Кіріспе
Видеодисплейдің қабылданатын кадр жылдамдығын екі есе арттыру техникасы
Араластырылған видео (сонымен қатар араластырылған сканерлеу деп те аталады) – қосымша өткізу қабілетін қажет етпестен видеодисплейдің қабылданатын кадр жылдамдығын екі есе арттыруға арналған техника. Араластырылған сигнал тікелей бірінен соң бірі түсірілген видео кадрының екі өрісін қамтиды. Бұл көрерменге қозғалысты қабылдауды жақсартады және фи құбылысын пайдаланып, жыпылықтауды азайтады. Бұл араластырылмаған кадрлармен (кадр жылдамдықтары өріс жылдамдықтарына тең болғанда) салыстырғанда уақыт ажыратымдылығын (сонымен қатар уақытша ажыратымдылық деп те аталады) екі есе арттырады. Араластырылған сигналдар жеке өрістерді тізбекпен көрсетуге қабілетті дисплейді қажет етеді. CRT дисплейлері мен ALiS плазма дисплейлері араластырылған сигналдарды көрсету үшін жасалған. Араластырылған сканерлеу – электронды дисплей экранында бейне суретін «салу» үшін қолданылатын екі кең таралған әдістің бірі (екіншісі – прогрессивті сканерлеу), оның арқасында әрбір жол немесе пикселдер қатары сканерленеді немесе көрсетіледі. Бұл техника кадр құру үшін екі өріс пайдаланады. Бір өрісте суреттегі барлық тақ нөмірлі жолдар бар, ал екіншісінде – жұп нөмірлі жолдар. Мысалы, фазалық ауыспалы жол (PAL) негізіндегі теледидар дисплейі секундына 50 өрісті (25 тақ және 25 жұп) сканерлейді. 25 өрістің екі жиынтығы бірге жұмыс істеп, секундының 1/25 бөлігінде толық кадрды (немесе секундына 25 кадр) жасайды, бірақ араластыру арқасында секундының 1/50 бөлігінде жаңа жарты кадрды (немесе секундына 50 өріс) жасайды. Прогрессивті сканерлеу дисплейлерінде араластырылған видеоны көрсету үшін ойнату видео сигналына араластыруды жою процедурасын қолданады (бұл кіріс кешігуіне әкеледі). Еуропалық хабар тарату одағы өндіріс және хабар таратуда араластырылған видеоны қолдануға қарсы. Олар қазіргі өндіріс форматы ретінде 720p 50 кадр/с (кадр/секунд) ұсынады және болашақта қолдануға болатын өндіріс стандартын енгізу үшін индустриямен жұмыс істеп жатыр. 1080p 50 жоғары вертикальді ажыратымдылықты, төменгі бит-ағымдарда жақсы сапаны және 720p 50 және 1080i 50 сияқты басқа форматтарға оңай түрлендіруді ұсынады. Басты аргумент – деинтерляция алгоритмі қаншалықты күрделі болса да, араластырылған сигналдағы артефакттарды толығымен жою мүмкін емес, себебі кадрлар арасында кейбір ақпарат жоғалады. Оған қарсы пікірлерге қарамастан, теледидар стандарттарын әзірлеу ұйымдары араластыруды қолдауды жалғастыруда. Ол әлі де DV, DVB және ATSC сияқты цифрлық бейне беру форматтарына кіреді. Жоғары тиімділікпен видеоны кодтау сияқты жаңа видеоны қысу стандарттары прогрессивті сканерлеу видеосы үшін оңтайландырылған, бірақ кейде араластырылған видеоны да қолдайды.
Сипаттама
Прогрессивті сканерлеу суретті беттегі мәтін сияқты, жол-жол, жоғарыдан төменге қарай түсіріп, жіберіп, көрсетеді. Стандартты ажыратымдылықтағы (standard definition) CRT дисплейіндегі араластырылған сканерлеу үлгісі де осындай сканерлеуді аяқтайды, бірақ екі реттен (екі өрісте) өтеді. Бірінші рет жоғарғы сол жақ бұрышынан төменгі оң жақ бұрышына дейін бірінші және барлық тақ нөмірлі жолдарды көрсетеді. Екінші рет екінші және барлық жұп нөмірлі жолдарды көрсетеді, бірінші сканерлеудегі бос орындарды толтырады. Мұндай кезекпен жолдарды сканерлеу – араластыру (interlacing) деп аталады. Өріс – толық сурет жасау үшін қажетті жолдардың жартысын ғана қамтитын сурет. Көрудің инерциясы (persistence of vision) екі өрісті көзге үздіксіз бейне ретінде қабылдауға мүмкіндік береді. CRT дисплейлер заманында дисплейдің люминофорынан шыққан қалдық сурет осы әсерді күшейтетін. Араластыру толық прогрессивті сканерлеуге қажеттідей бірдей өткізу қабілетін (bandwidth) пайдалана отырып, толық вертикальді ақпаратты қамтамасыз етеді, бірақ кадрлар мен жаңару жылдамдығы екі есе жоғары болады. Жылтылдауды болдырмау үшін барлық аналогтық теледидар жүйелері араластыруды қолданды. 576i50 және 720p50 сияқты формат идентификаторлары прогрессивті сканерлеу форматтары үшін кадр жылдамдығын көрсетеді, ал араластырылған форматтар үшін әдетте өріс жылдамдығын (кадр жылдамдығынан екі есе жоғары) көрсетеді. Бұл шатасуға әкелуі мүмкін, себебі индустриялық стандарт SMPTE уақыт код форматтары әрқашан кадр жылдамдығымен жұмыс істейді, өріс жылдамдығымен емес. Шатасуды болдырмау үшін SMPTE және EBU араластырылған форматтарды көрсету үшін әрқашан кадр жылдамдығын қолданады, мысалы, 480i60 – 480i/30, 576i50 – 576i/25, ал 1080i50 – 1080i/25. Бұл конвенция араластырылған сигналдағы бір толық кадрдың екі өрістен тұратынын ескереді.
