Кіріспе

Ағылшын актері (1909–1978)

Сесил Андре Месриц (20 тамыз 1909 – 28 қараша 1978), кәсіби аты Андре Морелл, ағылшын актері. Ол 1930 жылдардан 1970 жылдарға дейін театр, кино және теледидарда жиі ойнады. Оның ең танымал экрандық рөлдері – BBC телесериалы «Quatermass and the Pit» (1958–59) және Hammer Film Productions ұсынған «The Hound of the Baskervilles» (1959) фильміндегі доктор Уотсон рөлі. Ол сонымен қатар «Квай өзеніндегі көпір» (1957) және «Бен-Хур» (1959) фильмдерінде, 1960 жылдары Hammer студиясының бірнеше қорқыныш фильмдерінде және ITV телеарнасының танымал «Цезарьлар» (1968) тарихи драмасында ойнады. «The Times» газетіндегі некрологында ол «классикалық немесе заманауи театрдың қайсысында болса да, беделді және сенімді, бай және жауап беретін дауысы бар, командалық тұлға» деп сипатталған.

Ерте өмір және мансап

Морелл Лондон қаласында Андре мен Роза Месрицтің ұлы ретінде дүниеге келді. Актерлік өнерді кәсіби деңгейде бастамас бұрын, ол мотор инженері мамандығын меңгерді, сонымен қатар әуесқой театрлық қойылымдарға қатысты. 1930 жылдардың соңында ол кинода ойнай бастады, ал үлкен экрандағы дебюті «13 адам және мылтық» (1938) фильмінде болды. Ол BBC телеарнасының жаңа ғана құрылған теледидар қызметіндегі бірнеше ерте драмалық қойылымдарда жиі көзге түсті, мысалы, «Мақтаныш пен әділдік» (1938) фильміндегі Мистер Уикхэм және «Сирано де Бержерак» (1938) фильміндегі Ле Бре рөлдерін сомдады. «Дейли мейл» газеті Тирон Гатридің «Афиналық Тимон» қойылымындағы басты рөлді ойнағаны туралы былай деп жазды: «Біз оны сахна мен экрандағы өнерлерінен өте жақсы актер ретінде танимыз, бірақ кеше ол керемет актерге айналды». Сол мақалада Мореллдің сахналық рөлдерге қатысты кең көзқарасы да айтылды: «Егер рөл жақсы болса және мен оны ойнаудан ләззат ала аламын деп ойласам, ол Шекспир немесе қазіргі заманғы фарс болсын, маған ешқандай маңызы жоқ. Мен Шекспирде немесе классикалық театрда өмір бойы мазасыздыққа түсуді ұнатпаймын. Актер үшін театрдың әртүрлі жанрларында ойнау жақсы, себебі ол қиялын оятуға көмектеседі». Дегенмен, ол теледидарда басты рөлдерді жиі алып, 1953 жылы теледидар режиссері Рудольф Картье оны «Түн ортасы, доктор Швайцер» атты пьесаға шақырды. Картье Мореллдің осы пьесадағы өнеріне әсерленді және оған жазушы Найджел Книлмен бірге дайындап жатқан «Кватермасс эксперименті» атты ғылыми-фантастикалық сериалдағы басты рөлді ұсынды. Морелл әлі дайын болмаған сценарийді қарастырды, бірақ ұсыныстан бас тартты; оның орнына бұл рөл «Түн ортасы, доктор Швайцер» фильміндегі әріптесі Реджинальд Тейтке берілді. Бұл жоба сәтті аяқталып, көп пікір тудырды және қызу талқылауларға себеп болды; Мореллдің рөлі «салқынқанды және қауіпті ойын [Кюшингтің өнеріне кем дегенде тең» деп бағаланды. Морелл өзінің естелігінде көпшілік оны осы рөл арқылы ең көп есінде сақтайтынын айтты. Сондай-ақ, ол «Бен Хур» (1959) фильмінде Секст рөлін ойнады. Шерлок Холмстың рөлін Кюшинг сомдағанда, ол Артур Конан Дойлдің кейіпкері доктор Джон Х. Уотсонды Hammer Film Productions компаниясының «Баскервильдер үйінің құпиясы» (1959) фильмінде ойнады. Морелл Уотсонды сомдағанда Конан Дойлдің әңгімелеріндегі нағыз бейнеге жақын болуға тырысты, ал Найджел Брюстің ойнаған стереотиптік бейнесінен алшақтады. Морелл қатысқан Hammer компаниясының алғашқы фильмдерінің бірі «Қанды аралдағы лагерь» (1957) болды. 1960 жылы Морелл Оксфорд театрында Хенрик Ибсеннің «Хедда Габлер» пьесасында судья Брак рөлін ойнады.

Кейінгі мансап

Морелл келесі онжылдықта «Хаммер» компаниясының қорқыныш фильмдерінде пайда бола берді. Ол «Мысықтың көлеңкесі» (1960), «Ол» (1964, тағы да Питер Кушингпен) және оның жалғасы «Оның кек алуы» (1967) фильмдерінде, «Зомбилердің обасы» (1965) және «Мумияның көрпесі» (1966) фильмдерінде басты рөлді ойнады. Морелл онжылдық бойы теледидарда сәтті өнер көрсетуді жалғастырды, «The Avengers» (1963 және 1965), «Danger Man» (1965), «Doctor Who» («St. Bartholomew’s Eve-дегі қырғын» 1966), «The Saint» (1965) сияқты сериалдардың эпизодтарында қонақ рөлдерін сомдады. Одақ сондай-ақ қаржылық қиындықтарға тап болды, ал Морелл президенттік лауазымнан кеткен кезде мүшелер арасындағы зиянды бөліністерге қарсы ескертулерін жалғастырды. Одақтық жұмыстармен айналысқанына қарамастан, ол актерлік мансабын белсенді түрде жалғастырды. Ол Стэнли Кубриктің «Барри Линдон» (1975) фильмінде атау кейіпкерінің ақсүйек досы рөлінде ойнады. Оның соңғы теледидар жұмысы 1978 жылы ITV арнасының «Профессионалдар» сериалында болды, сол жылы ол қайтыс болды. Оның дауыстаған Эльронд кейіпкері бар «Жүзіктердің иесі» анимациялық фильмі де сол жылы шықты, бірақ оның соңғы фильмі оның өлімінен кейін бір жыл өткен соң ғана көрінді. Бұл «Бірінші үлкен пойыз тонауы» фильміндегі судья рөлі болды.