Кіріспе
Американдық бейсболшы және жаттықтырушы (1941 жылы туған)
Роберт Джо Кокс (21 мамыр 1941 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби бейсболшы, үшінші базалық және Басты бейсбол лигасының (MLB) жаттықтырушысы. Кокс «Нью-Йорк Янкис» командасында ойнады және «Атланта Брейвс» және «Торонто Блю Джейс» командаларын жаттықтырды. Ол Ұлттық бейсбол даңқы залының мүшесі. Ол 100 жеңіске жеті рет ие болды, бұл көрсеткіш бойынша онымен теңесе білген жалғыз адам – Джо Маккарти. Кокс алғаш рет 1978 жылдан 1981 жылға дейін «Брейвс» командасын жаттықтырды, содан кейін 1982 жылдан 1985 жылға дейін «Блю Джейс» командасын басқарды. 1986 жылы ол «Брейвс» клубына бас менеджер ретінде қайта оралды. 1990 жылғы маусымда ол жаттықтырушы қызметіне қайта оралды және 2010 жылғы маусымнан кейін зейнетке шыққанға дейін сол қызметте болды. Кокс «Атланта Брейвс» командасын әлем чемпионатына жеткізді. Оның құрметіне команда 6-нөмірінен бас тартты. Кокс MLB тарихында 158 (плюс маусымнан кейінгі үш кездесуде) алаңнан қуылған жаттықтырушы ретінде рекордты иеленеді, бұл рекорд бұрын Джон МакГроуға тиесілі болған. Ол сондай-ақ жаттықтырушы ретінде плей-оффқа ең көп (16 рет) қатысқан лига көшбасшысы және Кейси Стенгелден кейін плей-оффқа он рет қатысқан алғашқы жаттықтырушы (содан бері тағы төрт жаттықтырушы осы көрсеткішті қайталады). Ол Лига чемпиондары сериясында үш рет қатарынан қатысқан алғашқы жаттықтырушы болды, ол 1991 жылдан 1999 жылға дейін Ұлттық лига чемпиондары сериясына (1994 жылда NLCS өтпегенін ескере отырып) қатысты.
Ойын мансабы
Ойыншы ретінде Кокс бастапқыда Лос-Анджелес Доджерс клубымен келісім жасады, бірақ ешқашан Доджерстің жоғары лига командасына іліге алмады. Кейін "Брейвз" оны сатып алды, бірақ олар үшін де MLB ойынында қатыспады. Оның орнына, 1967 жылдың 7 желтоқсанында Нью-Йорк Янкиз клубына сатылды. Кокс Янкиз үшін екі маусым ойнады, көбінесе үшінші базада.
Басқару алдында
Кокс АҚШ-та басқару жұмысын бастағанға дейін 1967 жылдан 1970 жылға дейін Венесуэла қысқы лигасының "Карденалес де Лара" және "Леонес дель Каракас" клубтарында ойнады. Кейін ол 1974-75 маусымынан 1976-77 маусымына дейін үш маусым қатарынан "Карденалес" клубын басқарды. Оның арасында "Янкиз" клубының екінші лигасында жаттықтырушы және бас бапкер болып жұмыс істеді.
Нью-Йорк янкилерінің фермалық жүйесі
Кокс 1971 жылы «Янкиз» клубының фермалық жүйесінде менеджерлік мансабын бастады. 1976 жылы ол «Сиракуз Чифс» командасын Халықаралық лиганың Губернаторлар кубогын жеңіп алуға жетектеді. Бұл команда құрамында Рон Гидри, Микки Клуттс, Терри Уитфилд және Хуан Бернхардт сияқты болашақ жоғары лига ойыншылары бар еді. Жалпы алғанда, Кокс кіші лигада менеджер ретінде алты жыл бойы үлкен табысқа жетті, 459 жеңіс және 387 жеңіліс көрсетті (.543) және екі лига чемпионатының иегері атанды. Одан кейін ол 1977 жылғы маусымды Билли Мартиннің штабында бірінші база коучы ретінде, МЛБ-дегі менеджерлік мансабын бастамас бұрын, әлем сериясінің жеңімпазы «Янкиз» командасымен бірге өткізді.