Араласқанның пайдасы
Аналогты теледидардағы маңызды факторлардың бірі – сигналдың ені, ол мегагерцпен өлшенеді. Ені қанша кең болса, өндіріс пен хабар тарату тізбегі соғұрлым қымбат және күрделі болады. Бұл камераларды, сақтау жүйелерін, хабар тарату жүйелерін және қабылдау жүйелерін қамтиды: эфирлік, кабельдік, спутниктік, интернет және соңғы пайдаланушының дисплейлері (теледидарлар мен компьютер мониторлары). Белгілі бір ен үшін интерлейс берілген жолдар саны үшін дисплейдің жаңару жылдамдығының екі еселенген бейне сигналын қамтамасыз етеді (мысалы, секундына 60 жарты кадрмен 1080i, секундына 30 толық кадрмен 1080p). Жоғары жаңару жылдамдығы қозғалыстағы нысанның көрінісін жақсартады, өйткені ол дисплейдегі орнын жиі жаңартады, ал нысан тұрақтанғанда адамның көру қабілеті бірнеше ұқсас жарты кадрдан алынған ақпаратты біріктіріп, прогрессивті толық кадрмен қамтамасыз етілгендей бірдей түсінікті береді. Алайда, бұл әдіс тек бастапқы материал жоғары жаңару жылдамдығымен қол жетімді болғанда ғана тиімді. Кинофильмдер әдетте 24 кадр/секунд жылдамдықпен түсіріледі, сондықтан интерлейсингтен пайда жоқ, бұл шешім максималды бейне енін 5 МГц-қа дейін төмендетсе де, 60 Гц-тің тиімді суретті сканерлеу жылдамдығын төмендетпейді. Белгілі бір ен және жоғары жаңару жылдамдығы болғанда, интерлейс видеосы прогрессивті сканерлеуге қарағанда кеңістіктік ажыратымдылығын жоғарырақ қамтамасыз ете алады. Мысалы, 60 Гц өріс жылдамдығы бар 1920×1080 пикселдік ажыратымдылығы бар HDTV (1080i60 немесе 1080i/30 деп аталады) 60 Гц кадр жылдамдығы бар 1280×720 пикселдік прогрессивті сканерлеу HDTV-мен (720p60 немесе 720p/60) салыстырылатын енге ие, бірақ аздаған қозғалыс көріністері үшін кеңістіктік ажыратымдылығын шамамен екі есе арттырады. Дегенмен, ен артықшылықтары тек аналогты немесе сығылмаған цифрлық бейнесигналға ғана қатысты. Қазіргі барлық цифрлық теледидар стандарттарында қолданылатын цифрлық бейнені сығымдау кезінде интерлейсинг қосымша тиімсіздіктерді тудырады. EBU жүргізген сынақтар көрсеткендей, интерлейс видеосының прогрессивті видеоға қарағанда енді үнемдеуі минималды, тіпті кадрлар жылдамдығы екі есе болған жағдайда да. Яғни, 1080p50 сигналы шамамен 1080i50 (немесе 1080i/25) сигналымен бірдей бит жылдамдығын қамтамасыз етеді.
Интерлейсингті 3D теледидар бағдарламаларын жасау үшін пайдалануға болады, әсіресе ЭЛТ дисплейлерімен және әсіресе түсті сүзгілі көзілдіріктер үшін, әр көздің түсті кілттелген суретін ауыспалы өрістерде беру арқылы. Бұл үшін қолданыстағы жабдыққа елеулі өзгерістер енгізудің қажеті жоқ. Жалюзилі көзілдіріктерді де пайдалануға болады, бірақ синхрондауды қамтамасыз ету қажет. Егер мұндай бағдарламаларды қарау үшін прогрессивті сканерлеу дисплейі қолданылса, суретті ажырату әрекеті әсерді жояды. Түсті сүзгілі көзілдіріктер үшін сурет буферленіп, бір-бірін ауыстырып түстес сызықтармен прогрессивті көрініс ретінде көрсетілуі керек немесе әрбір өріс екі еселенген сызықпен дискретті кадрлар ретінде көрсетілуі керек. Соңғы әдіс – жалюзилі көзілдіріктерді прогрессивті дисплейге сәйкес келтірудің жалғыз жолы.
