Кіріспе

Рей Д. Пагтахан (7 қаңтар 1935 жылы туған) – канадалық дәрігер, профессор және саясаткер. Ол Жан Кретьен және Пол Мартин үкіметтерінде министр болды, ал 1988 жылдан бастап 2004 жылғы сайлауда жеңіліске ұшырағанға дейін Парламент мүшесі қызметін атқарды.

Білім

Маниладағы Мэри Джонстон ауруханасында туып, Филиппиндегі Кавит провинциясының Бакур қаласында өскен Пагтахан Филиппин университетінен медицина докторы ғылыми дәрежесін алды. Ол Азиядағы ең алғашқы, ең ірі және ең беделді медициналық бауырластық – Мю Сигма Фи мүшесі. Ол Вашингтон университетінің медициналық орталығында/Сент-Луис балалар ауруханасында педиатрия және кардиология бойынша интернатураны аяқтады, ал Манитоба университетінен ғылым магистрі дәрежесін және Виннипег балалар ауруханасында респирология бойынша стажировкасын бітірді. Филиппин университеті Пагтаханға құрметті заң докторы (honoris causa) ғылыми дәрежесін берді. 2010 жылы Мәңгілік көмек университеті Ризал Жонелта қоры медицина мектебінің құрметті ғылым докторы (honoris causa) ғылыми дәрежесін берді.

Медициналық мансап және қоғамға қатысу

Саяси мансабына дейін Пагтахан Манитоба университетінің медицина факультетінде педиатрия және балалар денсаулығы саласының толық профессор болған. 1971 жылы Манитоба университетінің медицина факультетіне лекциятор болып орналасып, 1985 жылы профессор атанды. Сондай-ақ, ол 1971 жылдан 1988 жылға дейін Виннипег балалар ауруханасында педиатриялық пульмонолог ретінде жұмыс істеді. Бұл міндеттерге қоса, Пагтахан Манитоба цистикалық фиброз орталығының директоры, Манитоба педиатриялық қоғамының президенті, Виннипег полиция комиссиясының мүшесі, Канада этномәдени кеңесінің президенттер кеңесінің алғашқы төрағасы және Канададағы филиппин канадалықтар қауымдастықтарының біріккен кеңесінің ұлттық президенті қызметтерін де атқарды. 1986 жылы ол Сент-Витал ауданындағы Виннипег мектебінің мүшесі болып сайланды және 1988 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті.

Саяси мансап

Пагтахан алғаш рет 1988 жылғы федералды сайлауда Канаданың Халық палатасына Виннипег Солтүстік округінен сайланды. Ол 1962 жылдан бері осы округті басқарып келген Жаңа демократ Дэвид Орликовты жеңіп алды. Ол Канаданың Халық палатасына сайланған алғашқы филиппин туған канадалық болды. 1993 жылғы сайлауда ол Жаңа демократиялық үміткер Джуди Василисия Лейсті жеңіп, қайта сайланды. 1997 және 2000 жылғы сайлауларда ол қайта бөлінген Виннипег Солтүстік Сент-Пол округінен сайланды. Пагтахан 1996 жылдың 23 ақпанынан 1998 жылдың 15 шілдесіне дейін премьер-министр Жан Кретьеннің парламенттік хатшысы қызметін атқарды. 2001 жылдың 9 қаңтарында ол министрлер кабинетіне тағайындалды және 2002 жылдың 15 қаңтарына дейін Азия-Тынық мұхиты мемлекеттік хатшысы болып қызмет етті. Оның кабинетке тағайындалуы – 75 жылдан астам уақыттан бері солтүстік Виннипегтен шыққан депутаттың федералды кабинет мүшесі болуының алғашқы жағдайы болды. Азия-Тынық мұхиты мемлекеттік хатшысы ретінде Пагтахан, басқа міндеттермен қатар, БҰҰ-ның шағын қарулар мен жеңіл қарулардың заңсыз саудасы жөніндегі конференциясына Канаданың делегациясын басқарды. 2002 жылдың 15 қаңтарында ол Ардагерлер істері министрі және Манитоба штатына жауапты министр болып тағайындалды. Осы лауазымда ол Экономикалық одақ, Әлеуметтік одақ және Үкіметтік байланыс комитеттерінде жұмыс істеді. Манитоба штатына жауапты министр (сонымен қатар Манитобаның аға министрі деп те аталады) ретінде Пагтахан Манитобадағы ірі жобаларды қаржыландырған үкімет құрамына кірді, мысалы, Ред-Ривердің су тасқынына қарсы қорғау құрылысын кеңейту және Адам құқығының канадалық мұражайын салу. Пагтахан 2002 жылдың 26 мамырынан 2003 жылдың 12 желтоқсанына дейін Ғылым, зерттеу және даму мемлекеттік хатшысы болып та қызмет етті. 2003 жылдың 12 желтоқсанында жаңа премьер-министр Пол Мартин оны Батыс экономикалық даму министрі етіп тағайындады. Осы лауазымда ол Ішкі істер және аборигендер істері жөніндегі кабинет комитеттерінде жұмыс істеді. Бұл қызметінде Пагтахан, басқа нәрселермен қатар, Виннипегте орналасқан Жұқпалы аурулар жөніндегі халықаралық орталыққа қаржы бөлу туралы жариялады. Округтердің кезекті қайта бөлінуі Пагтаханды 2004 жылғы сайлауда Виннипег Солтүстік округіне қайтаруға мүмкіндік берді. Ол 1997 және 2000 жылдары Виннипег Солтүстік Орталық округінен сайланған Джуди Василисия Лейске жеңіліп қалды.

Саясаттың кейінгі өмірі

2004 жылы жеке өмірге оралғаннан бері Пагтахан көптеген жобаларға белсенді түрде қатысып келеді. 2005 және 2006 жылдары ол Виннипег университетінің Global College-ның негізін қалаушы директоры және колледждің кеңесші кеңесінің төрағасы қызметін атқарды. Қазіргі уақытта ол Global Advisors-тің тең төрағасы болып табылады. Бұдан өзге, Пагтахан Канада радио хабарларын тарату стандарттары кеңесінің Prairie аймақтық комиссиясының қоғамдық сарапшысы, Канада халықаралық бейбітшілік жобасының мүшесі және Манитоба либералдық партиясының сайлауға дайындық комитетінің төрағасы болып жұмыс істейді. 2017 жылы Манитоба орденінің мүшесі атанды.