Чарльз Дарвиннің туған күні мен ғылымды мерекелеу

Кіріспе

Чарльз Дарвин мен ғылымды жыл сайын еске алу

Дарвин күні – 1809 жылдың 12 ақпанында туған Чарльз Дарвиннің туған күнін тойлау. Бұл күн Дарвиннің ғылымға қосқан үлесін көрсету және жалпы ғылымды дамыту мақсатында қолданылады. Дарвин күні әлемнің түкпір-түкпірінде тойланады.

Тарих

Дарвиннің еңбегін атап өту және оның өміріне құрмет көрсету 1882 жылғы 19 сәуірде 73 жасында қайтыс болғаннан бері үзір-кесір ұйымдастырылып келеді. Оқиғалар Лондонның оңтүстік шетіндегі Даун қаласындағы Даун Хауста өтті, онда Дарвин және оның отбасы мүшелері 1842 жылдан бастап, әйелі Эмма Дарвиннің 1896 жылы қайтыс болуына дейін тұрды. 1909 жылы Кембриджде 167 елден келген 400-ден астам ғалым мен саяхатшы Дарвиннің еңбегіне құрмет көрсету және қабылдануы үшін күресіп жатқан жаңа жаңалықтар мен теорияларды қызу талқылау үшін жиналды. Бұл оқиға көпшіліктің қызығушылығын тудырды. 1909 жылғы 12 ақпанда Дарвиннің туғанына 100 жыл толуы және "Түрлердің пайда болуы" еңбегінің жарық көргеніне 50 жыл толуы Нью-Йорк ғылым академиясы Америка табиғи тарих мұражайында атап өтілді. Дарвиннің қола бюсті ашылды. 1909 жылғы 2 маусымда Жаңа Зеландия Корольдік қоғамы "Дарвин мерекесін" өткізді. "Қатысушылардың саны өте көп болды". 1959 жылғы 24-28 қарашада Чикаго университеті Дарвиннің және "Түрлердің пайда болуы" кітабының жарық көруіне арналған үлкен мерекелік шаралар ұйымдастырды, бұл Дарвиннің 100 жылдығын атап өтудің ең ірі шарасы болды. Ғалымдар мен академиктер кейде 12 ақпанды "Филумдық той" іс-шараларымен атап өтетін, мүмкіндігінше көп түрлі филумдардан тамақ дайындалатын, кем дегенде 1972, 1974 және 1989 жылдары Канадада өткізілді. АҚШ-та Массачусетс штатының Салем штатындағы колледжі 1980 жылдан бері жыл сайын "Дарвин фестивалін" өткізіп келеді, ал 2005 жылы "Дарвин фестивалі" АҚШ-тың патенттік және сауда белгілері кеңсесінде қызметтік белгі ретінде тіркелді. 1993 жылдың соңында доктор Роберт Стивенс Калифорния штатының Пало-Альто қаласында жыл сайын Дарвин күнін атап өтуді жоспарлай бастады. Оның алғашқы Дарвин күніне арналған қоғамдық шарасы 1995 жылғы 22 сәуірде Стэнфорд гуманистік студенттік тобы мен Гуманистік қоғамдастықтың демеушілігімен доктор Дональд Йохансонның (ерте гоминид "Люсиді" ашқан) лекциясы болды. Гуманистік қоғамдастық жыл сайынғы мерекелерін жалғастыруда. 1997 жылы профессор Массимо Пиглиучи Теннесси университетінде жыл сайын Дарвин күніне арналған шараны бастады. Шараға қоғамдық лекциялар мен іс-шаралар, сондай-ақ бастауыш және орта мектеп мұғалімдеріне эволюцияны жақсы түсінуге және оны оқушыларға қалай жеткізуге, сондай-ақ креационизм қозғалысы оларға жиі тигізетін қысыммен қалай күресуге көмектесуге арналған мұғалімдер семинары кірді.