Атланта Брейвз (1978-1981)
Кокс 1978 жылғы маусымға дейін Дэйв Бристолдың орнына «Атланта Брейвз» командасының бас жаттықтырышы болды. Ол бұрынғы екі маусымда Ұлттық лиганың Батыс дивизионында соңғы орынды алған команданы қабылдады және 1977 жылы Американ лигасының «Сиэтл Маринерс» командасынан нашар нәтиже көрсетті. Негізінен, «Брейвз» 1978 және 1979 жылдары соңғы орында қалды. 1980 жылы Кокс өзінің ерекшелігімен танымал болған қадамның бірін жасады – бірінші базалық Дейл Мерфиді орталық алапқа көшірді. Мерфи қақпашы ретінде допты лақтыру кезінде қиындық тудыратын кедергіге тап болған болатын. Кейін Мерфи екі рет Ұлттық лиганың ең құнды ойыншысы атанып, бес рет «Алтын қолғап» жүлдесін жеңіп алды және 1980-ші жылдардың ең үздік ойыншыларының біріне айналды. 1980 жылы «Брейвз» 1974 жылдан бері алғаш рет 0,500 көрсеткішін басып өтіп, төртінші орынға ие болды. Алайда, 1981 жылғы бейсбол ереуілі Кокс үшін қиындыққа айналды, «Брейвз» бесінші орынды алды және команда иесі Тед Тернер оны қызметтен босатып жіберді. Баспасөз конференциясында жаттықтыру тізімінде кім бар деген сұраққа Тернер: «Егер мен оны жұмыстан шығармасам, Бобби Кокс болар еді. Бізге оның сияқты адам керек» деді. «Брейвз» 1982 жылы Ұлттық лиганың Батыс дивизионында жеңіске жетті және Кокстың ізбасары Джо Торре басшылығымен 1983 және 1984 жылдары екінші орынды алды. Кокс тұрақты маусымда 266 жеңіс және 323 жеңіліс көрсетті.
Торонтоның көк жаяулары (1982-1985)
Кокс 1982 жылы "Торонто Блю Джейс" командасына қосылды, және оның басшылығымен команда төрт жыл бойы үнемі жақсарды. Кокс арқасында Цито Гастон командаға жаттықтырушы болып алынды, ал Гастон кейін бірнеше жылдан соң "Блю Джейс" клубының бас менеджері болды. 1985 жылы, Кокстың клубтағы төртінші маусымында, "Блю Джейс" Америка лигасының Шығыс дивизионында бірінші орынды иеленді. Сол маусымда Америка лигасының Чемпионат сериясы 16 маусымдық үздіксіз бес ойындық форматтан кейін, үздік жеті ойындық форматқа дейін ұзартылды. Бұл өзгеріс шешуші рөл атқарды, себебі Кокстың "Блю Джейс" командасы "Канзас Сити Роялс" клубына қарсы плей-офф сериясында үш ойынды жеңіп тұрғанда, бір ойынға есе жіберіп, осылайша жеңіліс тартқан бесінші команда болды. Дик Хоузердің Кокстың құралымдық тәсіліне қарсы, оң жақтан тастайтын питчерді бастап, ортаңғы иннингтерде сол жақтан тастайтын резервтік ойыншыларды пайдалануы шешуші болды. Ол бас менеджерлік қызметін 355 жеңіс және 292 жеңіліс көрсеткішімен аяқтады. Кокс Атлантаға бас менеджер болып қайтты, ал оның орнына Торонтода Джими Уильямс келді.
Бас менеджер
"Көк жаяулар" командасы елісінен кейін Кокс "Брейвз" командасына бас менеджер ретінде қайта келді. Бес жылдың ішінде екі менеджер алмастырып, көрермендер саны мен перспективалардың нашарлауына байланысты, Кокс 1990 жылдың маусымында Расс Никсонды қызметтен босатып, өзі далалық менеджер болды. Кокс бұрынғы төрт маусымда Том Главин, Стив Эвери, Джон Смолц, Рон Гант және Дэвид Джастис сияқты дарынды ойыншыларды жинақтаған. 1990 жылғы драфта Чиппер Джонстың бірінші таңдау ретінде іріктелуіне де оның үлесі зор болды. Маусым аяқталғаннан кейін ол бас менеджер лауазымын "Канзас-Сити Роялз" командасының бас менеджері Джон Шуерхолзға тапсырды.
