Кіріспе

Американдық дипломат және саясаткер (1910–1991)

Роберт Фердинанд Вагнер II (20 сәуір 1910 – 12 ақпан 1991) – 1954 жылдан 1965 жылға дейін Нью-Йорк қаласының мэрі болып үш рет қызмет еткен американдық дипломат және саясаткер. Үшінші мерзімге сайлануға түскен кезде ол Таммани Холл басшылығымен аражік тынды, соның нәтижесінде бұл клубтың қалалық саясаттағы ықпалы аяқталды. Ол Испаниядағы АҚШ елшісі және тағы да бірнеше лауазымда жұмыс істеді.

Ерте өмір және мансап

Вагнер Манхэттеннің Йорквилл қаласында Маргарет Мари (Мактаг) мен Германияда туған АҚШ сенаторы Роберт Фердинанд Вагнердің ұлы болып дүниеге келді. Ол Тафт мектебінде оқыды және 1933 жылы Йель университетін бітірді, онда ол кампустың юмор журналы The Yale Record-тың бизнес бөлімінде жұмыс істеді және Scroll and Key қоғамының мүшесі болды (сол сияқты Джон Линдсей де, оның қала әкімі қызметінің ізбасары). Ол Гарвард бизнес мектебінде және Женевадағы Халықаралық зерттеулер аспирантурасында оқыды. 1937 жылы Йель құқық мектебін бітірді. Соғыстан кейін ол қалалық салық комиссары, тұрғын үй және ғимараттар комиссары, сондай-ақ қалалық жоспарлау комиссиясының төрағасы болып қызмет етті. 1950-1953 жылдары Манхэттен округінің президенті болды. Ол сонымен қатар көптеген Демократиялық конвенцияларға делегат ретінде қатысты және 1956 жылы АҚШ Сенатына Демократиялық партиядан кандидат болды.

Мэр

Нью-Йорк қаласының бас контролері Лазар Джозеф әдетте Нью-Йорк қаласының бағалау кеңесінде мэр Винсент Р. Импеллиттеримен, оның өкілеттігі кезінде бірге болғанмен, Джозеф 1953 жылғы алғашқы сайлауда демократтардың мэрлікке кандидаттығын Вагнерді қолдады, Вагнерді «әрине жеңімпаз» деп атады. 1953 жылы Нью-Йорк қаласының мэрі болып сайлануы Демократиялық партияда жікке бөлу тудырды және Элеонора Рузвельт пен Таммани Холлдың бастығы Кармин ДеСапио арасындағы ұзаққа созылған антагонизмге себеп болды. Рузвельт ханым Вагнерді қолдады, ал ДеСапио 1961 жылға дейін Вагнерге тек тартымсыз қолдау көрсетті, ол кезде Вагнер үшінші мерзімге Тамманиге қарсы бағдарламамен кандидат болды, бұл ақырында ДеСапионың жетекшілігін тоқтатуға көмектесті. Вагнер Нью-Йорк қаласының мэрі болған кезеңде ол қоғамдық тұрғын үйлер мен мектептер салды, Нью-Йорк қалалық университеті жүйесін құрды, қалалық қызметкерлерге ұжымдық келісімдер жасау құқығын орнатты және нәсіл, дін немесе тері түсіне қарай тұрғын үйлерге қатысты кемсітушілікке жол бермеді. Ол қала әкімшілігінде үлкен саны түрлі-түсті адамдарды жұмысқа алған алғашқы мэр болды. Оның басшылығымен Линкольн орталығы дамыды және Шекспирді Орталық саябаққа әкелді. 1957 жылдың күзінде «Доджерс» және «Гигантс» командалары Нью-Йорк қаласын қалдырғаннан кейін ол Нью-Йорк қаласы тағы бір Ұлттық лигасының бейсбол командасын қабылдай алатынын анықтау үшін комиссия құрды, нәтижесінде «Метс» франшизасы Нью-Йорк қаласына берілді. Ол сондай-ақ 1957 жылдың соңында Елизавета II патшайымды қарсы алды. Ол «Литтл-Рок тоғызыншыларымен» кездесу үшін және оларға Нью-Йорк қалалық әкімдігін көрсету үшін өзінің кестесін өзгертті. 1956 жылы Вагнер Нью-Йорк штатынан АҚШ Сенаторына демократтар мен либералдардың біріккен тізімі бойынша кандидат болды, бірақ республикашыл Джейкоб К. Джавитстен жеңілді. Әкесі сияқты Вагнер де мансабының көп бөлігінде Таммани Холлмен байланыста болды. Алайда, 1961 жылы үшінші мерзімге кандидат болған кезде Вагнер Кармин ДеСапиомен қарым-қатынасын үзді және Демократиялық партияның алғашқы сайлауында жеңіске жетті, бұл Нью-Йорктегі «саяси машинаның» ыдырауының бастауы болды. 1962 жылдың ақпанында Вагнер Нью-Йорк атлетика клубынан шықты, өйткені ол афроамерикандықтар мен еврейлердің мүше болуына тыйым салды. Нью-Йорк мұрағат сақтау жобасы Вагнердің мұраны сақтаудағы үлесін «күрделі» деп сипаттады. 1960 жылы ол Карнеги залын бұзудан сақтап қалғанмен, 1963 жылдың 28 қазанында басталған ескі Пенн станциясының даулы бұзу кезінде ол мэр болды. 1965 жылы ол Нью-Йорк қаласының ескерткіштерін сақтау комиссиясын құрған заңға қол қойды. 1965 жылы Вагнер төртінші рет мэрлікке кандидат болмауды шешті. Бірақ төрт жылдан кейін ол қайтадан мэрлікке кандидат болды, бірақ Демократиялық партияның алғашқы сайлауында жеңілді. 1973 жылы ол қаланың бес республикалық округ төрағаларымен республикашыл ретінде мэрлікке кандидат болу мүмкіндігін талқылады, бірақ бұл келіссөздер сәтсіз аяқталды.

