Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Ерте өмір
Кю 1942 жылғы 13 сәуірде солтүстік Вьетнамдағы Ханой қаласында дүниеге келді, сол кезде бұл аймақ Жапон императорлық армиясының бақылауында болды. Оның отбасы, анасы және бес бауыры Солтүстік Вьетнамдағы коммунистік үкіметтен қашып, Женева келісімінен кейін Сайгонға көшті. Ол 22 жасында Сайгон университетінен медицина докторы ғылымын алды. 1960 және 70-жылдардың басында ол Біріккен Ұлттар Ұйымының стипендиясымен Еуропада оқып, сәулелік терапия саласында маманданған. Ол «Қозғалыс» (Vung Day) деп аталатын жастарға арналған және жалпы халыққа арналған «Халықтың Қозғалысы» (Toan Dan Vung Day) деп аталатын екі жер асты газетін шығара бастады. Бұл газеттер үкіметтің адам құқықтарын бұзуын сынап, үкіметтен әскери шығындарды азайтуды және халықтың әл-ауқатына инвестиция жасауды талап етті. Кюдің отбасы мен адам құқықтарын қорғайтын ұйымдар оның денсаулығы нашарлап бара жатқанына қарамастан, оған ауыр жұмыс жүктелгенін хабарлады. Вьетнамның Сыртқы істер министрлігі бұл мәлімдемені жоққа шығарды. 1991 жылдың сәуірінде АҚШ сенаторы Боб Керри Кюмен бірнеше рет кездесуге тырысты, бірақ одан бас тартты. АҚШ сенаторы Чарльз С. Робб, оның сайлау округінде Кюдің бауыры тұрған, 1993 жылдың тамызында Вьетнам үкіметі Кюге дәрі жеткізу үшін онымен кездесуге рұқсат бермеді. Кюдің ісі Еуропалық Парламент тарапынан да қарастырылды, бірақ Кю бас тартты, ол жер аударылуға мәжбүр болудың орнына түрмеде қалуды жөн көретінін мәлімдеді.
Quế was born on 13 April 1942 in Hanoi in northern Vietnam, then occupied by the Imperial Japanese Army. His family, including his mother and five siblings immigrated to Saigon after the Geneva Accords, fleeing communist rule in North Vietnam. He received an M. D. from Saigon University at age 22. In the 1960s and early 70s, he trained in Europe on a United Nations scholarship, specializing in radiotherapy. and began publishing two underground newspapers, "The Uprising" (Vung Day) for youth and "The People’s Uprising" (Toan Dan Vung Day) for the general public, to Quếstion the government's violations of basic human rights and to demand that the government reduce military spending and invest in the welfare of the people. Quế's family and human rights groups reported that he was assigned to hard labor despite declining health. Vietnam's foreign ministry denied the statement. In April 1991, U. S. Senator Bob Kerrey attempted repeatedly to meet with Quế, but was refused; U. S. Senator Charles S. Robb, whose district included Quế's brother, was blocked by the Vietnamese government from meeting with Quế to bring him medicine in August 1993. Quế's case was also taken up by the European Parliament, Quế refused, stating that he would rather stay in prison than be forced into exile.
