Кіріспе

Канадалық тау-кен компаниясы Barrick Gold Corporation – 13 елде 16 операциялық учаскесі бар алтын мен мыс өндіретін тау-кен компаниясы. Оның бас кеңсесі Канаданың Онтарио провинциясының Торонто қаласында орналасқан. Аргентина, Канада, Чили, Кот-д'Ивуар, Демократиялық Конго Республикасы, Доминикан Республикасы, Мали, Папуа-Жаңа Гвинея, Сауд Арабиясы, Танзания, АҚШ және Замбияда тау-кен жұмыстары жүргізіледі. 2023 жылы компания барлығы 4,05 миллион унция алтын өндірді, өндіріс шығындары 1 унцияға 1335 долларды құрады.

2019 жылы Newmont компаниясы Goldcorp-ты сатып алғанға дейін Barrick әлемдегі ең ірі алтын өндіруші компания болып келді. Barrick 2024 жылы 3,9 мен 4,3 миллион унция алтын және 180 мен 210 миллион тонна мыс өндіруді жоспарлап отыр.

Барик ресурстары

Баррик Голд Корпорациясы жеке меншік Солтүстік Америка мұнай және газ компаниясы Баррик Ресурстардан өркендеді. Мұнай және газ саласында қаржылық шығындарға ұшырағаннан кейін, негізін қалаушы Питер Мунк (1927–2018) компанияны алтынға қайта бағыттауға шешім қабылдады. Баррик Ресурс Корпорациясы 1983 жылдың 2 мамырында Торонто қор биржасында тіркелген, ашық сауда компаниясына айналды.

Алтын шабуыл

1980 жылдары Barrick Gold Goldstrike-ты сатып алды, ол тез арада сәттілікке жетіп, Barrick компаниясын әлемдегі ең ірі алтын өндіруші компаниялардың қатарына қосты.

Американдық Баррик

Солтүстік Америкалық өндіруші екенін, Оңтүстік Африкалық бәсекелестерінен ерекшеленетінін көрсете отырып, компания 1986 жылы American Barrick Resources деп атауын өзгертті. 1987 жылдың ақпанында Нью-Йорк қор биржасында тіркелді. 1995 жылы компанияның атауы Barrick Gold Corporation болып өзгертілді.

Barrick Gold Corporation компаниясы

1994 жылы Солтүстік және Оңтүстік Америкада кен байлықтарына ие болған Lac Minerals компаниясын сатып алғаннан кейін American Barrick әлемдегі үшінші ірі алтын өндіруші компанияға айналды. Екі жыл өткен соң, 1996 жылы Перудегі Пьерина кенішін қоса алғандағы мүліктерге ие Arequipa Resources компаниясы, қайта ат қойылған Barrick Gold Corporation компаниясынан сатып алу ұсынысын қабылдады. 1999 жылдың басында үшінші сатып алу орын алды, Barrick Gold Sutton Resources Ltd компаниясын сатып алып, Танзаниядағы мүліктерге ие болды. 2001 жылы Barrick, АҚШ-тың ең көне тау-кен компанияларының бірі болған Homestake Mining Company компаниясын 2,3 миллиард долларлық акцияларға сатып алды. Бұл сатып алу Barrick компаниясын әлемдегі екінші ірі алтын өндірушіге айналдырды. 10,4 миллиард долларлық мәміле 2006 жылдың желтоқсан айында жабылды. Placer Dome компаниясын сатып алу нәтижесінде Barrick Granny Smith, Osborne, Porgera, South Deep, Bald Mountain, Cortez және Golden Sunlight кен орындарының операторы атанды.

Африканың алтын барригі

2010 жылдың ақпан айында Barrick Gold Танзаниядағы активтерін басқару үшін African Barrick Gold деп аталатын жеке компания құру жоспарларын жариялады. Barrick Gold Лондон қор биржасында (LSE) тіркелгеннен кейін жаңа компанияда басым үлеске ие болады. LSE-де сатылған акциялардан 500 миллион фунттан астам түсім алынды. Маусым айында компания FTSE 100 индексіне қосылды.

Эквинокс минералдары

2011 жылдың сәуірінде Barrick компаниясы China Minmetals компаниясының Equinox Minerals компаниясын сатып алу туралы ұсынысын басып озды.