Бір-бірімен байланысу проблемалары
Интерляссингтік бейне бір интерляссингтік форматта түсірілуі, сақталуы, таратылуы және көрсетілуі үшін жасалған. Әрбір интерляссингтік бейне кадры уақыт бойынша әртүрлі сәттерде түсірілген екі өрістен тұрғандықтан, интерляссингтік бейне кадрларында қозғалыс артефакттары – интерляссинг эффектісі немесе «тарақ» пайда болуы мүмкін. Егер түсірілген объектілер әрбір өріс түсірілген кезде әртүрлі орындарда жылдам қозғалса, бұл артефакттар көрінеді. Бұл артефакттар интерляссингтік бейне түсірілгеннен гөрі баяу жылдамдықпен немесе тұрақ кадрларда көрсетілгенде айқынрақ болуы мүмкін. Интерляссингтік бейнеден біршама қанағаттанарлық прогрессивті кадрлар жасаудың қарапайым әдістері бар, мысалы, бір өрістің жолдарының санын екі есеге көбейтіп, екіншісін жою (тік ажыратымдылықты екі есеге азайту) немесе бейнені тік осьте антиалиасингтеу арқылы «тарақты» жасыру. Бірақ кейде одан да жақсы нәтижелер беретін әдістер бар. Егер екі өріс арасында тек көлденең (X ось) қозғалыс болса және бұл қозғалыс кадрдың барлық аймағында біркелкі болса, сканжолдарды туралап, кадр шегінен шығып кеткен сол және оң жақтарын кесу арқылы визуалды тұрғыдан қанағаттанарлық сурет алуға болады. Аз ғана Y ось қозғалысын да сканжолдарды басқа ретпен туралап, жоғарғы және төменгі бөліктердегі артық бөлігін кесу арқылы түзетуге болады. Көбінесе суреттің ортасы тексеруге ең маңызды аймақ болып табылады. X немесе Y ось бойынша туралау түзетуі ғана қолданылса немесе екеуі де қолданылса, көптеген артефакттар суреттің шеттерінде пайда болады. Дегенмен, тіпті осы қарапайым процедуралар да өрістер арасындағы қозғалысты қадағалауды талап етеді. Айналатын, еңкейтілген немесе Z ось бойынша (камерадан алыстаған немесе жақындаған) қозғалатын объектілерде «тарақ» пайда болуы мүмкін, тіпті өрістер қарапайым әдіспен біріктірілгеннен де нашар көрінеді. Кейбір деинтерляция процестері әрбір кадрды жеке талдап, ең жақсы әдісті анықтай алады. Мұндай жағдайларда ең жақсы және толыққанды түрлендіру – әр кадрды жеке сурет ретінде қарау, бірақ бұл әрқашан мүмкін болмайды. Фрейм жылдамдығын өзгерту және масштабтау үшін әр өрісті екі есеге көбейтіп, прогрессивті кадрлардың екі еселенген жылдамдығын жасау, кадрларды қажетті ажыратымдылыққа қайта өлшеу және содан кейін ағынды қажетті жылдамдықпен, прогрессивті немесе интерляссингтік режимде қайта сканерлеу тиімді болар еді.
Интерлайн твиттер
Интерлейс интерлайн твиттер деп аталатын, моардың бір түрі болатын әлеуетті проблеманы тудырады. Бұл псевдо-эффект белгілі бір жағдайларда ғана көрінеді, яғни нысанның тік детальдары бейне форматының көлденең ажыратымдылығына жақын болғанда. Мысалы, жаңалықтарды оқитын диктордың жіңішке жолақты күртешесі жылтылдап көрінуі мүмкін. Бұл – твиттерлеу. Телевизия мамандары осы себепті жіңішке жолақты киім киюден аулақ болады. Кәсіби бейнекамералар немесе компьютерлік графика жүйелері интерлайн твиттерді болдырмау үшін сигналдың тік ажыратымдылығына төмен өткізгіш сүзгіні қолданады. Интерлайн твиттер – интерлейстің компьютерлік дисплейлерге жарамсыз болуының басты себебі. Жоғары ажыратымды компьютерлік монитордағы әрбір сканерлеу сызығы әдетте дискретті пиксельдерді көрсетеді, олардың әрқайсысы жоғары немесе төменгі сканерлеу сызығынан аспайды. Егер жалпы интерлейс кадр жылдамдығы секундына 60 кадр болса, бір пиксел (немесе, мысалы, терезе жүйесі немесе асты сызылған мәтін үшін, көлденең сызық) биіктігі бойынша тек бір сканерлеу сызығын қамтитын, секундының 1/60 бөлігі үшін көрінеді – бұл 60 Гц прогрессивті дисплейден күтілетін нәрсе, бірақ содан кейін 1/60 секунд қараңғылық (қарсы өріс сканерленген кезде) келеді, бұл сызық/пикселге жаңарту жылдамдығын секундына 30 кадрға дейін төмендетеді. Бұған жол бермеу үшін стандартты интерлейс телевизорлар әдетте өткір детальдарды көрсетпейді. Компьютерлік графика стандартты теледидарда пайда