Кейінгі белсенділігі
Кве Вьетнамда қалып, 1999 жылдың 12 мамырында Ұлттық Ассамблеяға еркін сайлау өткізуді қолдаған мәлімдемені Интернетке жариялады. 2003 жылдың 17 наурызында Кве Вьетнам медиасының цензурасы туралы бірнеше мақала жазғаннан кейін қайтадан тұтқындалды, ал билік оны "жасырушылық" қылмысында айыптады. 2004 жылдың 29 қаңтарында Хо Ши Мин халық соты оны "мемлекет мүддесіне, сондай-ақ әлеуметтік ұйымдар мен азаматтардың заңды құқықтары мен мүдделеріне зиян келтіру үшін демократиялық құқықтарды теріс пайдалану" қылмысы үшін кінәлі деп танып, 30 айға бас бостандығынан айырды. 2004 жылдың 22 қыркүйегінде Кве жасырын түрде Тань-Хоа провинциясындағы қатаң тәртіпті еңбек лагеріне (гулаг) жіберілді. 2011 жылдың ақпан айының ортасында Кве Вьетнамда Араб көктемінің көтерілісі сияқты жаппай наразылықтарға шақырып, азаматтарды "коммунистік диктатураны толығымен жойып, жаңа, еркін, демократиялық, адамгершілікке құрметті және прогрессивті Вьетнам құруға" үн қосты. Осыдан кейін ол "халық үкіметінің тұрақтылығы мен күшіне тікелей қауіп төндіргені" үшін қамауға алынды. Полиция оның үйін тінту кезінде, үкіметке қарсы мыңдаған құжатты тапқанын хабарлады. 2012 жылдың 6 наурызында АҚШ-тың бұрынғы өкілі Джозеф Цао Кве, Нгуен Ван Ли, Диу Кай және басқа да вьетнамдық саяси тұтқындар үшін вьетнамдық американдықтардың лоббилік күшін ұйымдастырып, президент Барак Обама әкімшілігі мен АҚШ Конгресін олардың мәселесі бойынша белсендірек әрекет етуге шақырды.
Quế remained in Vietnam, and on 12 May 1999, posted a statement to the Internet advocating free elections for the National Assembly. On 17 March 2003, Quế was arrested for again after he wrote a series of articles about Vietnamese media censorship, with the regime accusing him of "espionage". On 29 January 2004, the Ho Chi Minh People's Court found him guilty of "abusing democratic rights to jeopardise the interests of the state, and the legitimate rights and interests of social organisations and citizens" and sentenced to 30 months' imprisonment. On September 22, 2004, Quế was secretly sent to a hard labor camp (gulag) in Thanh Hoa Province. In mid February 2011, Quế posted an Internet appeal for mass demonstrations in Vietnam on the model of the Arab Spring uprisings, calling on citizens to make a "clean sweep of Communist dictatorship and build a new, free, democratic, humane and progressive Vietnam". He was then detained by the authorities for "directly violating the stability and strength of the people's government". Following a raid on his home, police reported that they had found thousands of anti government documents in his home. On 6 March 2012, former U. S. Representative Joseph Cao organized a Vietnamese American lobbying effort for Quế, Nguyen Van Ly, Dieu Cay, and other Vietnamese political prisoners, calling on the administration of President Barack Obama and the U. S. Congress to take a stronger stand on their behalf.
Марапаттар
1995 жылы Квеге Роберт Ф. Кеннедидің адам құқықтары жөніндегі сыйлығы Роберт Ф. Кеннеди Әділет және Адам құқықтары орталығынан табысталды. Орталық оның "Вьетнамда сөз бостандығы мен адам құқықтарын кеңейтуге" атқарған жұмысын жоғары бағалады. 2004 жылы ол АҚШ-тағы Азаматтық Батылдық сыйлығының финалисі атанды, бұл сыйлық "әскери ерлік емес, жеке өміріне қауіп келтіре отырып, зұлымдыққа тұрақты қарсы тұруды" құрметтейді. Нәтижесінде ол "Азаматтық Батылдықтағы ерекшелік куәлігімен" және 1000 доллар көлемінде ақшалай сыйлықпен марапатталды.
In 1995, Quế was given the Robert F. Kennedy Human Rights Award by the Robert F. Kennedy Center for Justice and Human Rights. The Center praised his work "promoting greater freedom of expression and human rights in Viet Nam". In 2004, he was a finalist for the US based Civil Courage Prize, which "honors civil courage — steadfast resistance to evil at great personal risk — rather than military valor". He ultimately won a "Certificate of Distinction in Civil Courage" and a $1,000 cash prize.