Шандонг алтын

2018 жылы Джон Л. Торнтон «Баррик Голд» пен Қытай мемлекеттік кәсіпорны «Шандонг Голд Групп» арасында стратегиялық «сенімге негізделген қарым-қатынас» құрды, «Шандонгтың» инвесторлық базасын, капитал көздерін, саяси байланыстарын және аймақтық ықпалын пайдалану үшін Веладеро кеніне бірлескен меншік құрды. Партнерлік туралы жариялаған баспасөз хабарламасында Торнтон «Баррик» пен «Шандонгтың» «біздің меншік иелерімізге, сондай-ақ Сан-Хуан провинциясындағы үкімет және қоғамдық серіктестерімізге қосымша құндылық әкелетіндей капиталды бөлісуге» үміттенетінін айтты.

Randgold Resources компаниясы

2018 жылдың қыркүйегінде Barrick Gold компаниясы Randgold Resources компаниясымен толық акциялық бірігісу туралы жариялады, бұл мәміленің құны 6,5 миллиард долларға бағаланды. Бірігісу туралы хабарландырудан кейін Randgold акциялары 6%-ға, ал Barrick акциялары 5,6%-ға өсті. Бұл мәміле нәтижесінде әлемдегі ең ірі алтын өндіруші компания құрылды, жаңа компания Торонто және Нью-Йорк қор биржаларында тіркелді.

Ньюмонт корпорациясы

2019 жылдың ақпан айында Barrick Gold компаниясы Newmont компаниясын сатып алуға 19 миллиард долларлық қарсы ұсыныс жасады. Бұл бірігуден 7 миллиард долларлық операциялық синергия туындап, Newmont компаниясының акция бағасымен шаққандағы таза активтерінің құны 14%-ға артуы мүмкін деген болжам жасалды. Келісім нәтижесінде шамамен 42 миллиард долларлық нарықтық құны бар алтын өндіруші компания құрылатын еді, бұл кейбір сарапшылардың пікірінше, әлемдік алтын индустриясының көптен күткен жаңаруы болар еді. Алтын компанияларының бірігуі жалпы инвесторлар үшін осы саланы тартымдырақ ете алады, себебі әлем бойынша алтын қоры азайып бара жатыр, ал бәсекелестердің санының төмендеуі өсу перспективаларын жақсартады. Newmont компаниясы сатып алу ұсынысын қабылдамай, оның орнына екі компанияның АҚШ-тың Невада штатындағы операцияларын біріктіруді ұсынды. Newmont компаниясының бас директоры Гэри Голдберг бұл бірлескен кәсіпорынды Newmont компаниясы басқаратынын, ал екі компанияның меншік үлесі тең болады деп мәлімдеді. 2019 жылдың наурыз айында Barrick оператор ретінде бизнестің 61,5%-ын иеленетін бірлескен кәсіпорын құрылғаны жарияланды.

Невада алтын кен орындары

2019 жылдың 1 шілдесінде Barrick және Newmont компаниялары Nevada Gold Mines жобасын іске қосты. Бұл біріктірілген кәсіпорын әлемдегі ең ірі алтын өндіруші кешені болып табылады және 7000-нан астам адамды жұмыспен қамтиды. Ол Barrick және Newmont компанияларына тиесілі Goldstrike, Cortez, Turquoise Ridge және Goldrush кен орындарын, сондай-ақ Carlin, Twin Creeks, Phoenix, Long Canyon кен орындарын, екі компанияның да өңдеу заводтары мен инфрақұрылымын біріктірді. Бұл бірлескен кәсіпорын 2019 жылдың басында Barrick компаниясы Newmont компаниясын сатып алудан бас тартқаннан кейін құрылды. Nevada Gold Mines жалпы алғанда 10 жер асты және 12 ашық кен орындарын, екі автоклавты, екі қыздыру қондырғысын, төрт оксидтік фабриканы, флотациялық заводты және бес үйінділік лизингтік қондырғыны қамтиды. Barrick бірлескен кәсіпорынның 61,5%-ына ие және оның жұмысын басқарады, ал Newmont 38,5%-ына ие. Бірлескен кәсіпорынды құру арқылы алғашқы бес жыл ішінде орташа есеппен жылына 500 миллион доллар үнемдеуге болады деп есептелді. Жоба жұмысын бастағаннан кейін алғашқы жылында операциялық және басқару шығындары 35 миллион долларға азайтылды. Жоба өндіріске қосылған кезде әлемдегі ең ірі бес алтын-мыс кен орындарының біріне айналуы мүмкін. Ол жарты ғасырдан астам уақыт бойы жылына 250 мың унция алтын мен 200 мың тонна мыс өндіруге қабілетті және 2027 жылға қарай өндіріске қосылуы мүмкін. Минералдық кен орны 2000 жылдардың басында сөнген жанартаудың етегінде табылды. 2011 жылы Reko Diq кен орнын дамытуға қажетті кен өндіру лицензиясын Пәкістан билігі бермегендіктен жоба жұмысы тоқтатылды. Пәкістанның федералдық үкіметі мен Белуджистан провинциясы Barrick Gold компаниясымен жасалған Reko Diq мыс-алтын жобасын дамыту туралы келісімді олар жасаған ең ірі инвестициялық келісім деп атады. 2022 жылдың желтоқсанында қол қойылған келісімге сәйкес Белуджистан провинциясы жобаның 10%-ына тегін үлеске ие болады, ал алтын мен мыс өндірісі 2028 жылы басталады. Жаңа үлестің көлемі 20,9 миллион акцияны құрайды, бұл компанияның жалпы акцияларының 1,2%-ын құрайды. Berkshire компаниясының бас директоры Уоррен Баффетт және оның серіктесі Чарли Мангер алтынды тартымды инвестиция деп санамайды, олардың пікірінше, ақша ағыны мен дивиденд төлейтін жақсы басқарылатын кәсіптер бағалы металлдан гөрі тиімді. Баффет бұрын сапалы компаниялардың акцияларына ие болу алтыннан да құнды екенін айтқан. Кейіннен Баффет 2021 жылы компаниядағы барлық үлесін сатты.