болғанда, экран нақты ажыратымдылығының жартысына (немесе тіпті одан да төмен) қарастырылады немесе толық ажыратымдылықта көрсетіліп, содан кейін тік бағытта төмен өткізгіш сүзгіге (мысалы, әр сызықты 50% келесімен араластыратын 1 пикселдік арақашықтығы бар «қозғалыс размытуы» түрі, толық позициялық ажыратымдылықтың дәрежесін сақтай отырып және қарапайым сызықты екі еселендірудің айқын «блокталуын» болдырмайды, ал шын мәнінде жалтырауды қарапайым тәсілге қарағанда азайтады). Егер мәтін көрсетілсе, онда көлденең сызықтар кем дегенде екі сканерлеу сызығы биіктігінде болады. Телевизиялық бағдарламаларға арналған көптеген шрифттер кең, жуан штрихтарға ие және твиттерлеуді көрінеуіне себеп болатын ұсақ детальді серифтерді қамтымайды; сонымен қатар, қазіргі таңба генераторлары жоғарыда аталған толық кадрлық төмен өткізгіш сүзгіге ұқсас сызық әсеріне ие антиалиазинг дәрежесін қолданады. Интерлейстің мысалы (ескерту: жалтыраудың жоғары жылдамдығы). Ескерту: кадр жылдамдығы 3 есеге баяулағандықтан, осы суреттің симуляцияланған интерлейстік бөліктерінде қосымша жалтырау байқалады. Бұл анимация Indian Head тест картасын пайдаланып, интерлайн твиттер әсерін көрсетеді. Сол жақта екі прогрессивті сканерлеу суреті бар. Ортасында екі интерлейстік сурет. Оң жақта екі сурет сызық еселегішімен. Жоғарыдағылары – бастапқы ажыратымдылықта, төмендегілері – антиалиазингпен. Екі интерлейстік сурет прогрессивті суреттің жартылай ғана кеңістігін пайдаланады. Интерлейстік сканерлеу (ортада) прогрессивті суреттің (сол жақта) пиксельдерін дәл қайталайды, бірақ интерлейс егжей-тегжейлі ақпараттың жылтылдауына себеп болады. «Боб» (интерполяция) режимінде жұмыс істейтін сызық еселегіші оң жақтағы суреттерді шығарады. Нағыз интерлейстік бейнелер төменгі қатарда көрсетілгендей, твиттерлеуді болдырмау үшін осындай егжей-тегжейлі ақпаратты бұрмалайды, бірақ мұндай жұмсарту (немесе антиалиазинг) суреттің айқындығы есебінен келеді. Бірақ тіпті ең жақсы сызық еселегіші төменгі ортадағы суретті прогрессивті суреттің толық ажыратымдылығына қайта келтіре алмайды.
Тіл аралығын жою
ALiS плазмалық панельдер мен ескі CRT-лер тікелей өзара байланысты бейнелерді көрсетуге қабілді, бірақ қазіргі заманғы компьютерлік бейне дисплейлері мен теледидарлар көбінесе LCD технологиясына негізделген, олар көбінесе прогрессивті сканерлеуді қолданады. Прогрессивті сканерлеу дисплейінде өзара байланысқан бейнелерді көрсету үшін деинтерлейсинг деп аталатын процеске жүгіну қажет. Бұл жетілмеген техника, және көбінесе ажыратымдылықты төмендетіп, әртүрлі артефакттарды тудырады – әсіресе қозғалыстағы нысандарда. Өзара байланысқан бейнесигналдар үшін ең жақсы сурет сапасын қамтамасыз етуге қымбат және күрделі құрылғылар мен алгоритмдер қажет. Теледидар дисплейлері үшін деинтерлейсинг жүйелері прогрессивті сканерлеуді қолдайтын теледидарларға біріктірілген, олар өзара байланысқан сигналды қабылдайды, мысалы, SDTV сигналдарын тарату. Көптеген қазіргі заманғы компьютерлік мониторлар өзара байланысқан бейнелерді қолдамайды, тек кейбір ескі орта ажыратымдылық режимдері (және мүмкін 1080i, 1080p-ге қосымша) және стандартты ажыратымдылықтағы бейнелерді (480/576i немесе 240/288p) қолдау өте сирек кездеседі, себебі олардың жолдарды сканерлеу жиілігі әдеттегі "VGA" немесе жоғарырақ аналогты компьютерлік бейне режимдеріне қарағанда әлдеқайда төмен. DVD, цифрлық файл немесе аналогты түсіру картасынан компьютерлік дисплейде өзара байланысқан бейнені ойнату үшін, ойыншы бағдарламалық жасақтамасында және/немесе графикалық аппаратта деинтерлейсингтің қандай да бір түрін қолдану қажет, ол көбінесе деинтерлейсинг үшін өте қарапайым әдістерді пайдаланады. Бұл өзара байланысқан бейнелерде компьютерлік жүйелерде көрінетін артефакттардың болуын білдіреді. Компьютерлік жүйелер өзара байланысқан бейнелерді өңдеу үшін қолданылуы мүмкін, бірақ компьютерлік бейне дисплей