Кіріспе

Minera Escondida (испан тілінде "жасырын" дегенді білдіреді) – Чилидің солтүстігіндегі Антофагастадан оңтүстік-шығысқа қарай 170 км жердегі Атакама шөлінде екі ашық карьерлік мыс кені бар компания. Қазіргі таңда бұл әлемдегі ең көп мыс өндіретін кен орны. 2007 жылы өндірілген 1,483 миллион тонна металлдың құны 10,12 миллиард АҚШ долларын құрады, негізінен концентрат түрінде, бірақ бір бөлігі катод түрінде болды. АҚШ Геологиялық қызметінің 2007 жылғы әлемдік кен өндірісінің алдын ала есебіне сәйкес, бұл көрсеткіш әлемдік өнімнің 9,5%-ын және Чили өндірісінің 26%-ын құрады.

Шолу

Ол осылай аталады, өйткені негізгі кен денесі жер бетіне шықпайды, бірақ жүздеген метрлік, көбінесе құрғақ тау жынысымен «жасырылған». Оң жақтағы спутниктік суреттегі төменгі ашық карьер – негізгі Эскондида кеніші, ал жоғарғы екеуі – Barrick Gold компаниясының Zaldívar кеніші. Екінші Эскондида ашық орны, Эскондида Норте, сурет түсірілген кезде әлі құрылмаған, бірақ қазір үлкен Zaldívar карьерінің оң жағында (шығысында) орналасқан. Escondida негізінен мыс концентраттарын өндіреді, олар пульпа түрінде Coloso портына тасымалданады, онда кемеге тиеу алдында суы алынады, ал катодты мыс оксидті және төмен сапалы сульфидті кендерді лизингтеу арқылы аз мөлшерде өндіріледі. Сондай-ақ, ол алтын мен күміс өндіреді. Кен орнының 57,5%-ы BHP-ге, 30%-ы Rio Tinto-ға, ал 10%-ы 1988 жылы Mitsubishi компаниясымен 70% үлесімен, Nippon Mining & Metals 20% үлесімен және Mitsubishi Materials 10% үлесімен құрылған жапондық бірлескен кәсіпорны JECO Corp-қа тиесілі. Тағы 2,5% үлесі 2010 жылы құрылған JECO 2 Ltd. тағы бір бірлескен кәсіпорынға тиесілі, ол «Escondida-дағы үлесін 2,5%-ға арттыру» мақсатымен құрылған, оның құрамында 50% Mitsubishi Corp, 40% Nippon Mining & Metals және 10% Mitsubishi Materials бар. Эскондиданы төрт иесі тағайындаған жеті адамнан тұратын Иелер Кеңесі басқарады, бұл – белгілі ең ірі мыс қоры және Чилидегі ең ірі шетелдік инвестиция. 2006 жылғы қаржылық есептерде 5,64 миллиард АҚШ долларын құрайтын жиынтық инвестиция көрсетілген, ал 2013 жылғы маусым айының соңында Эскондида барлық мыс өндірісінің шамамен 5 пайызын құрады.

Тарих

1978 жылы Дж. Дэвид Лоуэлл солтүстіктегі Чукикамата мен оңтүстіктегі Эль-Сальвадор арасындағы порфирлі мыс белдеуін зерттеу бағдарламасын ұсынды. Minera Utah de Chile және Getty Mining (Чили) оны жүзеге асыру үшін бірлескен кәсіпорын құрды. 1981 жылғы 14 наурызда бағдарламадағы соңғы жоспарланған бұрғылау орны – "Позо 6" аяқталды.

Эскондиданың әлемдік мыс нарығындағы айтарлықтай үлесінің нәтижесінде, осы жердегі жағдайлар 2006 жылғы тамыздағы ереуіл кезінде болған құбылулар арқылы көрсетілгендей, әлемдік мыс бағасына елеулі әсер ете алады. Ереуілге себеп жұмысшылардың компанияның рекордтық мыс бағасының арқасында қуып жете алмайтын үлкен пайдасына қатысуға мүмкіндік бермейтініне наразылық болды. Жұмысшылар бастапқыда жалақыны 13%-ға өсіруді және 30 000 долларлық бонус талап етті, бірақ ақырында 5%-дық өсімге, 17 000 долларлық бонусқа және бірқатар қосымша шағын жеңілдіктерге келісті. Компания өндірісті қалыпты деңгейдің 40%-ында сақтап тұруға тырысты, бірақ кәсіподақ 16 тамызда шахтаға баратын жолды толығымен жапты. 18 тамызда Escondida форс-мажор жағдайын жариялап, өндірісті тоқтатты.