Көміртегі көздері

Barrick Gold компаниясы 2022 жылы 6,705 кт жалпы CO2e шығарындыларын (1 және 2 көлемдер: нарық негізінде) тіркеді, бұл өткен жылмен салыстырғанда 6%-ға кем, ал 2018 жылғы базалық деңгейге қарағанда 11%-ға төмендеді. Сол жылы Barrick Gold өзінің қызметінде судың 83%-ын қайта өңдеді немесе қайта пайдаланды. АҚШ-тағы Баррик компаниясы эмиссияны азайту мақсатында көмірден табиғи газ бен күн энергиясына көшуде.

Қауіпсіздік пен адам құқықтары жөніндегі ерікті қағидалар

2010 жылы Barrick Gold Corporation компаниясы адам құқықтары мен негізгі бостандықтарды құрметтей отырып, өндірістік операцияларының қауіпсіздігін қамтамасыз етуге қатысты нұсқаулар беретін Қауіпсіздік және адам құқықтары жөніндегі ерікті қағидаларға қосылған 18-ші компания болды. Мүшелікке қабылдау сегіз қадамдық процедураны қамтиды, ол қатысушы үкіметтерден, компаниялардан және үкіметтік емес ұйымдардан құралған, басты шешім қабылдау органы – ерікті қағидалар пленарлық отырысының мақұлдауын талап етеді. Barrick Gold Біріккен Ұлттар Ұйымының Глобалды келісімі сияқты бірқатар корпоративтік әлеуметтік жауапкершілік бағдарламаларына қатысады. Компания Экстрактивті индустриялардың ашықтығы туралы бастамаға қол қойды. Ол сондай-ақ Глобалды есеп беру бастамасы, Бизнес әлеуметтік жауапкершілік үшін және АИТС/ЖҚТБ, туберкулез және малярияға қарсы Глобалды бизнес коалициясы сияқты ұйымдарда қатысады. 2007 жылдың 7 қыркүйегінде Barrick Dow Jones Sustainability Index индексіне енгізілді. Компания Табиғатты қорғау қорының Халықаралық басшылық кеңесінің (ILC) мүшесі болып табылады. Папуа-Жаңа Гвинеяда Porgera бірлескен кәсіпорны Kaijende таулы аймағында жабайы табиғатты қорғау аймағын дамытуға атсалысты.