жүйелері мен өзара байланысқан теледидар сигналдары форматтарының айырмашылығы өңделіп жатқан бейне мазмұнын жеке бейне дисплей аппараттарысыз дұрыс көруге болмайды. Қазіргі заманғы теледидарлар толыққанды прогрессивті сигналда болатын қосымша ақпаратты толықтай өзара байланысқан түпнұсқадан ақылды түрде экстраполяциялау жүйесін қолданады. Теориялық тұрғыдан алғанда, бұл жай ғана өзара байланысқан сигналға тиісті алгоритмдерді қолдану мәселесі болуы керек, өйткені барлық ақпарат сол сигналда болуы тиіс. Іс жүзінде, нәтижелер қазіргі уақытта өзгермелі және кіріс сигналының сапасына және конверсияға жұмсалған өңдеу қуатына байланысты. Қазіргі уақыттағы ең үлкен кедергі – төмен сапалы өзара байланысқан сигналдардағы артефакттар (әдетте, телеарналар арқылы таратылатын бейне), себебі олар әр кадрда сәйкес келмейді. Керісінше, жоғары биттік жылдамдықтағы өзара байланысқан сигналдар, мысалы, ең жоғары биттік жылдамдық режимінде жұмыс істейтін HD видеокамералардан түсірілгендер жақсы жұмыс істейді. Деинтерлейсинг алгоритмдері уақытша бірнеше кадрды сақтап, содан кейін қосымша кадр деректерін экстраполяциялап, жылтырамайтын суретті жасайды. Бұл кадрларды сақтау және өңдеу шағын дисплейлік кешігуге әкеледі, ол көптеген түрлі модельдер көрсетілген сауда орталықтарында байқалады. Ескі өңделмеген NTSC сигналынан айырмашылығы, экрандар қозғалысты толық синхронды түрде орындамайды. Кейбір модельдер басқаларына қарағанда сәл жылдам немесе баяу жаңартылады. Сол сияқты, әр түрлі өңдеу кешігулеріне байланысты аудиода эхо әсері пайда болуы мүмкін.
Тарих
Кинофильмдер пайда болған кезде, көрінетін жыпылықтауды болдырмау үшін киноэкранды жоғары жылдамдықпен жарықтандыру қажет болды. Қажетті нақты жиілік жарықтылыққа байланысты өзгереді – 50 Гц нашар жарықтандырылған бөлмелердегі кішкентай, жарықтылығы төмен дисплейлер үшін шамалы ғана жеткілікті, ал шеткі көру аймағына дейін созылатын жарық дисплейлер үшін 80 Гц немесе одан да жоғары жиілік қажет болуы мүмкін. Фильмдік шешім – әр кадрды үш қабатты жапқыш арқылы үш рет көрсету болды: секундына 16 кадрмен түсірілген фильм экранды секундына 48 рет жарықтандырды. Кейіннен, дыбыстық фильм пайда болғанда, секундына 24 кадрдың жоғары көрсету жылдамдығы екі қабатты жапқышпен секундына 48 рет жарықтандыруды қамтамасыз етті, бірақ бұл тек төменгі жылдамдықпен көрсетуге қабілетсіз проекторларда ғана мүмкін болды. Бұл шешімді теледидар үшін қолдануға болмайды. Толық бейне кадрды сақтау және оны екі рет көрсету үшін видео кадрды сақтауға жеткілікті көлемдегі кадр буфері (электрондық жад) қажет. Бұл әдіс 1980-жылдардың соңында және цифрлық технологияның дамуымен ғана мүмкін болды. Сонымен қатар, студиялық жарықтандырудан туындаған экрандағы кедергілерді болдырмау және вакуумдық түтік технологиясының шектеулеріне байланысты теледидардағы ЭЭТ-лерді (Электронды сәулелі түтік) желілік жиілікте сканерлеу қажет болды. (АҚШ-та бұл 60 Гц, ал Еуропада 50 Гц.) 1914 жылдан бері бірнеше түрлі өзара байланыстыру патенттері ұсынылған, бірақ олардың көбісі іске аспады. 1930 жылы неміс инженері Фриц Шрётер фототелеграфия бойынша бұрынғы тәжірибелеріне сүйене отырып, бір кескінді бір-бірімен кезегімен біріктірілген жолдарға бөлу концепциясын тұжырымдап, патент алды. АҚШ-та RCA инженері Рэндалл С. Баллард 1932 жылы сол идеяны патенттеді, бастапқыда тікелей бейнелерді беру үшін емес, дыбыстық фильмін теледидарға қайта форматтау мақсатында. Коммерциялық енгізу 1934 жылы катодты сәулелі түтік экрандары жарқырағанда басталды, бұл прогрессивті (тізбекті) сканерлеуден туындаған жыпылықтау деңгейін арттырды. 