Кіріспе
Калифорниядағы Torrey Pines State Natural Reserve мемлекеттік паркі – Сан-Диего қаласында, Солтүстік Торри Пайнс жолынан орналасқан жағалау мемлекеттік паркі. Сан-Диего қала шегінде орналасқан болса да, Оңтүстік Калифорния жағалауындағы (8 км²) ең жабайы учаскелердің бірі болып табылады. Ол оңтүстікте Тори Пайнс муниципалды гольф алаңымен, ал солтүстікте Дель-Мар қаласымен шектеседі. 1977 жылы бұл қорық Ұлттық табиғи ескерткіш деп жарияланды. Қорық Торри Пайнс мемлекеттік жағажайына тік жарлардан қарап тұратын үстірт және көшіп жүретін теңіз құстары үшін маңызды лагунадан тұрады. Қорықта көптеген жануарлар мен өсімдік түрлері кездеседі, олардың ішінде қасқыр, түлкі, скунк, егермен, койот, қоян, кактус, жағалау шабындысы және сирек кездесетін Торри қарағайы бар. Киттердің көшіп өту кезінде, жартастардан дөңгелек киттер мен сұр киттер сияқты бірнеше кит түрлерін көруге болады. Парктегі 13 шақырымдық жолдар жаяу жүргіншілер мен жағажайға демалуға келгендерге тартымды, ал төбеде шағын мұражай орналасқан. Жарлардан немесе жағажайдың көптеген жерлерінен оңтүстікке қарай Ла-Холла және солтүстікке қарай Дель-Марды көруге болады. Жағажайдың оңтүстік шетінде теңізге қарай тік жармен созылған үлкен тас бар, ол Flat Rock деп аталады. Тастың оңтүстігінде Сан-Диегоның ресми емес нудистік жағажайы – Black's Beach орналасқан.
Torrey Pines State Natural Reserve is of coastal state park located in San Diego, California, off North Torrey Pines Road. Although it is located within San Diego city limits, it remains one of the wildest stretches of land (8 km²) on the Southern California coast. It is bordered immediately on the south by Torrey Pines Municipal Golf Course and on the north by the city of Del Mar. The reserve was designated a National Natural Landmark in 1977. The reserve consists of a plateau with cliffs that overlook Torrey Pines State Beach, and a lagoon that is vital to migrating seabirds. Many different kinds of wildlife and flora are found within the reserve, including bobcat, fox, skunk, raccoon, coyote, rabbit, cacti, coastal chaparral, and the rare Torrey pine. During Whale migration, it is sometimes possible to see several species of whale from the cliffs, including humpback whale and gray whale. The 8 mile (13 km) of trails within the park offer an attraction for hikers and beach goers and a small museum sits at the top of the hill. From the cliffs or many places along the beach, it is possible to see La Jolla to the south and Del Mar to the north. At the southern end of the beach is a large rock that projects into the ocean, called Flat Rock. South of the rock is San Diego's unofficial nude beach, Black's Beach.
Құру
Бұл аймақта Кумейяай, Пайомкавичум, Купиакшем және Кахуилла халықтары мекендейді. Джордж Марстон 1899 жылы Сан-Диего қалалық кеңесін пуэбло жерін саябақ ретінде сақтау туралы қаулы қабылдауға көндірді. Кейін 1908-1911 жылдар аралығында газетші және меценат Элен Браунинг Скриппс қосымша жер сатып алып, оны қалаға сыйға берді. 1916 жылы Гай Флеминг саябаққа сапар шегіп, ағымдағы жағдайды зерделегеннен кейін, саябақты сақтау қажеттігін көтерді және ақырында Оңтүстік Калифорния мемлекеттік саябақ жүйесінің аудандық басшысы болды. Торри Пайнс үйі 1923 жылы салынып аяқталды, ал бір жыл өткен соң саябаққа тағы да жерлер қосылды. Қазір жартастар, жағажай және басқа да ландшафттардан тұратын саябақ жалпы жұртшылыққа ашық. 1956 жылы саябақтың мемлекеттік қорық екендігіне байланысты, оны күтіп қадағалауды күшейту үшін Калифорния штатына беру туралы шешім қабылданды. 1970 жылы адамдардың таралуынан қауіптеніп, 1500 ағаш отырғызылды. 1975 жылы саябақтың сақталуына көмектесу үшін «Торри Пайнс Доцент» қоғамы құрылды, сондай-ақ Зияратшылар орталығы да ашылды. 2007 жылы саябақтың атауы Торри Пайнс мемлекеттік табиғи қорығы деп өзгертілді. Саябақтың ауданы қазіргі таңда Торри Пайнс ресми сайтында қорықтың құрылу тарихы туралы толық мәліметтер берілген.