The celebration of Darwin's work and tributes to his life have been organised sporadically since his death on 19 April 1882, at age 73. Events took place at Down House, in Downe on the southern outskirts of London where Darwin and members of his family lived from 1842 until the death of his wife, Emma Darwin, in 1896. In 1909, more than 400 scientists and dignitaries from 167 countries met in Cambridge to honour Darwin's contributions and to discuss vigorously the recent discoveries and related theories contesting for acceptance. This was a widely reported event of public interest. Also in 1909, on 12 February, the 100th birth anniversary of Darwin and the 50th anniversary of the publication of On The Origin of Species were celebrated by the New York Academy of Sciences at the American Museum of Natural History. A bronze bust of Darwin was unveiled. On 2 June 1909 the Royal Society of New Zealand held a "Darwin Celebration". "There was a very large attendance." On 24–28 November 1959, The University of Chicago held a major celebration of Darwin and the publication of On the Origin of Species, the largest event of the Darwin Centennial Celebration. Scientists and academics sometimes celebrated 12 February with "Phylum Feast" events—a meal with foods from as many different phyla as they could manage, at least as early as 1972, 1974, and 1989 in Canada. In the United States, Salem State College in Massachusetts has held a "Darwin Festival" annually since 1980, and in 2005, registered "Darwin Festival" as a service mark with the US Patent and Trademark Office. The Humanist Community of Palo Alto, California, was motivated by Dr. Robert Stephens in late 1993 to begin planning for an annual Darwin Day celebration. Its first public Darwin Day event was a lecture by Dr. Donald Johanson (discoverer of the early hominid "Lucy"), sponsored by the Stanford Humanists student group
and the Humanist Community on 22 April 1995. The Humanist Community continues its annual celebration. Independently, in 1997, Professor Massimo Pigliucci initiated an annual Darwin Day event at the University of Tennessee. The event included public lectures and activities as well as a teachers' workshop meant to help elementary and secondary school teachers better understand evolution and how to communicate it to their students, as well as how to deal with the pressures often placed on them by the creationism movement.

2009 жыл

2009 жылы Дарвиннің туғанына 200 жыл толып, сонымен қатар Дарвиннің «Түрлердің пайда болуы» еңбегі жарық көргеніне 150 жыл болды. Осы мерейтойға арналған іс-шаралар жоспарланды, ең ірі салтанаттар Шрусбериде, Кембридж университетінде және Лондондағы Табиғи тарих мұражайында өтті. Дарвиннің білім алған орны – Кембридж университетінің Крайст колледжінде оның түлегі Энтони Смит жасаған, жас Дарвиннің толық мөлшердегі қола мүсіні ашылды. Университет канцлері болған Принц Филипп мүсінді ашты, кейін ол 2009 жылғы Marsh Award for Excellence in Public Sculpture сыйлығына іліккендердің қатарына енді. Сол жылы екі белгілі эволюциялық биолог – Ричард Доукинс және Джерри Койн эволюцияға дәлелдер жинаған кітаптарын жариялады. Австралияның Перт монета тарту орталығы 2009 жылғы, Дарвиннің жас және егде жастағы бейнесі, HMS Beagle кемесі және Дарвиннің қолымен жазылған қолтаңбасы бейнеленген 1 унция күміс монетасын шығарды. Бұл мерейтойға орай Джон Амиелдің режиссерлігімен, Пол Беттани мен Дженнифер Коннеллидің басты рөлдерде ойнаған «Жаратылыс» атты Дарвиннің өмір жолына арналған фильм көрсетілді.