1936 жылы Ұлыбритания аналогтық стандарттарды белгілеген кезде, ерте термиондық клапанға негізделген ЭЭТ басқару электроникасы секундының 1/50 бөлігінде шамамен 200 жолды ғана сканерлей алды (яғни, пісіру тісті көлденең бұрылу толқынының шамамен 10 кГц қайталану жиілігі). Өзара байланыстыруды пайдалану арқылы 202,5 жолдық екі өріс 405 жолдық кадрды құру үшін біріктірілуі мүмкін (суретте 377 жол қолданылады, бірақ экранның жиегінде одан да аз көрінеді; қазіргі тілмен айтқанда, стандарт "377i" болар еді). Вертикальды сканерлеу жиілігі 50 Гц-те қалды, бірақ көрінетін егжей-тегжейлер айтарлықтай жақсарды. Нәтижесінде бұл жүйе Джон Логи Бейрдтің сол кезде сынақтан өткізіліп жатқан 240 жолды механикалық прогрессивті сканерлеу жүйесін ығыстырды. 1940-жылдардан бастап технологияның жақсаруы АҚШ пен Еуропаның қалған бөлігіне бір фреймдік жылдамдықпен жоғары жолдарды сканерлеу жиіліктерін және радиосигналдың кеңірек жолағын пайдалануға мүмкіндік берді, осылайша сурет сапасын жақсартты. Алайда, өзара байланысты сканерлеудің негіздері осы жүйелердің барлығының ядросында болды. АҚШ 525 жолды жүйені қабылдады, кейіннен NTSC деп аталатын құрама түс стандартын енгізді, Еуропа 625 жолды жүйені қабылдады, ал Ұлыбритания өзінің ерекше 405 жолды жүйесінен (АҚШ-қа ұқсас) 625-ке ауысты, түсті теледидардың (толығымен) бірегей әдісін әзірлеуден қашу үшін. Франция өзінің сонымен қатар ерекше 819 жолды монохромды жүйесінен 625-тің еуропалық стандартына ауысты. Еуропа, Ұлыбританияны қоса алғанда, содан кейін PAL түс кодтау стандартын қабылдады, ол негізінен NTSC-ге негізделген, бірақ әр жолмен (және кадрмен) түс тасымалдаушы фазасын кері бұрды, бұл NTSC хабарларын таратуды бұзатын түстің бұрмалау фазалық ауысуын жою үшін. Франция оның орнына өзінің бірегей, екі FM тасымалдаушысына негізделген SECAM жүйесін қабылдады, ол электрондық күрделіліктің жоғары есебінен жақсырақ сапаны ұсынды, сондай-ақ оны басқа елдер де, әсіресе Ресей және оның серіктес мемлекеттері қолданды. Түс стандарттары көбінесе негізгі бейне стандартының синонимдері ретінде қолданылса да (525i/60 үшін NTSC, 625i/50 үшін PAL/SECAM), инверсиялар немесе басқа да өзгерістердің бірнеше жағдайлары бар; мысалы, Бразилиядағы "NTSC" (яғни 525i/60) жарналарында PAL түсі қолданылады, сондай-ақ басқа жерлерде PAL жолағының ені NTSC тарату толқын жолағының үлестіріліміне сәйкес келу үшін 3,58 МГц-қа дейін сығымдалған жағдайлар бар немесе NTSC PAL-дың 4,43 МГц-ын алу үшін кеңейтіледі. Интерлейсинг 1970-жылдарға дейін дисплейлерде кең таралған, содан кейін компьютерлік мониторлардың қажеттілігі прогрессивті сканерлеуді қайтадан енгізді, соның ішінде әдеттегі теледидарларда немесе осы схемаларға негізделген қарапайым мониторларда да. Көптеген ЭЭТ-ге негізделген дисплейлер бастапқыда қандай мақсатта қолданылғандығына қарамастан, прогрессивті де, интерлейсингті де көрсетуге толыққанды қабілетті, егер көлденең және вертикаль жиіліктері сәйкес келсе, өйткені техникалық айырмашылық әр екінші кадрда вертикальды синхронизация циклын сканерлеу жолының ортасында бастау/аяқтау (интерлейсинг) немесе әрқашан жолдың басында/соңында синхронизациялау (прогрессивті) болып табылады. Интерлейсинг әлі де стандартты ажыратымдылықтағы теледидарлардың көпшілігінде және 1080i HDTV тарату стандартында қолданылады, бірақ LCD, микроайна (DLP) немесе көптеген плазмалық дисплейлерде қолданылмайды; бұл дисплейлер кескінді жасау үшін растрлі сканерлеуді пайдаланбайды (олардың панельдері әлі де солдан оңға, жоғарыдан төменге сканерлеу тәсізімен жаңартылуы мүмкін, бірақ әрқашан прогрессивті түрде және кіріс сигналының жылдамдығымен бірдей емес), сондықтан интерлейсингтен пайда көре алмайды (ескі LCD-лер жоғарырақ ажыратымдылықты ұсыну үшін баяу жаңарту технологиясын пайдаланғанда "екі еселі сканерлеу" жүйесін қолданса, панель екі жақын жартыға бөлінеді және бірдей уақытта жаңартылады): практикалық тұрғыда, оларды прогрессивті сканерлеу сигналымен басқару қажет. Мұндай дисплейлерді пайдаланатын теледидардың құнына интерлейсингтен прогрессивті сканерлеуге айналдыру схемасы қосылуы мүмкін. Қазіргі уақытта прогрессивті дисплейлер HDTV нарығында басымдыққа ие.