Қоршаған орта

2015-2017 жылдары үш жеке оқиға болды, онда өңдеу ерітіндісі лизингтік алаңнан шығып кетті. 2015 жылдың қыркүйек айында 1072 м³ өңдеу ерітіндісі үйіндіге баратын құбырдағы бұзылған клапаннан төгілді және істен шыққан шлюздің салдарынан қалдықтарды жинау алабына бағытталмады. 2016 жылдың қыркүйегінде өңдеу ерітіндісін тасымалдайтын құбырға беткейден сырғып түскен мұз соқты, ал 2017 жылдың наурыз айында тас пен кеніштің қоспасын тасымалдайтын құбыр бұзылды. 2015 жылы болған бірінші оқиғадан кейін Аргентинаның жергілікті судьясы Пабло Оритья тоғыз қызметкерді сотқа тартып, 9,8 миллион доллар айыппұл салды. Сан-Хуан провинциясының билігі шахтадағы кейбір операциялық және экологиялық процестерді қайта жаңарту жоспарларымен жауап берді, олар жергілікті және халықаралық сарапшылармен тексерілді. National Observer газеті сот құжаттарын алды, онда бұрынғы қызметкер 2014 жылы денсаулық және қауіпсіздік, сондай-ақ қоршаған ортаны қорғау шараларына қатысты алаңдаушылық білдіргеннен кейін жұмыстан босатылғанын мәлімдеді.

2016 жылғы топтық іс жүргізу

2016 жылы АҚШ-та топтық сот ісі қозғалды, онда компания Оңтүстік Америкадағы Pascua Lama кенішіндегі мәселелерді жасырып, нарықтық құнын алаяқтықпен арттырды деген айып тағылды. Кеніштің құрылысы 2013 жылдың 31 қазанында мерзімсіз тоқтатылды, ал 2009 жылдың 7 мамыры мен 2013 жылдың 1 қарашасы аралығында акция сатып алған адамдар осы топтық сот ісіне қатысты. Құрылыстың тоқтатылуына шығындардың артуы, қоршаған ортаға қатысты алаңдаушылықтар және алтын бағасының төмендеуі сияқты бірнеше себеп болды, бұл операцияны экономикалық тұрғыдан тиімсіз ететін еді. Баспагер Карл Сиглер бұл жағдайды "құқықтық қысым" деп сипаттап, кітап әлі жарық көрмегендіктен, Barrick Gold оның мазмұны нақты жала жабу болып табылатынын білмейтінін айтты. Кейіннен Talon осы еңбекті жариялауға шешім қабылдады және «кітап шығар алдында толық қолжазбаны Barrick-ке көрсетуге ниетті екендіктерін, осы арқылы Barrick-ке олардың дүниежүзілік қызметін қалай жүргізетіні туралы қандай да бір «қате ақпаратты» «түзетуге» мүмкіндік беру үшін» деген мәлімдеме жасады.

Адам құқықтары бұзылуы

2011 жылы Нью-Йорк қаласында орналасқан, адам құқықтарын зерттейтін халықаралық үкіметтік емес ұйым Human Rights Watch, 2009 және 2010 жылдары Папуа-Жаңа Гвинеядағы Поргера алтын кенішінде жеке және мемлекеттік құқық қорғау органдарының қызметкерлері жасаған зәбір-зоққылықтардың үлгісін анықтады. Human Rights Watch ұйымының мәлімдемесіне сәйкес, Поргера аймағында заңсыз кен өндірумен айналысатын және кен өндіруге қатысты аймақтарға – ашық карьерге, тас жинақтау алаптарына, қалдықтарды төгу орындарына және жер асты тоннельдеріне шабуыл жасайтын адамдардың болуы салдарынан қауіпсіздік мәселесі "тұрақты проблема" болып табылады. Human Rights Watch Папуа-Жаңа Гвинея үкіметі аймақта заң мен тәртіпті сақтауда "жеткіліксіздік танытты" және аймақтағы тұрақсыз әлеуметтік жағдайды басқару үшін жауапты мемлекеттік реттеудің болмауы – аса маңызды кемшілік екенін айтты. Жергілікті сот жүйесіне балама ретінде, өтемақы төлеу мақсатында "Поргера өтемақы жүйесі" атты шаралар жиынтығы құрылды. 2014 жылдың маусым айында Amnesty International жергілікті полицияның кенішке жақын жерлерден адамдарды өрт сөндіру арқылы жерлерінен қуғандығы туралы хабарлады. Бұл хабарламада, жергілікті басшылар полицияның бұл әрекеттерін заңсыз кен өндіруді тоқтатуға бағытталған тыянақ ретінде қарастырды. Журналист Ричард Поплак 2016 жылы кеніш маңындағы аймақты аралап, Папуа-Жаңа Гвинея әйелдер үшін әлемдегі ең қауіпті ел болуы мүмкін екенін және елде заң мен тәртіптің нашарлығын хабарлады. Ол 2005 жылдан бастап Поргера аңғарында жыныстық зорлық-зомбылық туралы әңгімелер тарағанын және 2011 жылға қарай жүздеген шағым түскенін мәлімдеді.