1991 жыл
1991 жылы «Брейвс» және «Миннесота Твинз» командалары бір жыл ішінде соңғы орыннан бірінші орынға көтерілген алғашқы командалар атанды. Екі команда 1991 жылғы Әлем сериясында кездесіп, «Твинз» жеті ойынның нәтижесінде жеңіске жетті. Бұл Әлем сериясы тарихында үй командасы барлық ойында жеңген екінші жағдай болды. Алғашқысы 1987 жылы «Егіздердің» «Сент-Луис Кардиналз» командасын жеті ойында жеңген кезен еді.
1992-93 жылдар
1992 жылы Кокс басқаратын «Брейвз» командасы Ұлттық лига чемпионатында «Питтсбург Пайретс» командасына қарсы 3:1 есебімен көш бастады, бірақ 5-ші және 6-шы ойындарды ұтырып алды. Дегенмен, 7-ші ойында Франсиско Кабрераның 9-шы иннингте, екі ауттан кейін, алмастырып соққан екі ұпайлық соққысымен жеңіске жетті. Олар бұрынғы клубы «Торонто Блю Джейс» командасына қарсы Әлем сериясында жеңіліске ұшырады. 1993 жылы «Брейвз» командасы тамыз айында 10 ойындық қалып қоюды жеңіп, «Сан-Франциско Джайентс» командасын жеңген жеребе жарысынан кейін бейсболдағы ең жақсы көрсеткішті жасады. Маусымның соңғы екі жарым айында 51–17 есебімен жеңіске жетіп, дивизионда бір ойынмен басымдық танытты. Алайда, олар Ұлттық лига чемпионатының сериясында «Филадельфия Филлис» командасына алты ойыннан кейін есе жіберді.
1995-96 жылдар
1995 жылы «Атланта Брейвз» командасы Кокстың менеджер ретіндегі жалғыз әлем чемпионаты жеңісін «Кливленд Индианс» командасынан қорғады. 1995 жылғы дивизиондық титул – 1989 жылдан бері Пенсильвания командаларының Ұлттық лиганың Шығыс дивизионында жеңіске жете алмаған алғашқы жағдай болды. 1995 жылдың мамыр айында Кокс әйелі полицияға шақырып, Кокс оны ұрып-соққанын айтқаннан кейін қарапайым зорлық-зомбылық айыбы бойынша ұсталды. Ол ертесі күні мәлімдемесінен бас тартып, сотқа барғаннан кейін айыптар алынып тасталды. 1996 жылы «Брейвз» қайтадан дивизион чемпионы атанды. «Лос-Анджелес Доджерс» командасын дивизиондық серияда жеңгеннен кейін, «Брейвз» 1996 жылы «Сент-Луис Кардиналс» командасынан үш ойынға бір ойынға қалып қойды. Жеңілістен қорғануға тырысқан «Брейвз» соңғы үш ойында «Кардиналс» командасын 33:1 есебімен ұтып, чемпион атанды. Кокс – үш ойынмен жеңіске шығып, үш ойынмен қалып қойған серияны жеңіп алған тарихтағы жалғыз менеджер. «Нью-Йорк Янкис» командасына қарсы өткен алғашқы екі ойында гол соғу жалғасты, нәтижесінде «Брейвз» әлем чемпионатында 12:1 және 4:0 есебімен жеңіске жетіп, екі ойынмен көшбасшылықты қамтамасыз етті. Төртінші ойында «Брейвз» төртінші иннингте 6:0 есебімен алға шықты, бірақ «Янкис» командасы қайта ойнады. Джим Лейриц ойынды теңестірді, ал «Янкис» командасы 11 иннингте 8:6 есебімен жеңіске жетіп, серияда теңдік орнатты. «Янкис» командасы ақырында 6 ойыннан кейін жеңіске жетті. Кокс 6-шы ойында алаңнан қуылды; ол 2019 жылы «Хьюстон Астрос» командасына қарсы 6-шы ойында Дейв Мартинес алаңнан қуылғанға дейін әлем чемпионаты ойындарында алаңнан қуылған соңғы адам болды.
