қисықтың радиусы әртүрлі болады. Бұл жолдар осылай жобаланған немесе шектеулерге байланысты осылай салынған. Жұмыртқа пішінінің ең танымал мысалы – Дарлингтон, ол бір шетінде бұрын болған шағын көлге кедері келтірмеу үшін осындай қисықпен салынған. Dogleg Кейбір овалды жолдарда шағын өзгерістер болуы мүмкін, мысалы, иілімдер немесе dogleg. "Dogleg" – бұл тік сызықтың бірінен төмен қарай (әдетте ішкі жағына қарай) жұмсақ қисық, ол овалды симметриясыз немесе дәстүрлі емес пішінге айналдырады. Қосымша қисық овалға бес бұрылыс сыяқты көрінеді, бірақ dogleg әдетте идентификациядан алынып тасталады, ал овалдар әлі де төрт бұрылыспен белгіленеді. Бүйрек пішіні Бүйрек пішінді овалда бірегей оң жаққа иілген бөлік бар. Бұдан басқа, трасса көбінесе классикалық немесе жұмыртқа пішіндес болады.

Концентрикалық овалдық жол / легендалар овалдық

Кейбір нысандарда әр түрлі өлшемдегі бірнеше овалды трассалар бар, олар көбінесе бір алдыңғы тік жолдың бөлігін ортақ пайдаланады. Бұрынғы Аскот спидвейінде 1/2 миль және 1/4 мильдік топырақ овалды трассалар болды, ал Ирвиндейл спидвейінде 1/2 миль және 1/3 мильдік концентрлі асфальтталған овалды трассалар бар. Поконо Raceway-де бұрын 3/4 мильдік овал болған, ол негізгі трассаға қосылып, гараж аймағының айналасын айналатын. 1991 жылы Шарлотта мотор спорт трассасы төртбұрышты старт-финишті тік жолды екі 180 градустық бұрылыс арқылы тікелей пит-лейнге жалғастырды, нәтижесінде 1/4 мильдік концентрлі овалды трасса пайда болды. 1/4 мильдік трасса легендалар автокөліктері жарысының танымал орнына айналды. "Легендалар овалы" деген атау осы қолданыстан туындаған. Олар сондай-ақ гокарттар, қысқа трассадағы автокөліктер және басқа да төмен деңгейдегі жарыстарда қолданылды. Бұл идеяны Техас мотор спорт трассасы, Атланта мотор спорт трассасы, Кентукки спидвейі, Лас-Вегас мотор спорт трассасы және 1/8 мильдік нұсқасы бар Айова спидвейі сияқты көптеген трассалар қабылдады. Бәлкім, ең ерекше концентрлі овалды нысан – Дувер спидвейі, Дувер Даунс. Бір мильдік овалды трассаның ішінде 0,625 мильдік ат жарыс трассасы орналасқан.

Банктік / суперливерлеу арқылы

Овалды трассаларда әдетте түзу және қисық бөліктерде еңіс болады, бірақ түзу бөліктердегі еңіс аз болады. Еңісі жоқ трассалар сирек кездеседі, ал төмен еңісті трассалар көбінесе ескі немесе кішкентай болады, жаңа трассаларда жоғары еңіс жиі кездеседі. Милуоки Майлы және Индианаполис Мотор Спидвейд сияқты трассалардың бұрылыстарында 9° еңіс бар және олар төмен еңісті деп саналады. Талладега сияқты супертрассаларда қисықтарда 33°-ға дейін еңіс болады, ал Дейтонада 32°-ға дейін, екеуі де жоғары еңісті деп есептеледі. Атланта – ең жоғары еңісі 28° болатын аралық трасса. Уинчестерде кез келген активті овалды трассаның арасында ең жоғары еңіс – 37°.