Кейін

2011 жылдың 9 ақпанында Калифорния штатының өкілі Пит Старк Конгресске H. Res 81 жобасын енгізді, ол 2011 жылдың 12 ақпанын Дарвин күні деп жариялап, Дарвинді «ғылыми жетістіктердің лайықты символы және ғылым мен адамзаттың жаһандық мерекесін құруға арналған орталық» деп атады. Бұл шешім Старк пен 2008 жылы Старкқа «Жылдың гуманисі» сыйлығын берген Америкалық гуманистік қауымдастығы арасындағы ынтымақтастықтың нәтижесі болды. Палатада сөйлеген сөзінде, өкіл Старк: «Дарвиннің туған күні – қоғамымыздағы ғылымның маңызды рөлін ой елегінен өткізуге ыңғайлы уақыт» деді. Америкалық гуманистік қауымдастығының атқарушы директоры Рой Спекхардт баспасөз хабарламасында: «Старк ұсынған Дарвин күні туралы шешім – зайырлы қозғалыс үшін маңызды қадам. Бұл Чарльз Дарвиннің ғылыми әсерін назарға алып қана қоймай, Капитолийде ғылыми ойлауға деген құрметті арттыруға мүмкіндік береді» деді. 2013 жылдың 22 қаңтарында Нью-Джерси штатының өкілі, квакер христиан және ядролық физик Раш Д. Холт кіші, «адамзаттың өркендеуіне ғылымның үлкен үлесін» мойындау мақсатында 2013 жылдың 12 ақпанын (Чарльз Дарвиннің 204-ші туған күні) «Дарвин күні» деп жариялау туралы шешімді АҚШ Конгресіне ұсынды. 2015 жылдың 2 ақпанында АҚШ Өкілдер палатасына Джим Хаймс енгізген 67-қарар 12 ақпанды АҚШ-та Дарвин күні деп белгілейді. Онда Дарвин «ғылым мен адамзаттың жаһандық мерекесін өткізуге лайықты символ» ретінде танылды. Стивенс бұл коммерциялық емес ұйымның кеңесінің төрағасы және президенті болды, ал Массимо Пиглиуччи вице-президент, Аманда Чесворт кеңес мүшесі, хатшы және атқарушы директор болып тағайындалды. Стивенс ұйымның мақсаттарын «Дарвин күні – халықаралық мереке» деген мақаласында баяндады. 2002 жылы Чесворт «Дарвин күні жинағы. Бірінші том: Ең жақсы идея» атты маңызды кітапты жинақтап, өңдеді. Кітаптың мақсаты Чарльз Дарвиннің ғылымының көп салалылығын көрсету және академиялық зерттеулерді танымал мәдениетпен үйлестіру болды. 2004 жылы Нью-Мексикодағы корпорация таратылды және оның барлық активтері 2004 жылы доктор Роберт Стивенс және басқалар құрған Калифорниядағы «Дарвин күнін мерекелеу» атты коммерциялық емес ұйымға берілді, сондай-ақ ұйымның мақсаты кеңейтілді. «Дарвин күнін мерекелеу» ұйымы веб-сайтын жаңартты, Дарвин күні бағдарламасы туралы ақпаратты тек статикалық түрде ұсынудан Дарвин мен «Дарвин күнін мерекелеу» ұйымы туралы білім беруге, жоспарланған және өткен мерекелік шараларды автоматты түрде тіркеуге және жариялауға, сондай-ақ электрондық пошта арқылы хабарлама алуға немесе Дарвин күніне қолдау білдіруге ниет білдірген адамдарды автоматты түрде тіркеуге көшті. Қазіргі уақытта сайтты Америкалық гуманистік қауымдастығының дербес бағдарламасы болып табылатын Халықаралық Дарвин күні қоры басқарады. Дарвин күнін Джорджия университеті де мерекелейді. Бұл шараны Франклин өнер және ғылым колледжі, Биологиялық ғылымдар бөлімі, Одум экология мектебі, сондай-ақ жасушалық биология, өсімдік биологиясы және генетика кафедралары бірлесіп ұйымдастырады. Марк Фармер, профессор және биологиялық ғылымдар бөлімінің төрағасы, UGA-да Дарвин күнін ұйымдастырушы. Фармер бұл идеяны Халықаралық Дарвин күні қорынан алғанын және 2009 жылы «Түрлердің шығу тегі» кітабының 150 жылдығы мен Дарвиннің туғанына 200 жыл толуына орай бұл шараны UGA-ға әкелгенін айтты. Университет Дарвиннің еңбегінің ғылыми қауымдастыққа тигізген әсерін кампустағы лекциялар арқылы атап өтеді. Лонг-Айлендтің этикалық гуманистік қоғамы балалар мен ересектерге арналған бағдарламалармен мерекелейді. Clergy Letter Project шіркеулерді эволюцияны қолдайтын Evolution Weekend-ке қатысуға шақырады, ол осы күндік жексенбіде өтеді, эволюция туралы білу және талқылау үшін. Дарвин күні мен Дарвин аптасы Оңтүстік Иллинойс университетінде де мерекеленеді және ол 2006 жылдан бері жыл сайын атап өтіледі, ол Тим Берраның сөздерімен басталды.