1997-2001 жылдар
1997 жылғы NLCS-де «Брейвз» Флорида «Марлинс» командасына, ал 1998 жылғы NLCS-де «Сан-Диего Падрес» командасына есе жіберді. «Брейвз» 1999 жылы Әлем сериясына қайта оралды, бірақ әлем чемпионы «Нью-Йорк Янкис» командасынан төрт ойынның барлығында жеңілді. Кокс басқарған 2001 жылғы команда дивизион титулын жеңіп алды және дивизиондық серияда фаворит саналған «Хьюстон Астрос» командасын үш ойында күйретіп жіберді. Дегенмен, «Аризона Даймондбэкс» командасы «Брейвз» командасын NLCS-те бес ойында жеңді. Кокс басқарған «Брейвз» командасының осы кезеңдегі есінде қалған ойындарының бірі 2001 жылдың 21 қыркүйегінде болды, ол 11 қыркүйектегі шабуылдардан кейін Нью-Йорк қаласында өткен алғашқы ірі кәсіби спорттық жарыста қарсыласы «Нью-Йорк Метс» командасымен ойнады. 2001 жылы ол Джон МакГроу, Билл Дален және Пол Ричардс сияқты ойыншылардың бір маусымдағы он бір ойында алаңнан қуылған рекордтысын қайталады.
2002-2010 жылдар
Кокстың "Брейвз" командасы соңғы бес рет плей-оффқа қатысқанда, әрқашан бірінші раундтан аса алмады. 2002 жылы "Брейвз" 101 ойын жеңіп, уайлд-кард иесі "Сан-Франциско Джайентс" командасын 2:1 есебімен жеңіп тұрғанда, соңғы екі ойында жеңіліске ұшырады. 2003 жылы "Брейвз" "Чикаго Кабс" командасын бесінші ойынға дейін тартыстың бірақ жеңіледі. Келесі жылы "Брейвз" үшінші жыл қатарынан бес ойындық дивизиондық серияда жеңіліске ұшырады. 2005 жылы "Брейвз" "Хьюстон Астрос" командасына ұтылып, 2005 жылғы NLDS финалында жеңімпазды анықтау үшін 18 иннингге созылды. 23 қыркүйек 2009 жылы Кокс 2010 жылға дейін келісімшартты бір жылға ұзартты және сол күні 2010 жылдың оның менеджерлік лауазымдағы соңғы жылы болатынын хабарлады. Сондай-ақ, ол зейнетке шыққаннан кейін келесі бес жыл бойы команданың бейсбол операциялары жөніндегі кеңесшісі болып қалатынына келісті. 2 қазан 2010 жылы "Атланта Брейвз" Бобби Коксты Turner Field стадионында толық сатылған матчта құрметтеді. 3 қазан 2010 жылы Кокс "Брейвз" командасын "Филадельфия Филлис" командасына қарсы 8:7 есебімен жеңіске жеткізіп, өзінің және "Брейвз" командасының алғашқы уайлд-кардын сақтап қалды. Оның соңғы ойыны 11 қазан 2010 жылы өтті, онда "Брейвз" командасы Ұлттық лиганың дивизиондық сериясының төртінші ойынында "Сан-Франциско Джайентс" командасына жеңіліп, турнирден шықты. Ойыннан кейін көрермендер мен екі команда да оған тұрғызып шапалақ соқты. Ол тұрақты маусымда 1883 жеңіс және 1386 жеңіліс, ал плей-оффта 64 жеңіс және 65 жеңіліс көрсетті. 2019 жылғы 1 сәуірде "Брейвз" командасының үй стадионының ашылу салтанатына қатысқаннан кейін бір күн өткен соң Кокс инсульттан кейін ауруханаға түсті.