Қысқа трасса Аралық трасса Супертрасса (< 1.00 миль) (1.00 – 1.30 миль) (1.30 – 2.00 миль) (>= 2.0 миль) тегіс (< 4°) Боумен Грей стадионыСанайр Супер СпидвейАвтодромо Германос РодригесАвтодромо Мигель Э. АбедМаллори ПаркЭмерсон Фиттипальди Спидвей төмен еңісті (4° – 8°) Аделаида Халықаралық трассасыФлемингтон СпидвейГринвилл Пикенс СпидвейНазарет СпидвейРейсуэй ВенрейЧикаго Мотор СпидвейЖаңа Гэмпшир Мотор СпидвейРокингем Мотор СпидвейЕвроСпидвей Лауситц жартылай еңісті (8° – 12°) ЭкоЦентро Экспозитор КеретароЭвергрин СпидвейЖукаса Мотор СпидвейМартинсвилл СпидвейМемфис Халықаралық трассасыТур СпидвейГейтвей Интернэшнл РэйсуэйМилуоки МайлыФиникс Интернэшнл РэйсуэйПикс Пик Интернэшнл РэйсуэйУолт Дисней Уорлд СпидвейФакиса ФривейТвин Ринг МотегиИндианаполис Мотор СпидвейОнтарио Мотор Спидвей еңісті (12° – 16°) Автодромо ЧьяпасИндианаполис Рэйсуэй ПаркАйова СпидвейМайртл Бич СпидвейНорт Уилксборо СпидвейОсвего СпидвейРичмонд РэйсуэйТомпсон Интернэшнл СпидвейUSA Интернэшнл СпидвейНэшвилл СуперспидвейТрентон СпидвейАвтодромо Сьюдад де РафаэлаАвто Клуб СпидвейПоконо Рэйсуэй жоғары еңісті (16° – 20°) Эль Дорадо СпидвейФэйргаундс СпидвейОвало Агуаскальентес МексикаТриóвало Бернардо ОбрегонЧикаголенд СпидвейХоумстед Майами Спидвей (прогрессивті 18°–20°)Канзас Спидвей (прогрессивті 17°–20°)Кентукки СпидвейЛас Вегас Мотор Спидвей (прогрессивті 12°–20°)Мичиган Интернэшнл Спидвей өте жоғары еңісті (> 20°) Бирмингем Интернэшнл РэйсуэйБристол Мотор СпидвейI 70 СпидвейСейлем СпидвейУинчестер СпидвейКальдер Парк ТундердомДовер Интернэшнл СпидвейРокингем СпидвейСитжес ТерамарАтланта Мотор СпидвейАвтодром де Линас МонтлериШарлотт Мотор СпидвейДарлингтон РэйсуэйХанфорд Мотор СпидвейТехас Мотор СпидвейAVUSБруклендсДейтона Интернэшнл СпидвейМонцаТалладега СуперспидвейТехас Уорлд Спидвей.

Жер беті бойынша

Жолдың беті топырақ, бетон, асфальт немесе бетон мен асфальттың қосылысынан болуы мүмкін. Екі жүздік ғасырдың басындағы кейбір овалды трассалар ағаштан жасалған. Индианаполис моторлы жылдамдық жолының трассасы бұрын толығымен кірпіштен салынған, ал қазіргі күні старт-финиш сызығында бастапқы кірпіштің 3 футы (0,91 метр) немесе бір ярды көрініп тұр. Әрбір кірпіш 51 мм қалыңдықтағы құмға қолмен төселген, содан кейін тегістеліп, аралары цемент ерітіндісімен толтырылған. Жұмыс бітіспей тұрып, жергілікті халық трассаны "Кірпіш алаңы" деп атаған.

