Кіріспе

Эко-соғысшы – қоршаған ортаны қорғау үшін "өз қолдарымен" іс-қимыл жасайтын экологиялық белсендінің өзін-өзі сипаттауы. Бұл термин 1990 жылдары Ұлыбританияда пайда болды, бірақ көптеген адамдар философиялық көзқарастарына орай, экологиялық тікелей әрекеттерге белсенді түрде қарсылық көрсетті. Эко-соғысшының әдеттегі символы – Эко-соғысшылар туы. Терминнің тағы бір мағынасы – заңсыз әрекеттерге қатысатын экологиялық белсенді, яғни экологиялық терроризм жасаушы. Дегенмен, эко-соғысшы – қоршаған ортаға зиян келтіретін адамның қызметін тоқтату, уақытша тоқтату немесе кедергі келтіру үшін сот жүйесін пайдаланатын адам да болуы мүмкін.

Түрлері

Эко жауынгер – қоршаған ортаны қорғау ұйымында (мысалы, Greenpeace) жұмыс істейтін немесе қоршаған ортаны сақтауға немесе жақсартуға көмектесетін экологиялық компанияда (мысалы, экологиялық өнімдерді тікелей сату арқылы) қызмет ететін адам болуы мүмкін.

Белгілі экологиялық жауынгерлер мен жауынгерлік іс-әрекеттер

2006 жылы Парижде (Франция) өзін "Дэгонфле" деп атаған, қатты ластаушы көліктерді саботаждайтын экологиялық белсенділер тобы танымал болды. Ұлыбританиядағы тағы бір белгілі "эко-соғысшы" – Дэниел Хупер, оны "Бұздық" деп те атайды. Чико Мендес пен Кен Саро Вива Бразилия мен Нигериядағы ең танымал экологиялық белсенділер. Француз белсендісі және шағын фермер Хосе Бове АҚШ-та "Сиэтл шайқасы" деп аталған кезеңде McDonald's дүкенінің терезесіне кірпіш лақтырғаны үшін танымал болды, ол ондаған жылдар бойы өз отанында неолиберализммен күресіп келеді. Пол Уотсон және ол құрған "Sea Shepherd Conservation Society" атты тікелей әрекет ететін табиғатты қорғау ұйымы, балық аулау және коммерциялық кит аулаумен айналысатын кемелерге тікелей араласу арқылы экологиялық соғысшылар деп аталуға лайық. Пенти Байхуа – халықаралық деңгейде танымал Хуаорани тайпасының өкілі. Хуаорани, көптеген басқа да жергілікті халықтар сияқты, өздерінің отанындағы заңсыз ағаш кесуді тоқтатуға мүдделі, сондай-ақ жергілікті биоәртүрлілікті қорғауға көмектесетін қаражатты қамтамасыз ету үшін экотүризм идеясын қолдайды. Тимоти Тредуэлл Аляскадағы гризли аюларын қорғау үшін белсенділік танытты. Уильям Бантингтің тікелей әрекеті Торн-Мурс табиғи ортасын 32 миллион тонна отын күлімен ластаудан, торфты кесуден және суды бұрудан сақтап қалды, сондай-ақ аталған аймақтардың карталарында жаяу жолдарды қайта жаңартуға себеп болды.