Торри қарағай
Пинус торрейана торрейана, сондай-ақ Торрей қарағай деп те аталады, Солтүстік Америкадағы ең сирек қарағай. Соңғы 10 жылдағы құрғақшылық салдарынан бұл өсімдік уақыт өте келе жойылып барады және оның күрделі тамыр жүйесі оны тік жарларға жабысуға көмектеседі. Торри Пайнс – бүкіл әлемде осы түрдің өсетін жалғыз орны (Дель-Мардағы қорықтан солтүстікке қарайғы шағын жағалау аймағы да осыған жатады). Санта-Роза аралында оған жақын туысқан түр кездеседі.
Басқа түрлер, климат
Бұл өте сирек кездесетін және жоғалу қаупі төнген түрдің мекені ретінде танымал болғанымен, Торри қарағай қорығында әртүрлі өсімдіктер мен жануарлар да бар. Санта-Ана желдерінің салдарынан Торри Пайнс қорығындағы климат ерекше, бұл өсімдіктердің құрғақ болуына себеп болады. Жағалаулық шалба, жағалаулық құмдық және тұзды батпақ сияқты өсімдіктер де Торри Пайнста жақсы өседі. Бұл саябақта өсетін әр түрлі өсімдіктер туралы толық ақпаратты Торри Пайнс ресми сайтынан алуға болады.
Жолдар
Торри Пайнс штаттық табиғи қорығы саяхатшыларға ұзындығы, қиындығы және көркі жағынан әртүрлі 8 жол ұсынады. Сан-Диего туристік басқармасы саябақтағы үш танымал жол – Гай Флеминг жолы, Рейзор Пойнт жолы және Жағажай жолы екенін айтады. Гай Флеминг жолы 1 км (0.7 миль) және парктегі ең жеңіл жол болып табылады. Бұл жол Пенасквитос батпағынан Ла-Холлаға дейінгі алуан түрлі пейзаждарды ұсынады және қыс айларында киттерді көруге мүмкіндік беретінімен танымал. Рейзор Пойнт жолы – 2 км (1.4 миль) айналма жол, ол саяхатшыларға мұхитқа қарап, шатқалдар мен шөлейттерді тамашалауға мүмкіндік береді. Жағажай жолы – Torrey Pines State Beach-ке түсетін жаяу серуен жолы. Бұл жол ең әдемі болмаса да, саяхатшыларды кең жағажайға тікелей жеткізетіндіктен өте танымал. Саябақтағы басқа жолдар: Парри Гроув жолы, Юка Пойнт жолы, Хай Пойнт жолы, Брокен Хилл жолы және Дискавери жолы. Torrey Pines ресми сайтында басқа жолдар туралы толық ақпарат берілген.
Апаттар
2008 жылы Невада штатының Хендерсон қаласынан келген 57 жастағы турист жардың құлауынан қаза тапты. Оның басына баскетболдай үлкен тастар тиіп, жарақат алды. Құтқарушылар зардап шеккен адамды қираған үйінділерден қазып шығарғаннан кейін, оның өмірін сақтап қалу үшін жүрек-өкпе реанимациясын жасады. Бірақ ол бірнеше сағаттан соң көз жұмды. Торри Пайнс құмды және тұрақсыз жартастарымен белгілі, және бұл жартастың құлауы алғашқы рет емес. 2014 жылдың 18 қаңтарында 65 жастағы турист Торри Пайнстағы жолдан шамамен 1 километр төмен құлап, білегін сындырып алды. Жарақаты соншалықты ауыр болғандықтан, оны жардан құтқару қажет болды.