Елші

1965 жылы төртінші мерзімге сайлауға түспеуді шешкеннен кейін Вагнер 1968 жылдың маусымынан 1969 жылдың наурызына дейін Испанияда елші болып қызмет етті. Сол жылы ол тағы да төртінші мерзімге үміткер болуға бел буды, бірақ Демократиялық партияның ішкі сайлауында Марио Прокачинодан ойсырап жеңілді. Ол төрт жыл өткен соң тағы бір рет сайлауға түсуге тырысты, бірақ ішкі сайлау басталар алдында бас тартып қалды. 1978 жылы Джимми Картер оны Ватиканға өкілі етіп тағайындады, онда Кардиналдар кеңесі жақында Иоанн Павел II-ні сайлап алған еді.

Өлім және мұра

Ол 1991 жылы Манхэттенде 80 жасында жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды, осы кезде оған қуық безінің қатерлі ісікесіне ем жасалып жатқанда. Оның жаназалық миссасын кардинал Уильям Уэйкфилд Баум Санкт-Патрик соборында өткізді, ал ол Квинс штатының Маспет қаласындағы Кальварий зиратында жерленді. "Вагнер әкесі, АҚШ сенаторы Роберт Ф. Вагнер, анасы Маргарет және бірінші әйелі Сьюзан Эдвардс Вагнердің қабірлерінің жанына, сондай-ақ Нью-Йорк штатының губернаторы Ал Смиттің қабірінен көп ұзақ емес жерге жерленді". Нью-Йорк университетінің Роберт Ф. Вагнер атындағы мемлекеттік қызмет бойынша магистратурасы, Баттери Парк-Ситидегі Роберт Ф. Вагнер кіші паркі және Лонг-Айленд қаласындағы өнер мен технология мектебі оның құрметіне аталған. Вагнердің құжаттары, фотосуреттері, заттары және басқа да материалдары Нью-Йорк қалалық мұрағатында және Ла Гуардия мен Вагнер мұражайында сақтаулы.