Кіріспе
Кескіндегі немесе бейнедегі түс. Хроминанс (қысқаша хрома немесе C) – бейне жүйелерінде суреттің түс ақпаратын жеткізуге қолданылатын сигнал (YUV түс моделін қараңыз), ол қоса жүретін люма сигналынан (немесе қысқаша Y') бөлек қарастырылады. Хроминанс әдетте екі түс айырмашылығы компоненті ретінде ұсынылады: U = B′ − Y′ (көк – люма) және V = R′ − Y′ (қызыл – люма). Осы компоненттердің әрқайсысына тиісті бейне стандартында көрсетілгендей масштаб факторлары мен смещениелер қолданылуы мүмкін. Композиттік бейнесигналдарда U және V сигналдары түс субтасымалдағыш сигналын модуляциялайды, нәтижесінде хроминанс сигналы пайда болады; осы модуляцияланған хроминанс сигналының фазасы мен амплитудасы түстің тон мен қанықтығына шамамен сәйкес келеді. Цифрлық бейнеде және Y′CbCr сияқты түс кеңістіктерінде люма және хроминанс компоненттері – цифрлық үлгі мәндері. RGB түс сигналдарын люма мен хроминансқа бөлу, олардың әрқайсысының жолақтығын жеке анықтауға мүмкіндік береді. Әдетте, хроминанс жолақтығы аналогтық композиттік бейнеде модульденген түс субтасымалдағыш жолақтығының енін азайту арқылы, ал цифрлық жүйелерде хрома субдискретизациясы арқылы қысқартылады.
Chrominance (chroma or C for short) is the signal used in video systems to convey the color information of the picture (see YUV color model), separately from the accompanying luma signal (or Y' for short). Chrominance is usually represented as two color difference components: U = B′ − Y′ (blue − luma) and V = R′ − Y′ (red − luma). Each of these different components may have scale factors and offsets applied to it, as specified by the applicable video standard. In composite video signals, the U and V signals modulate a color subcarrier signal, and the result is referred to as the chrominance signal; the phase and amplitude of this modulated chrominance signal correspond approximately to the hue and saturation of the color. In digital video and still image color spaces such as Y′CbCr, the luma and chrominance components are digital sample values. Separating RGB color signals into luma and chrominance allows the bandwidth of each to be determined separately. Typically, the chrominance bandwidth is reduced in analog composite video by reducing the bandwidth of a modulated color subcarrier, and in digital systems by chroma subsampling.
Тарих
Түсті теледидар сигналын ерекше люма және хроминанс компоненттерімен тарату идеясы Жорж Валенсиге қатысты, ол бұл идеяны 1938 жылы патенттеді. Валенсидің патенттік өтініші мынаны сипаттады:
Бір теледидар таратушысынан екі арнаны пайдалану, біреуі басым түсті (T сигналы), ал екіншісі орташа жарықтықты (t сигналы) шығару. Бұл сигналдар қажетті, қымбат жабдықтары бар түсті теледидар қабылдағыштарымен де, сондай-ақ көптеген және арзан, суреттерді тек қара-ақ түсте көрсететін қарапайым теледидар қабылдағыштарымен де қабылданады. Бұрынғы түсті теледидар жүйелерінің схемалары, қолданыстағы монохромды қабылдағыштармен үйлесімсіз болды және RGB сигналдарын әртүрлі тәсілдермен жіберді.
Теледидар стандарттары
Аналогтық теледидарда хроминанс субтасымалдаушы жиілігін пайдалана отырып, бейнесигналға енгізіледі. Видеостандартқа байланысты хроминанстық субтасымалдаушы квадраттуралық амплитудалық модуляцияланған (NTSC және PAL) немесе жиіліктік модуляцияланған (SECAM) болуы мүмкін. PAL жүйесінде түс субтасымалдаушысы бейнетасымалдаушыдан 4,43 МГц жоғары, ал NTSC жүйесінде 3,58 МГц жоғары. NTSC және PAL стандарттары ең көп қолданылады, бірақ әртүрлі субтасымалдаушы жиіліктерін қолданатын басқа бейнестандарттар да бар. Мысалы, PAL M (Бразилия) 3,58 МГц субтасымалдаушыны қолданады, ал SECAM екі түрлі жиілікті қолданады: 4,250 МГц және 4,40625 МГц бейнетасымалдаушыдан жоғары. Видеосигналда хроминанстың болуы артқы верандада, көлденең синхронизациядан кейін және бейненің әрбір жолы басталар алдында берілетін түс импульсі арқылы көрсетіледі. Егер түс импульсі теледидар экранында көрінсе, ол өте қою зәйтүн түсті тік жолақ түрінде көрінер еді. NTSC және PAL жүйелерінде түс, хроминанс сигналының фазалық ығысуымен көрсетіледі, ал қанығу субтасымалдаушының амплитудасымен анықталады. SECAM жүйесінде (R′ - Y′) және (B′ - Y′) сигналдары кезекпен беріледі және фаза маңызды емес. Хроминанс PAL және SECAM бейнесигналдарында U V түс жазықтығымен, ал NTSC-де I Q түс жазықтығымен көрсетіледі.
Цифрлық жүйелер
Цифрлық бейне және цифрлық фотосурет жүйелері кейде жақсырақ сығу үшін люма/хрома бөлінісін пайдаланады. Мысалы, кәдімгі RGB цифрлық кескіні JPEG стандарты арқылы сығылғанда, RGB түс кеңістігі алдымен (айналу матрицасы арқылы) YCbCr түс кеңістігіне түрлендіріледі, себебі бұл кеңістіктегі үш компоненттің өзара байланыстылығы азырақ, және хроминанс компоненттерін одан әрі кескінді сығу үшін 2 немесе 4 есеге дейін азайтуға болады. Сығудан кейін Y′CbCr кеңістігі кері RGB-ге түрлендіріледі.