Кіріспе

Сиченг, Пекин аймағы
судың тұрақсыз молекуласы

Сидан (қытай тілінде: 西单; пиньинь: Xīdān) – Қытайдың Пекин қаласындағы ірі дәстүрлі сауда аймағы. Ол Сиченг ауданында орналасқан. Сидан сауда аймағына Сидан мәдениет алаңы, Солтүстік Сидан көшесі, сондай-ақ көптеген супермаркеттер мен универмагтар кіреді. Сидан мәдениет алаңы – Пекиннің орталық бөлігіндегі сауда орындарымен бірге мәдени шаралар өткізуге арналған ең ірі алаң.

Атауы

Шыдан атауы (сөзбе-сөз "Батыс Бір") сол жердегі көшелердің бірінде болған паифаннан шыққан. Осы ретте "Шыдан" атауы қаланың батыс жағында (西) орналасқан жалғыз (单) паифанды білдіреді. Паифан 2008 жылы қайта жаңартылып, қазір Шидан мәдениет алаңында тұр.

Тарих

Шыдан Мин әулеті кезінде Қытайдың оңтүстік-батысынан Пекинге саудагерлердің жолы бойында дамуын бастады. Бұл саудагерлерге арналған мейрамханалар мен дүкендер кейіннен салынды. Қаланың батыс бөлігі шенеуніктердің тұрғын ауданына айналған соң, Шыдан сауда орталығына айналды. Қытай Республикасының басқаруы тұсындағы бірнеше мемлекеттік органдардың орналасуы да Шыданның экономикалық өсуіне ықпал етті. 1950 жылдары Пекин халқы батысқа қарай жылжуды бастағанда, бұл аймақ қарқынды өсімді бастан өткерді. 1970 жылдары Шыдан, Цянмэнь және Ванфуцзин Пекиннің үш ірі сауда орталығына айналды. Аймақта көптеген сауда орталықтары мен универмагтар орналасқан, олардың ең ескісі – тайвандық Chungyo универмагының Қытайдағы филиалы. Шыдан сонымен қатар 32 метр (34 ярда) енімен Пекиндегі ең кең хутонг саналатын Линцзин көшесіне де үй иесі.

Шыдан қабырғасы

Шыдан қабырғасы, сонымен қатар Демократия қабырғасы деп аталады, Шыдан көшесіндегі ұзын кірпіш қабырға. 1978 жылы тұрғызылған бұл оқиға Пекин көктемінің басталуы ретінде кеңінен танылды. Шыдан қабырғасы 1979 жылғы жазда Пекиндегі демократиялық қозғалыста маңызды рөл атқарды. Осы кезде Қытай жетекшілерін сынаған көптеген плакаттар қабырғаға жабыстырылды. Тіпті, жүлделі канадалық журналист Джон Фрейзер өзінің "дазибао" плакатын іліп, жоғалған алтын мөр сақинасы туралы хабарламасы, сәл саяси көңіл-күймен аяқталуы, 1979 жылғы жазғы митингте Тяньаньмэнь алаңында сөз сөйлеуіне себеп болды. Дегенмен, 1979 жылдың желтоқсанына қарай Пекин қалалық әкімдігі демократиялық қозғалысты шектеу мақсатында Шыдан қабырғасына плакаттар ілуге тыйым салды.

Көлік

Бұл аймақ Хидан станциясымен қамтамасыз етілген, ол Пекин метросының 1-ші және 4-ші желілерінің тоғысқан жері. Сонымен қатар, аймаққа көптеген Пекин автобус бағдарлары да қызмет көрсетеді.

Үкімет және инфрақұрылым

Қытай Білім министрлігінің бас кеңсесі Сидан ауданындағы Дамукуран Хутун көшесінде орналасқан.

Білім

Пекиндік Шидан бастауыш мектебі (S: 北京市西单小学, P: Běijīng Shì Xīdān Xiǎoxué) Шидан ауданына қызмет етеді. Мектептің алдыңғы тарихы 1934 жылы құрылған жекеменшік Цзимин бастауыш мектебінен (洁民小学) басталады. 1953 жылы Білім беру министрлігі мектепті басқаруға алды. 1958 жылы Цзимин мектебі Шидан Туао бастауыш мектебімен (西单头条小学) және Баймяо бастауыш мектебімен (白庙小学) бірікті. Мектеп 2002 жылдың тамызында қазіргі атауын алды.

Болашақ

Қытай үкіметі Хиданды 11-ші бесжылдық жоспарында басымдыққа қойды, ол 2010 жылға дейін аяқталуға тиіс. Жоспардың мақсаты – аймақтың экологиялық жағдайын жақсарту, сондай-ақ аймақта ашылатын дүкендердің ассортиментін кеңейту. Жоспардың бір бөлігі 2008 жылғы Олимпиада ойындарына дайындық кезеңінде жүзеге асырылды.