Бірлескен жол жүрісі

Комбинированный жол курсы, әдетте "roval" деп аталатын ( "road course" және "oval" сөздерінің қосындысы), - овалды трасса жарыс алаңы, оның ішкі (және/немесе сыртқы) бөлігінде жол курсы орналасқан, әдетте овалды трассамен байланысты. Бұл типтегі трасса көп мақсатты болып табылады және нысанды овал және жол жарыстары үшін пайдалануға мүмкіндік береді. Типтік комбинированный жол курсы трассаның овал бөлігінен тұрады, бірдей старт/финиш сызығын және пит-зонаны пайдаланады, бірақ трассаның ортасында ішкі (немесе сыртқы) бөлігіндегі бұрылысты жолға бұрылыс жасайды. Кейбір сәтте трасса негізгі овалға қайта оралып, айналымды аяқтайды. Кейбір жылдам овалдарда жылдамдықты төмендету және қосымша тежеу/өткізу аймақтарын жасау үшін ұзын тік учаскелерде шикан орналасқан. Кейбір күрделі нысандарда овалды трассамен тікелей байланысты емес, немесе овалдың тек қысқа бөлігін пайдаланатын жеке жол курсы бар. Комбинированный жол курстары овалдың жоғары жылдамдықты сипаттамаларын жол курстарының техникалық дәлдігімен үйлестіреді. Бұл жол жарысының түрлеріне овалды суперспидвейдің стадиондық атмосферасында өткізілу мүмкіндігін береді. 1970-ші жылдардың және 1980-ші жылдардың басында көптеген комбинированный жол курстары спорттық автомобильдер жарыстарында кеңінен қолданылды. Алайда, олардың кәсіби деңгейдегі қолданылуы айтарлықтай азайды, себебі көптеген трассалар табиғи жол курстарының қажетті топографиясы мен бәсекелестік қиындықтарына ие болмады. Сонымен қатар, көптеген комбинированный жол курстары трибунада отырған жанкүйерлер үшін нашар көрініс бұрышын ұсынады. Көбінесе ішкі бөліктің қиын учаскесі овал трассасының айналасындағы трибуналардан жасырылады немесе мүлдем көрінбейді, сондықтан көптеген жанкүйерлер ішкі бөліктің жер деңгейінен көруді қалайды, бұл трибуналарды көбінесе бос және сәнді емес қалдырады. Көптеген комбинированный жол курстары тоқтатылды. Алайда, кейбіреулері сынақтар, автокөлік жүргізу мектептері және әуесқой жарыстар үшін ұзақ жылдар бойы қолданылып келеді. 1962 жылдан бері комбинированный жол курсында үздіксіз өткізілетін ең танымал жарыс - Дейтонаның 24 сағаттық жарысы. 2018 жылдан бері NASCAR Шарлоттадағы комбинированный трассада Bank of America Roval 400 жарысын өткізеді. Кейбір сирек жағдайларда комбинированный жол курсы овал трассасына қарама-қарсы бағытта жүргізіледі. Мысалы, Индианаполисте овал сағат тіліне қарсы бағытта жүреді, бірақ IndyCar Series Grand Prix of Indianapolis кезінде қолданылатын комбинированный жол курсы сағат тілімен жүреді. Алайда MotoGP жарыстары сағат тіліне қарсы бағытта өткізілді, бұрыштардың қиылысу проблемаларын шешу үшін кейбір бұрыштар қайта құрылды. Мичиган да сағат тілімен жүретін комбинированный жол курсының мысалы болды. Тағы бір мысал - Австралиядағы Аделаида халықаралық жарыс жолы, ол 2,41 км (1,50 миль) жол курсын 0,805 км (0,500 миль) жылдамдық сауытымен біріктіреді. Сауыт жол курсының тұрақты бөлігін құрайды және сонымен қатар сағат тілімен жүреді. Көптеген трассаларда комбинированный жол курсының орналасуы үшін бірнеше конфигурация бар. Австралияның Мельбурн қаласындағы Кальдер Парк жарыс жолында сыртқы комбинированный жол курсының мысалын көруге болады. Кальдер Парк кешенінде 1.119 миль (1.801 км) биіктігі бар Thunderdome деп аталатын овалды жылдамдық трассасы және жеке жол курсы бар. Жол және овал екі қысқа жол арқылы байланыстырылуы мүмкін, олар жол курсының алдыңғы тік бөлігін овалдың артқы тік бөлігімен жалғастырады. Олар бөлек трассалар болғандықтан, бұл бір уақытта овалда да, толық жол курсында да жарыс өткізуге мүмкіндік беретін ерекше жағдайды тудырады. Сонымен қатар, көптеген комбинированный трассалар овал трассасының старт/финиш сызығы мен пит-зонасын пайдаланса, Кальдер Парк жағдайында жол курсының старт/финиш сызығы мен пит-зонасы қолданылады. Бұл конфигурация тек екі рет (1987 жылы) қолданылды және 1987 жылғы Туристік автомобильдер әлем чемпионатының 9-турын өткізгеннен бері ірі автокөлік жарыстарында қолданылмады.