On 9 February 2011, California Representative Pete Stark introduced H. Res 81 to Congress designating 12 February 2011 as Darwin Day, calling Darwin "a worthy symbol of scientific advancement and around which to build a global celebration of science and humanity." The resolution was a culmination of collaboration between Stark and the American Humanist Association, which had awarded Stark the Humanist of the Year award in 2008. In a statement on the House floor, Rep. Stark said, "Darwin's birthday is a good time for us to reflect on the important role of science in our society." In a press release from the American Humanist Association, executive director Roy Speckhardt said, "Stark's Darwin Day resolution is a thrilling step forward for the secular movement. Not only is this an opportunity to bring the scientific impact of Charles Darwin to the forefront, but this also signifies the potential for greater respect for scientific reasoning on Capitol Hill." On 22 January 2013, New Jersey Representative Rush D. Holt, Jr., a Quaker Christian and nuclear physicist, introduced a resolution to the United States Congress designating 12 February 2013 (Charles Darwin's 204th birthday) as "Darwin Day" to recognise "the importance of sciences in the betterment of humanity". House Resolution 67, introduced by Representative Jim Himes in the United States House of Representatives on 2 February 2015 would designate 12 February as Darwin Day in the United States. It would recognise Darwin as "a worthy symbol on which to focus a global celebration of science and humanity." Stephens became chairman of the board and President of this nonprofit corporation with Massimo Pigliucci as Vice President and Amanda Chesworth as member of the Board, Secretary, and Executive Director. Stephens presented the objectives of the organisation in an article titled "Darwin Day An International Celebration." In 2002, Chesworth compiled and edited a substantial book entitled Darwin Day Collection One: the Single Best Idea, Ever. The objectives of the book were to show the multidisciplinary reach of Charles Darwin and to meld academic work with popular culture. In 2004, the New Mexico corporation was dissolved and all its assets assigned to the "Darwin Day Celebration", a non profit organisation incorporated in California in 2004 by Dr. Robert Stephens and others
and the Mission Statement was expanded. Darwin Day Celebration redesigned the website, from a static presentation of information about the Darwin Day Program to a combination of education about Darwin and the Darwin Day Celebration organisation, including automated registration and publication of planned and past celebratory Events and the automated registration of people who want to receive emailings or make public declaration of support for Darwin Day. The website is now operated by the International Darwin Day Foundation, an autonomous program of the American Humanist Association. Darwin Day is also celebrated by the University of Georgia. The event is co sponsored by the Franklin College of Arts and Sciences, Division of Biological Sciences, Odum School of Ecology and the departments of cellular biology, plant biology, and genetics. Mark Farmer, a professor and division chair of biological sciences and organiser of Darwin Day at UGA. Farmer said he got the idea from the International Darwin Day Foundation and brought the event to UGA in 2009 in time for the 150th anniversary of the publication of "Origin of Species" and the 200th anniversary of Darwin's birth. The University celebrates the impact that Darwin's work had on the scientific community through a series of lectures around campus. The Ethical Humanist Society of Long Island celebrates with programs that appeal to children and adults both. The Clergy Letter Project encourages evolution affirming churches to participate in Evolution Weekend, on the Sunday closest to this date, to learn about and discuss evolution. Darwin Day and Darwin week is also celebrated at Southern Illinois University, and has been celebrated annually since 2006 when it commenced with a talk by Tim Berra.

Оқиғалар

Дарвин күніне орай әлем бойынша түрлі шаралар өткізіледі. Осы Дарвин күні шараларының арасында әртүрлі іс-шаралар бар. Кейбір адамдар Дарвин күнін 1809 жылдың 12 ақпанында туған Абрахам Линкольн мерекесімен бірге атап өтеді. Ал басқалары Дарвиннің еңбегіне әсер еткен немесе одан әсер алған Томас Х. Хаксли, Чарльз Лайелл, Альфред Рассел Уоллес, Карл Саган және Эрнст Майр сияқты белгілі тұлғаларды құрметтейді.