Интерлейс және компьютерлер
1970-ші жылдары компьютерлер мен үй бейне ойындары жүйелері телевизорларды дисплей құрылғылары ретінде қолдана бастады. Сол кезде 480 жолды NTSC сигналы арзан компьютерлердің графикалық мүмкіндіктерінен асып кеткендіктен, бұл жүйелер бейне өрісін алдыңғысының үстіне тікелей сканерлеуді, екі сызық арасындағы әр сызықты емес, салыстырмалы түрде аз көлденең пиксельдер санымен қарапайымдастырылған бейнесигналды пайдаланды. Бұл 1920 жылдан бері көрінбеген прогрессивті сканерлеудің қайта оралуын білдірді. Әрбір өріс өздігінен толық кадрға айналғандықтан, қазіргі терминологияда бұл NTSC жиынтықтары үшін 240p, ал PAL үшін 288p деп аталады. Тұтынушылық құрылғылар мұндай сигналдарды жасауға рұқсат берілсе де, телеарналарға осындай бейнелерді таратуға тыйым салынды. Компьютерлік монитор стандарттары, мысалы CGA-да қол жетімді TTL RGB режимі және BBC Micro, NTSC-ге қарағанда одан да қарапайым болды, түсті модуляцияны жою арқылы сурет сапасын жақсартты және компьютердің графикалық жүйесі мен ЭЛТ (CRT) арасында тікелей байланыс жасады. 1980-ші жылдардың ортасына қарай компьютерлер бұл бейне жүйелерінен өсіп, жақсырақ дисплейлер қажет болды. Көптеген үй және қарапайым кеңсе компьютерлері ескі сканерлеу әдісінен зардап шекті, ең жоғары дисплей ажыратымдылығы шамамен 640x200 (немесе кейде 625 жолды/50 Гц аймақтарда 640x256) болды, нәтижесінде биік, тар пиксель пішіні күшті бұрмаланды, бұл жоғары ажыратымды мәтінді реалистік пропорциядағы кескіндермен бірге көрсетуді қиындатты (логикалық "квадрат пиксель" режимдері 320x200 немесе одан төмен ажыратымдылықта ғана мүмкін болды). Әртүрлі компаниялардың ұсынған шешімдері әртүрлі болды. ПК монитор сигналдарының таратылуы қажет болмағандықтан, олар NTSC және PAL сигналдарының шектеулі 6, 7 және 8 МГц енінен әлдеқайда көп енділікті пайдалана алды. IBM-нің Монохромды дисплей адаптері және Күрделендірілген графикалық адаптері, сондай-ақ Hercules графикалық картасы және Macintosh компьютері 50-ден 60 Гц жиілікте, шамамен 16 МГц енімен 342-ден 350p дейін бейнесигналдарды жасады, ал кейбір жетілдірілген ПК клондары, мысалы AT&T 6300 (сонымен қатар Olivetti M24) және жапондық үй нарығына арналған компьютерлер 24 МГц жиілікте 400p-ге дейін жетті, ал Atari ST 32 МГц енімен 71 Гц-ке дейін жеткізді. Олардың барлығы жоғары жиілікті (әдетте бір режимде, яғни "бейне" үйлесімді емес) мониторларды қажет етті, өйткені олардың жоғары жол жылдамдығы болды. Commodore Amiga керісінше, NTSC/PAL кодтауға жарамды (онда ол 3.5~4.5 МГц-қа дейін тегіс түрде азайтылды), бейне жылдамдықтарымен (және 7 немесе 14 МГц енімен) шынайы 480i60/576i50 RGB сигналын жасады. Бұл мүмкіндік (сонымен қатар енгізілген синхронизациясымен) Amiga-ның 1990-шы жылдардың ортасына дейін бейне өндірісі саласында үстемдік етуіне әкелді, бірақ өзара байланысқан дисплей режимі бір пикселдік бөлшектер қажет болған дәстүрлі ПК қосымшаларында "жапырақ түзетуші" сканерлік дублер перифериялық құрылғылары және жоғары жиілікті RGB мониторлары (немесе Commodore-дің өз мамандандырылған сканерлік түрлендіргіш A2024 мониторы) қымбат болса да, қуатты пайдаланушылар арасында танымал болды. 1987 жылы VGA стандарты енгізілді, ол компьютерлерде тез арада стандартталды, сондай-ақ Apple-дың Macintosh II диапазоны ұқсас, содан кейін жоғары ажыратымдылық пен түс тереңдігін ұсынды, екі стандарттың (кейінірек ПК квази стандарттары, мысалы XGA және SVGA) арасындағы бәсекелестік кәсіби және үй пайдаланушылары үшін қол жетімді дисплей сапасын жылдам арттырды. 