A combined road course, colloquially referred to as a "roval" (a blend word combining "road course" and "oval") is an oval track racing facility that features a road course in the infield (and/or outfield), that is usually linked to the oval circuit. This type of course makes for a multi purpose track, and allows the facility to be used for both oval and road racing. A typical combined road course consists of the oval portion of the track, using the same start/finish line, and same pit area, but a mid course diversion to a winding road circuit in the infield (and/or outfield). At some point, the circuit leads back to the main oval, and completes the rest of the lap. On some of the faster ovals, a chicane is present on long back straights, to keep speeds down, and create additional braking/passing zones. Some more complex facilities feature a stand alone road course layout(s) in the infield not directly linked to the oval layout, or otherwise using only a short portion of the oval. Combined road courses combine the high speed characteristics of ovals with the technical precision of road courses. It allows road racing disciplines the unique experience of being held in the stadium style atmosphere of an oval superspeedway. Numerous combined road courses saw widespread use with sports cars in the 1970s and early 1980s. However, their use at the professional level has since diminished considerably, since most layouts lacked the desirable topography and competitive challenges of natural road courses. In addition, most combined road course circuits offer poor sightlines for fans sitting in the grandstands. Oftentimes the challenging infield portion is obscured or not visible at all from the grandstands that line the circumference of the oval track, so many fans choose to view from the ground level inside the infield – leaving the grandstands mostly empty and unsightly. Many combined road course layouts have been abandoned. However, some have enjoyed extended life as venues for testing, driving schools, and amateur race meets. Since 1962, the most famous race continuously held on a combined road course has been the 24 Hours of Daytona. Since 2018, NASCAR has held the Bank of America Roval 400 on a combined course at Charlotte. In some rare examples, the combined road course layout is run in the opposite direction to the oval circuit. For instance, at Indianapolis the oval is run counter clockwise, but the combined road course used during the IndyCar Series Grand Prix of Indianapolis is run clockwise. However the MotoGP races were run counter clockwise, with some reconfigured corners to fix corner apex problems. Michigan was also an example of a clockwise combined road course. Another example is the Adelaide International Raceway in Australia which combines a 2.41 km (1.50 mi) road course with an 0.805 km (0.500 mi) speedway bowl. The Bowl forms a permanent part of the road course and also runs clockwise. At many tracks, multiple configurations are available for the combined road course layout(s). An example of an outfield combined road course can be seen at the Calder Park Raceway in Melbourne, Australia. The Calder Park complex has a 1.119 mi (1.801 km) high banked oval speedway called the Thunderdome as well as a separate road course. The road course and the oval can be linked via two short roads that connect the front straight of the road course to the back straight of the oval. As they are separate tracks, this creates a unique situation where different races can actually be run on both the oval and the full road course at the same time. Also unique is that unlike most combined circuits which use the oval track's start/finish line and pits, in the case of Calder Park it is the road course start/finish line and pits that are used. This configuration was used only twice (both in 1987) and has not been used for major motor racing since hosting Round 9 of the 1987 World Touring Car Championship.

Солтүстік Америкадағы сопақша жол құрылысының бумдары

Америка Құрама Штаттарында овал жарыс трассаларын салудың екі айқын толқыны болды. Біріншісі 1960 жылдары, ал екіншісі 1990 жылдардың ортасы мен соңында болды. 1960 жылдарғы және 1990 жылдарғы толқындардан салынған трассалардың көпшілігі бүгінге дейін сақталған, бірақ кейбіреулері ұзақ мерзімді қаржылық сәттілікке жете алмады. Қызығы, бұл екі толқын 1960-1970 жылдардағы бейсбол/футбол стадиондарының салынысымен және 1990 жылдары басталған, белгілі бір спорт түріне арналған стадиондардың салынысымен шамамен бір уақытта болды.

Халықаралық сопақша жолдар

Овалды трассалардың көп бөлігі АҚШ, Мексика және Канадада орналасқан. Дегенмен, басқа да елдерде осындай трассалар көп, олар төменде тізімделген.