Кіріспе

Американдық бейсбол комиссары және академиялық әкімші (1938-1989)

Анджело Бартлетт “Барт” Дьямати (/dʒ//iː//ə/'/m//ɑː//t//i/ JEEəMAHtee; 4 сәуір, 1938 – 1 қыркүйек, 1989) – ағылшын Ренессанс әдебиетінің американдық профессоры, Йель университетінің президенті және Басты Бейсбол Лигасының жетінші комиссары. Дьямати комиссар қызметін бес ай ғана атқарғаннан кейін жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол спорт тарихындағы ең аз уақыт қызмет еткен бейсбол комиссары және Басты Бейсбол Лигасының толық маусымына төрағалық етпеген жалғыз комиссар. Дьямати комиссар ретіндегі ең маңызды әрекеті – Пит Роуздың тікелей ставка жасауына қатысты дауды реттеу жөніндегі келісімді жүргізу болды, онда Роузға одан әрі жазадан қашу үшін спорттан өз еркімен кетуге рұқсат берілді.

Жеке өмір

Джайматти Бостонда дүниеге келді және Массачусетс штатының Оңтүстік Хэдли қаласында өсті, Мэри Клейбоу Уолтонның (Смит колледжі, 1935 жылғы түлек) және Валентин Джон Джайматтидің ұлы. Оның әкесі Маунт-Холиок колледжінде итальян тілі мен әдебиеті кафедрасының профессоры және төрағасы болды. Джайматтидің әкесі тарапынан бабалары итальяндық иммигранттар – Анджело Джамматтей мен Мария Лаворнья болды: оның әкесі Анджело шамамен 1900 жылы Италияның Беневенто қаласының жанындағы Телезеден АҚШ-қа көшіп келген. Джайматтидің анасы тарапынан бабалары, Массачусетс штатының Уэйкфилд қаласынан шыққан Хелен Буффум (Дэвидсон) және Бартлетт Уолтон болды, олар Phillips Academy Andover және Гарвард колледжін бітірген. Ол 1960 жылы magna cum laude (үлгілі бітіруші) атағымен бітірді. Олардың үш баласы болды: актерлер Пол мен Маркус және әшекей бұйымдарының дизайнері Елена.

Йель

Дьяматти 1964 жылы докторлық диссертациясын қорғау үшін Нью-Хейвенде қалды, сонымен қатар ол философия факультетінің аспиранты Т. К. Сюнгпен бірлесіп редакциялаған Томас Г. Бергиннің эсселер жинағын жариялады. Ол Йель университетінде салыстырмалы әдебиет профессоры, жазушы және Йельдегі Езра Стайлз колледжінің магистрі болды. Бұл лауазымға оны Йель университетінің бұрынғы президенті Кингман Брюстер кіші тағайындаған еді. Ол университет тарихындағы ең жас президент болды және 1984–1985 жылдары кеңсе қызметкерлері мен техникалық мамандардың өткір ереуілі кезінде университетке жетекшілік етті. Университет президенті ретінде ол студенттердің, оқытушылардың және қоғамның апартеидтік Оңтүстік Африкадан инвестицияларын кері тарту туралы талаптарын қабылдамады. 1982 жылы Дьяматти студенттерге кампуста Бладербол ойнауға тыйым салды, себебі жылдар бойы олардың әрекеттері көбейіп, бірнеше студент ауруханаға түсті. Ол сонымен қатар көп жыл бойы Маунт Холиок колледжінің қамқорлар кеңесінде қызмет етті. Дьяматти 1980 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі, ал 1982 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды.

