Кіріспе

Үндістандағы саяси партия

UPA (2014–2023)

NDA (2009–2013)
| идеологиясы = Регионализм
| орны =
| локсабха орындары =
| штат орын атауы = Джаркханд заң шығарушы жиналысы
| штат орындары =
| басылымы =
| символы =
| штат саны =
| вебсайты =
| раджа сабха орындары = 17-ші Лок Сабада бір орын бар. Шибу Сорен – JMM президенті. JMM сонымен қатар Одиша штатында және көршілес штаттардың бір бөлігінде ықпалды саяси партия болып табылады. Джаркханд штатының сайлау символы – садақ және жебе. Партия ресми түрде 19 ғасырдағы Джаркхандтың тайпалық батыры Бірса Мунданың туған күнінде құрылды, ол қазіргі Джаркханд аумағында британдық билікке қарсы күресті. Джаркханд штаты да 2000 жылы Бірса Мунданың туған күнінде құрылды.

Құрылу

Шамамен алты онжылдық бойы Жарқандыны Бихардан бөліп шығару қозғалысы бекінуге тырысып келді. Жарханд партиясы саяси күш жинады, бірақ жеке Жарханд штатын құру туралы талаптарды қарастырған комиссиялар оның талаптарын тұрақты түрде қабылдамады. 1962 жылға дейін Жарханд партиясы Бихар заңнамалық жиналысында 23-32 орынға ие болды. 1962 жылы партия 20 орын жеңіп алды. 1963 жылы Джайпал Сингх Мунда Жарханд партиясын Үндістан Ұлттық Конгресімен біріктірді және Бихардағы Винодананд Джа үкіметінде министр болды. Бірақ басқа мүшелер Конгреске қосылмады. 1967 жылғы жалпы сайлауда партияның көрсеткіші өте нашар болды, ол тек сегіз орын ғана жеңіп алды. Партия көп ұзамай бірнеше шағын топтарға бөлінді, олардың әрқайсысы өзін нағыз Жарханд партиясы деп жариялады. Олардың ішінде Н. Е. Хоро басқарған Жарханд партиясы, Нарен басқарған Жарханд партиясы және Багун Сумрой басқарған Бүкіл Үндістан Жарханд партиясы бар. Сонымен қатар, Джастин Ричард басқарған Хул Жарханд партиясы да болды, ол одан әрі бөлініп, Шибу Сорен басқарған Бихар прогрессивті Хул Жарханд партиясына айналды. Жарханд Мұқты Морчаның негізін Сорен, Бинод Бихари Махато және Марксистік үйлестіру комитетінің жетекшісі А. К. Рой қалады. Партия ресми түрде Жархандтан шыққан 19 ғасырлық тайпалық батыр Бірса Мунданың туған күнінде құрылды, ол аймақта британдық үстемдікке қарсы күресті. 1973 жылдың 4 ақпанында Махато партия президенті, ал Сорен бас хатшысы болды. Сол кездегі партияның көрнекті басшылары Рой, Нирмал Махто және Тек Лал Махто және басқалар болды.

Алғашқы жылдар

Сореннің басшылығымен құрылған ЖММ алғашқы жылдары Далит, Домс, Дусад, Курми, Койри, Говала және Тели сияқты артта қалған қауымдарға жататын өнеркәсіп және тау-кен жұмысшыларын өз қатарына біріктірді. Алайда, Сореннің қайтыс болған саясаткер Гьяранжанмен араласуы оны премьер-министр Индира Гандиге жақындастырды. Ол 1972 жылы Дүмке сайлау округінен Халық қамауына (Лок Сабха) сайланды. Сореннің Үндістан Ұлттық Конгресімен байланысына наразы болған ЖММ-нің бірнеше жас мүшелері Жамшедпурда бірігіп, "Барлық Жаркханд студенттері одағын" (AJSU) құрды. Бұл 1991 жылғы Үндістанның жалпы сайлауында партияның өсуіне кедерес болмады, нәтижесінде партия алты орын жеңіп алды. Рама Даяль Мунда тайпалар арасындағы бөлінген топтарды біріктіру арқылы Жарханд үшін күресті қайта жақтандырды. Оның басшылығымен 1987 жылдың маусым айында Жарханд үйлестіру комитеті (JCC) құрылды, оған ЖММ фракцияларының ішінде 48 ұйым мен топ кірді. Мунданың арқасында Шибу Сорен, Сураж Мандал, Саймон Маранди, Шайлендра Махато және Сурья Сингх Бесра, Прабхакар Тиркей сияқты AJSU басшылары қысқа мерзімге саяси платформаны бөлісті, бірақ ЖММ "ұжымдық басшылық – әңгіме ғана" деп санағандықтан JCC-ден шықты. 1988 және 1989 жылдары ЖММ, AJSU және JPP сәуір айында (банд) деп аталатын экономикалық блокадаларды сәтті ұйымдастырды.

Жарханд Мүкті Морча (Б)

Жаркханд Мукти Морча (B), Үндістандағы саяси партия, 1980–1990 жылдар аралығында. JMM(B) партиясы, JMM басшысы Бинод Бихари Махаттоның Үндістан Ұлттық Конгресімен одақтасып сайлауға түсу туралы JMM-нің шешімінен кейін құрылды. Конгресс белсенділерінің қатысуымен өлтірілген JMM президенті Нармал Махтоның өлімінен кейін Махатто 1987 жылы JMM-ге қайта оралды. JMM(B) 1990 жылдың қаңтарында JMM-мен бірікті.

Жархандық "Юва Морча"

1991 жылғы 16 қазанда Ранчиде өткен конференцияда «Жаркханд Юва Морча» (Жаркханд Жастар фронты) және «Жаркханд Чатра Морча» (Жаркханд Студенттер фронты) – «Жаркханд Мукти Морча» партиясының жастар және студенттік ұйымдары құрылды.

Бас министрлердің тізімі

Жоқ. Бас министр Портреті Қызмет мерзімі Ассамблея округі Басталуы Аяқталуы Қызмет мерзімі1 Шибу Сорен 2 наурыз 2005 12 наурыз 2005 308 күн 2-ші Ассамблея Қайта сайланбады 27 тамыз 2008 19 қаңтар 2009 30 желтоқсан 2009 1 маусым 2010 3-ші Ассамблея Жаматара2 Хемант Сорен 13 шілде 2013 28 желтоқсан 2014 1 жыл, 168 күн Думка 29 желтоқсан 2019 31 қаңтар 2024 5-ші Ассамблея Бархайт3 Чампай Сорен 2 ақпан 2024 Қазіргі кезде қызметте 5-ші Ассамблея Сераикелла

Оппозиция басшыларының тізімі

Жоқ. Оппозиция жетекшісінің суреті Лауазымдағы мерзімі Ассамблеяның басталуы Аяқталуы Қызмет мерзімі 1 Стивен Маранди 24 қараша 2000 10 шілде 2004 1-ші Ассамблея 2 Хажи Хусейн Ансари 2 тамыз 2004 1 наурыз 2005 3 Судир Махато (Сили) 16 наурыз 2005 18 қыркүйек 2006 2-ші Ассамблея 4 Хемант Сорен 7 қаңтар 2015 28 желтоқсан 2019 4-ші Ассамблея