1980-ші жылдардың соңы мен 1990-шы жылдардың басында мониторлар мен графикалық карталар өндірушілері қайтадан өзара байланысқан жаңа жоғары ажыратымдылық стандарттарын енгізді. Бұл мониторлар жоғары сканерлеу жиіліктерінде жұмыс істеді, әдетте 75-тен 90 Гц-ке дейінгі өріс жылдамдығын (яғни 37,5-тен 45 Гц-ке дейінгі кадр жылдамдығын) рұқсат етті және олардың ЭЛТ-лерінде ұзаққа созылатын фосфорларды қолдануға бейім болды, олардың барлығы жалтырату мен жылтырату мәселелерін жеңілдетуге арналған. Мұндай мониторлар, әдетте, CAD және DTP сияқты мүмкіндігінше көп пикселді қажет ететін мамандандырылған ультра жоғары ажыратымдылық қосымшаларынан тыс танымал емес болды, ал өзара байланыс қажетті жамандық болып табылады және прогрессивті сканерлеу эквиваленттерін қолдануға тырысудан гөрі жақсы. Бұл дисплейлерде жалтырау бірден байқалмаса да, көздің шаршауы мен фокустың жетіспеуі, дегенмен, күрделі проблемаға айналды, ал ұзаққа созылатын жарқыраудың саудасы жарықтылықты төмендетті және қозғалыс кескіндеріне нашар реакция берді, көрінетін және көбінесе дұрыс емес түсті іздерді қалдырды. Бұл түсті іздер монохромды дисплейлер үшін аз мағыналы болды, сондай-ақ әдетте жаңарту жылдамдығы төмен экрандар үшін де мағыналы болды, бірақ түсті дисплейлер үшін және терезелермен жұмыс істеудегі жылдам қозғалыстар үшін де, сондай-ақ WYSIWYG сөздік процессорларындағы толық экранды прокрутка үшін де, электрондық кестелерде және, әрине, әрекетке толы ойындарда бұл мәселе көп мағыналы болды. Сонымен қатар, ерте GUI-лардағы жалпы, жіңішке көлденең сызықтар, сондай-ақ төмен түс тереңдігі терезе элементтері әдетте жоғары контрастты (әсіресе, көбінесе қара және ақ) болды, бұл жылтырауды басқа жағдайлардағы төмен өріс жылдамдығы бар бейне қосымшаларымен қарағанда одан да анық байқалды. Жылдам технологиялық прогресс IBM PC үшін бірінші ультра жоғары ажыратымдылық өзара байланысқан жаңартулар пайда болғаннан бірнеше жыл өткен соң, кәсіби және тұтынушылық сапалы дисплейлерде жоғары пикселдік сағаттар мен көлденең сканерлеу жылдамдықтарын қамтамасыз етуді практикалық және қолжетімді етті, бұл практика тез арада тоқтатылды. 1990-шы жылдардың қалған бөлігінде мониторлар мен графикалық карталар ең жоғары көрсетілген ажыратымдылығы "өзара байланысқан емес" екенін жариялады, тіпті жалпы кадр жылдамдығы өзара байланысқан режимдердегіден айтарлықтай жоғары болмаса да (мысалы, SVGA 56p-ге қарсы 43i-ден 47i-ге дейін), және әдетте техникалық тұрғыдан ЭЛТ-нің нақты ажыратымдылығын (түсті фосфор триадтарының саны) асыратын жоғарғы режимді қамтиды, бұл өзара байланыс арқылы немесе сигнал енінің одан да жоғарылатуы арқылы қосымша кескін нақтылығына қол жеткізуге болмайды. Осы тәжірибеге байланысты ПК индустриясы бүгін де HDTV-де өзара байланысқа қарсы тұрады, 720p стандартын қолдауға шақырады және 1080p-ні қабылдауды жалғастырады (NTSC мұра елдері үшін 60 Гц және PAL үшін 50 Гц), бірақ 1080i ескі HDTV аппараттық құралдарымен кері үйлесімділік үшін ең көп таралған HD тарату ажыратымдылығы болып қалады (1080p-ні қолдамайтын, кейде тіпті 720p-ні қолдамайтын), сыртқы скалерді қосу қажеттігіне ұқсас, мысалы, DVB T-ге енгізілген, әйтпесе ескірген MPEG2 стандартына ұқсас.