Бейсбол

Дьяматти өмір бойы бейсболға қызығушылық танытып, Бостонның Red Sox жанкүйері болды. 1978 жылы ол Йель университетінің президенттігіне үміткер болатыны туралы қауесет тарағанда, "Мен президенттікке үміткер болғым келген жалғыз нәрсе – Америка лигасы" деп мәлімдеме жасап, сұрақтардан жалтарды. Ол сонымен қатар бейсбол туралы бірнеше маңызды эсселер жазды, оның ішінде 1977 жылдың қараша айында Йель түлектері журналында жарияланған "Айдың жасыл алаптары"; 1977 жылдың қыркүйегінде Харпер журналында жарияланған "Том Сивердің қоштасуы"; және 1986 жылдың қазан айында Харпер журналында жарияланған "Бейсбол және американдық мінез". Ол қызмет еткен кезеңде, стадиондарда жанкүйерлерге қолайлы жағдай жасау қажеттігіне баса назар аударды. Сондай-ақ, төрешілерді қалыс ережесін қатаң түрде сақтауға мәжбүрлеуді шешті және негізгі лигаларда азшылық өкілдерінен менеджерлердің, жаттықтырушылардың немесе басшылардың жетіспеушілігін жою үшін бекітілген іс-қимылдарды қолдануды ұсынды. Ұлттық лиганың президенті қызметін атқарып жүрген кезінде Дьяматти Пит Роузды 30 ойынға шеттетуге мәжбүр болды, себебі Роуз 1988 жылдың 30 сәуірінде төреші Дэйв Паллонеге шабуыл жасаған. Сонымен қатар, сол жылы Дьяматти Лос-Анджелес Доджерс тармағының ойыншысы Джей Хауэллді Ұлттық лига чемпионатында қарағай шайырын қолданғаны үшін үш күнге шеттетуге мәжбүр болды. Йельдің кәсіби одағымен қатал ақылдасқандығы Бас лига иелеріне ұнаған Дьяматти 8 қыркүйекте Питер Уэберротты алмастырып, бірауыздан комиссар болып сайланды. Ол 1 сәуірде ресми түрде қызметке кірісті. Ойынның адалдығын сақтауға бейілді Дьяматти 1989 жылдың 24 тамызында Пит Роузды бейсбол ойнаудан мәңгі шеттетілуге ерікті түрде келісуге көндірді. Ол Коннектикут штатының Нью-Хейвен қаласындағы Гроув-стрит зиратында жерленді. Ол 1944 жылы қайтыс болған Кенесау Маунтин Лэндистен кейін, қызмет бабында қайтыс болған екінші бейсбол комиссары атанды. Дьяматтидің жақын досы және бейсболдың бірінші вице-комиссары Фэй Винсент Дьяматтидің өлімінен кейін комиссар міндетін атқарды және MLB иелері оны жаңа комиссар ретінде сайлады. 1989 жылдың 14 қазанында Әлем сериясының бірінші ойыны алдында Дьяматти – осы Әлем сериясына арналған – бір минуттық үнсіздікпен еске алынды. Оның ұлы Маркус Дьяматти ойын алдында бірінші допты лақтырды. Бас лиганың бейсболға көмек көрсету бағдарламасы жыл сайын табыстайтын үш жүлделің бірі "Барт Дьяматти жүлдесі" деп аталады. 1992 жылы Дьяматти Ұлттық итальяндық-американдық спорттық даңқ залына енгізілді. Джеймс Рестон кіші өзінің "Үйдегі соқтығысу: Пит Роуз бен Барт Дьяматтидің өмірі" атты кітабында Дьяматтидің Шарко-Мари-Тіс ауруынан зардап шеккенін, бұл перифериялық жүйкелерге әсер ететін тұқым қуалайтын нейромыскулярлық ауру екенін атап өтті. Нил Томас Прото өзінің "Қорқынышсыз: А. Бартлетт Дьяматти және әділдік үшін күрес" атты кітабында Дьяматтидің Нью-Хейвендегі ата-анасы мен отбасымен өткен ерте өмірінің әділдік туралы мінез-құлық кодексін қалыптастырғанын, бұл оның Пит Роуз туралы шешіміне әсер еткенін айтады. Прото сонымен қатар Дьяматти Йельдің президенті ретінде Йельдің Нью-Хейвенмен бұрынғы зиянды қарым-қатынасын өзгертуге, оның алдыңғылары тоқтатқан Нью-Хейвен орта мектептерінің студенттері үшін Стерлинг стипендияларын қайта енгізуге, Йельдегі евгеника мәдениетіне қарсы тұруға, ол бүкіл елге таралып, Йельдің қалалық жаңаруға деген көзқарасына әсер еткеніне, және нәсіл мен дін негізінде үміткерлерді шеттетуші қабылдау жүйесіне қарсы тұруға ықпал еткенін мәлімдеді. Протоның сөзіне сүйенсек, Дьяматти университет студенттерді жақсы азаматтық жауапкершілікке тәрбиелеуге міндетті деп санайды, элиталық "лидерлер" құруға емес.