Кіріспе
Гемоглобиннің түрі – метемоглобин (британша: methaemoglobin, қысқартылған MetHb) (айтылуы: "met hemoglobin") – металлопротеин түріндегі гемоглобин, онда гема тобындағы темір Fe3+ (ферри) күйінде болады, ал қалыпты гемоглобинде Fe2+ (темір) күйінде болады. Кейде оны ферригемоглобин деп те атайды. Метемоглобин оттегімен байланыса алмайды, демек, тіндерге оттегі тасымалдай алмайды. Оның түсі көкшіл-шоколадты қоңыр. Адам қанында метемоглобиннің шамалы мөлшері қалыпты жағдайда өздігінен пайда болады, бірақ оның артық мөлшерде болуы қанның түсін ерекше қара-көк түске өзгертеді. Метемоглобинді гемоглобинге қайта айналдыру үшін NADH-қа тәуелді метемоглобин редуктаза ферменті (диафоразаның бір түрі) жауапты. Әдетте, адам гемоглобинінің 1-2 пайызы метемоглобин құрайды; одан жоғары пайыз генетикалық себептерден немесе әртүрлі химиялық заттарға ұшыраудан туындауы мүмкін және деңгейіне байланысты метгемоглобинемия деп аталатын денсаулық проблемаларын тудыруы мүмкін. Метемоглобин деңгейінің жоғары болуы импульстік оксиметрдің нақты оттегі қанықтығына қарамастан, 85% көрсетуіне себеп болуы мүмкін.
Methemoglobin (British: methaemoglobin, shortened MetHb) (pronounced "met hemoglobin") is a hemoglobin in the form of metalloprotein, in which the iron in the heme group is in the Fe3+ (ferric) state, not the Fe2+ (ferrous) of normal hemoglobin. Sometimes, it is also referred to as ferrihemoglobin. Methemoglobin cannot bind oxygen, which means it cannot carry oxygen to tissues. It is bluish chocolate brown in color. In human blood a trace amount of methemoglobin is normally produced spontaneously, but when present in excess the blood becomes abnormally dark bluish brown. The NADH dependent enzyme methemoglobin reductase (a type of diaphorase) is responsible for converting methemoglobin back to hemoglobin. Normally one to two percent of a person's hemoglobin is methemoglobin; a higher percentage than this can be genetic or caused by exposure to various chemicals and depending on the level can cause health problems known as methemoglobinemia. A higher level of methemoglobin will tend to cause a pulse oximeter to read closer to 85% regardless of the true level of oxygen saturation.
Этимология
Метемоглобин сөзі ежелгі грек тіліндегі μετα (мета: кейін, соң, келесі) префиксі мен гемоглобин сөзінен туындаған. Гемоглобин атауы гема және глобин сөздерінен құралған, гемоглобиннің әрбір бөлігі гема тобының ішіне енген шар тәрізді ақуыз болып табылады.
Терапиялық қолданыстар
Амил нитриті цианидпен улануды емдеу үшін қолданылады. Ол гемоглобинді метгемоглобинге түрлендіреді, бұл цианид (CN–) аниондарын темір (Fe3+) катиондарымен байланыстырып, цианометгемоглобиннің түзілуіне жағдай жасайды. Осы цианид қосылысын түзетін мақсат – цианидтің цитохром c окидазадағы цитохром a3 тобына байланысуына кедерес келтіру.