Меншік

2011 жылы Human Rights Watch басылым жарияланғаннан кейін көп ұзамай, Barrick, Қытайдың Zijin Mining Group және Mineral Resources Enga арқылы жергілікті жер иелері бірлесіп иеленген кен орны, премьер-министр Джеймс Марапе басқаратын Папуа-Жаңа Гвинея үкіметі тарапынан мемлекеттік меншікке алынды. Үкімет тау-кен жалға алу мерзімін ұзартпағандықтан ол 2019 жылдың тамызында аяқталды. Папуа-Жаңа Гвинеяның жалпы экспортының шамамен 10%-ын құрайтын алтын кен орны премьер-министр Джеймс Марапе үшін елдің ірі табиғи ресурстар жобаларынан үлкен үлес алудың мүмкіндігі ретінде көрінді. 2021 жылы жасалған екі жаңа келісім Папуа-Жаңа Гвинея үкіметіне Поргера алтын кенішінің жұмысында басым үлес берді, ал 2023 жылы қол жеткізілген келісім арнайы тау-кен жалға алу мерзімін жаңартты, соның арқасында сол жылы жұмыс қайта басталды.

Қоршаған ортаны қорғау

Папуа-Жаңа Гвинеядағы Поргера бірлескен кәсіпорнында кеннен алтын өндірілгеннен кейін қалған материал қалдықтарға айналдырылып, кен өндіру учаскесінен шығарылады. Сынаушылардың пікірінше, қалдықтарды жою тәсілі дамыған елдердегі су сапасы стандарттарына қанағаттандырмайтын зиянды заттарды бөліп шығаруы мүмкін. Кен орны "Boroo Pte Ltd" компаниясына 81 миллион АҚШ долларына дейін сатылды.

Су

Би-би-си 2012 жылдың қыркүйегінде Перудің солтүстік Анкаш аймағындағы Баррик Пьерина шахтасында ұлттық полиция мен көршілес ауыл тұрғындары арасындағы қақтығыста бір адам қаза болып, кем дегенде төрт адам жарақаттанды. Ауыл тұрғындары шахтаның құрғақшылық кезінде жергілікті су көздерін артық тұтынуы және ластауына наразылық білдірді. Марениок және Сан Исидро ауылдарының тұрғындары шахтаға баратын жолды жауып, шахта қақпасын бұзып кірді. Ауыл тұрғындары шахта басшылығынан ауыз су беруді талап етті. Шахтадағы жұмыс екі күннен кейін қайта басталды. Шахтаға қарсы шығушылар АҚШ-тың Невада округінің сотының жобаны тоқтату туралы өтінішін қабылдамаған шешіміне қарсы, АҚШ-тың 9-шы апелляциялық сотына шағымданып, сотқа шағым түсірді. Апелляциялық сот "шахтаның қарсыластары шахтаның Тенабо тауына көрінеу зиян келтіретіні және тайпалардың дін тану құқығын шектеуі мүмкін екенін дәлелдемегенін" растады, бірақ АҚШ Жерді басқару бюросының су және ауа ластануына қатысты бұрынғы экологиялық саралауы "Ұлттық экологиялық саясат туралы заңға сәйкес жеткіліксіз болды" деп шешті және Жерді басқару бюросы қосымша зерттеу жүргізген кезде округтік сотқа "тиісті" шектеу шараларын қабылдауды бұйырды. 2011 жылдың наурыз айында Жерді басқару бюросы экологиялық әсерге қатысты келесі зерттеуді мақұлдады, бұл шахтаның бастапқы жоспар бойынша жұмыс істеуіне мүмкіндік берді.

Батыс Шошондар

2008 жылы компания бес аймақтық Батыс Шошон тайпасының төртеуімен келісімге келді, білім беру және денсаулықты нығайту жобаларына қаржылай ресурстар бөлді, оның ішінде тайпалардың өз қалауынша бөлетін ұзақ мерзімді стипендиялар бағдарламасы да бар. Қас аңғары Шошон тайпасының бұрынғы төрағасы компанияны "өте прогрессивті ұйым" деп сипаттады. Британдық Колумбияда Тахлтан ұлты 2001 жылдан 2008 жылға дейін Eskay Creek кенішін пайдаланған кездегі жергілікті тұрақты дамуға қолдау көрсеткені үшін компанияға ризашылық білдірді.