Жетістіктер
Кокс төрт рет (1985, 1991, 2004, 2005) жылдың Менеджері атанды және ол Америка және Ұлттық лигаларда осы марапатты жеңіп алған төрт менеджердің бірі. Ол және Кевин Кэш – бұл марапатты қатарынан екі жыл жеңіп алған жалғыз менеджерлер. Кокс сондай-ақ The Sporting News журналының «Жылдың Менеджері» атағын сегіз рет (1985, 1991, 1993, 1999, 2002, 2003, 2004 және 2005) иеленді. 2007 жылдың 12 мамырында Кокс Спарки Андерсонды басып өтіп, үлкен лига тарихындағы төртінші ең көп жеңіске жеткен менеджер болды, оның көрсеткіші 2,195 жеңіс және 1,698 жеңіліс. Ол «Брейвз» командасын 1991 жылдан 2005 жылға дейін әр маусымда дивизиондық титулға жеткізді, 1994 жылғы ұзақ мерзімді ереуіл салдарынан қысқартылған маусымды қоспағанда; «Брейвз» командасы 1994 жылдан бері Ұлттық лиганың Шығыс дивизионында, ал одан бұрын Батыс дивизионында өнер көрсетіп келеді. 1995 жылы ол Әлем сериясінде жеңіске жетті. 2001 жылы «Брейвз» тарихындағы ең көп жеңіске жеткен менеджер ретінде бірінші орынды иеленді. Кокстың .561 жеңіс көрсеткіші кем дегенде 1000 ойын өткізген менеджерлердің арасында он төртінші орында, ал 1969 жылы лигалар ішінде дивизиондар құрылғаннан кейін мансабының көп бөлігін өткізгендердің арасында екінші орында. 2009 жылдың 8 маусымында Кокс «Атланта Брейвз» командасымен 2000-ші ойынын жеңіп, бір командамен осындай жетістікке жеткен төртінші менеджер болды. Кокс 2010 жылдың 25 қыркүйегінде 2500-ші жеңіске жетті, бұл үлкен лига тарихындағы төртінші менеджерге бұйырған жетістік. 2010 жылдың 17 қыркүйегінде Кокс «Нью-Йорк Метс» командасына қарсы «Брейвз» ойынының екінші иннингінде өзінің мансабында 158-ші рет алаңнан қуылды; ол қазіргі уақытта ең көп қуылғандар тізімінде рекордты ұстап тұр (2007 жылдың 14 тамызында 132-ші рет), бұған дейін бұл рекорд Джон МакГроуге тиесілі еді. Тағдырдың қызық бұрылысы ретінде, оның алғашқы қуылған уақыты 1978 жылдың 1 мамырында «Метс» командасына қарсы «Брейвз» командасын басқарған кезде болды. МакГроудан айырмашылығы, Кокс өте жайлы мінезге ие еді және көбінесе өз ойыншыларын алаңнан қуылтудан сақтау үшін ғана алаңнан қуылды. Кокс алаңнан қуылған 156 ойынның ішінде оның командаларының жеңіс көрсеткіші .385 құрады. Кокс 1996 жылғы Әлем сериясінің соңғы ойынында Маркиз Гриссомның екінші базаға қадам басуына қарсылық білдіргеннен кейін қайтадан алаңнан қуылды. Видео қайталаулар Гриссомның қауіпсіз болғанын көрсетсе де, төреші Терри Тата оны алаңнан қуды, ал Кокс соңғы пікірталас кезінде алаңнан қуылды. 2011 жылдың 12 тамызында «Брейвз» командасы Кокс құрметіне түскі ас ұйымдастырды, осы арқылы ол «Атланта Брейвз» Даңқ залына енгізілді және оның 6-шы номерлі формасы зейнеткерлікке жіберілді. Содан кейін «Шикаго Кабс» командасына қарсы ойынға дейін «Брейвз» командасының ұзақ жылдар бойы басқарған ойыншысын құрметтеу рәсімі өтті. Кокс 2013 жылдың 9 желтоқсанында 16 мүшелі Ардагерлер комитетінің шешімімен Бейсбол Даңқ залына сайланды. Салтанатты шара 2014 жылдың 27 шілдесінде өтті. Кокс 2014 жылдың 22 қыркүйегінде «Атланта Брейвз» командасының келесі бас менеджерін және ойыншыларды дамыту жөніндегі директорын таңдауға көмектесу үшін жартылай штатқа жұмысқа қабылданды, бұл шешім бұрынғы бас менеджер Фрэнк Врен мен ойыншыларды іздеу директоры Брюс Манно қызметтен босатылғаннан кейін қабылданды. 2019 жылы Халықаралық лига Кокс өзінің Даңқ залына енгізілетінін жариялады, оның басқару тәжірибесіне ерекше назар аударды.