Кіріспе
Rainforest Action Network (RAN) – Сан-Францискодағы (АҚШ) экологиялық ұйым. Ұйым 1985 жылы Рэнди "Ураган" Хейс және Майк Розель құрған, ал 1987 жылы Burger King компаниясын Орталық Америка жаңбыр ормандарындағы 31 миллион долларлық зиянды ет контрактілерін тоқтатуға итермелеген халықтық науқан арқылы ұлттық деңгейде танымал болды. Осыдан бері орманды қорғау және корпоративтік билікке қарсы күресу RAN науқандарының негізгі бағыты болып табылады, бұл тұрғын үй салу, ағаш сатып алу және жабдықтау, автомобиль, сән, қағаз және банк салаларында маңызды өзгерістерге алып келді.
Rainforest Action Network (RAN) is an environmental organization based in San Francisco, California, United States. The organization was founded by Randy "Hurricane" Hayes and Mike Roselle in 1985, and first gained national prominence with a grassroots organizing campaign that in 1987 succeeded in convincing Burger King to cancel $31 million worth of destructive Central American rainforest beef contracts. Protecting forests and challenging corporate power has remained a key focus of RAN’s campaigns since, and has led RAN into campaigns that have led to transformative policy changes across home building, wood purchasing and supplying, automobile, fashion, paper and banking industries.
Тарих
Rainforest Action Network 1985 жылы Сан-Францискода Майк Розель және Рэнди "Ураган" Хейс құрды. Global Exchange және Ruckus Society-мен бірге RAN Сиэтлдегі ДСҰ (Дүниежүзілік сауда ұйымы) саммитіне қарсы 1999 жылғы жаппай акцияларды ұйымдастыруда маңызды рөл атқарды. Бұрын бүкіл елде RAN-ның RAGS (жауын ормандарын қорғау тобы) болған, бірақ қазіргі таңда оның жұмысы Сан-Францискода шоғырланған. RAN-ның атқарушы директоры Ребекка Тарботон 2012 жылдың 26 желтоқсанында Тынық мұхитында жүзу кезінде қаза болды, оның өмірі 39 жылға толып еді. Линдси Аллен 2013 жылдың 21 тамызында атқарушы директор болып тағайындалды. Аллен 2019 жылы RAN-нан кетіп, 2020 жылдың 10 ақпанында басқарма Джинджер Кассаддиді жаңа атқарушы директор етіп сайлады.
Ұйымдастыру миссиясы
Жаңбырлы ормандарды сақтап, климатты қорғай және корпоративтік билікке қарсы тұрып, жүйелі әділетсіздікті жою арқылы, алдыңғы қатардағы серіктестіктер мен стратегиялық науқандар арқылы адам құқықтарын қорғайды.
Іс-әрекет пен құрылым
RAN қоғамдық ұйымдарды ұйымдастыру, бұқаралық ақпарат құралдарында тойтарыс беру, зорлықсыз азаматтық бағынбаушылықты қолдану және корпорациялардың басшыларымен келіссөздер жүргізу арқылы табиғатты қорғау саясатын қабылдауға ықпал етеді. Олардың корпоративтік науқандары белсенділер мен бизнес арасындағы қарым-қатынасты зерттейтін академиялық зерттеулерге негіз болды. RAN үкіметтік емес ұйымдардың (ҮЕҰ) күшейіп келе жатқан үйлесімді қозғалысымен тығыз байланыста жұмыс істейді. Ұйым директорлар кеңесіне Андре Каротерс, Анна Хоукен Маккей, Аллан Бадинер, Кіші планета институтының Анна Лаппе, Джеймс Голин, кеңес президенті және Әлеуметтік кәсіпкерлік желісінің негізін қалаушы мүшесі, сондай-ақ Джоди Эванс, «Бейбітшілік үшін қызғылт түсті әйелдер» коалициясын құрған адам кіреді. RAN директорлар кеңесінің құрметті мүшелері: Али МакГрау, Боб Вейр, Бонни Райт, Крис Нот, Джон Денсмор және Вуди Харрелсон.
Тропикалық ормандар бағдарламасы
RAN тропикалық ормандар бағдарламасы Индонезиядағы жаңбырлы ормандардың жойылуы мен нашарлауына, сондай-ақ орман халқының қысымға ұшырауына тоқтау салуға бағытталған. Агробизнес және қағаз өнеркәсібі үшін орманды кесу және батпақ жерлерді жою салдарынан Индонезия әлемдегі парниктік газдардың ең көп шығаратын үшінші еліне айналды.
Жаңбырлы орман Агробизнес: пальма майы
RAN-нің жаңбырлы орман агробизнесі науқаны, "Пальма майының мәселесі", Индонезия мен Малайзияның жаңбырлы ормандарындағы пальма майы плантацияларының әлеуметтік және экологиялық салдарына бағытталған. Осы аймақтардағы пальма майы плантациялары тропикалық қатты ағаштардың толықтай кесілуіне, жергілікті жануарлардың қырылуына, жергілікті қауымдардың қоныс аударуына және парниктік газдар эмиссиясының айтарлықтай өсуіне әкеп соқты. Науқанның басты нысаны – жекеменшік агробизнес компаниясы және АҚШ-қа пальма майын жеткізуші ірі компания Каргилл. 2010 жылы RAN Каргиллке қысым көрсетумен қатар, тікелей әрекеттер, келіссөздер және қатысушыларды тарту арқылы азық-түлік өндіруші алып General Mills компаниясының пальма майын жауапты пайдалануы үшін науқан жүргізе бастады. Сегіз айдан кейін General Mills пальма майына қатысты қатаң саясат жариялады және 2015 жылға дейін барлық пальма майын жауапты көздерден алуға міндеттенді. Сонымен қатар, науқан Мэдисон Ворва мен Рианнон Томтишен деген жасөспірімдермен бірлесіп, оларға Girl Scout печеньелерін пальма майынсыз жасауға көмектесті. Екі жас қыз өз жұмысы үшін беделді Брауэр жастар сыйлығымен марапатталды.
Энергия және қаржы бағдарламасы
Энергия және қаржы науқаны, зиянды орман шаруашылығы және тауарлық отын жобаларын қаржыландыруға қатысқан қаржы институттарына бағытталған. Тарихи тұрғыдан алғанда, науқан Citi, Bank of America, JP Morgan Chase және басқа да банктерден күшті экологиялық саясат алуда сәтті болды. Қазіргі уақытта науқан банктердің көмір жобаларын, әсіресе тау шатырын алып тастау әдісімен (MTR) көмір өндіруді, негізінен АҚШ-та қаржыландыруын тоқтатуға бағытталған. Бұл жер бетіндегі кен өндіру түрі, көмір қабатына жете алу үшін тау шыңдарын жарылу үшін миллиондаған тонна жарылғыш заттарды қолданады. Rainforest Action Network мәліметінше, бұрын MTR-ді қаржылаған тоғыз банктің сегізі осы жойқын көмір өндіру түрін қаржыландыруды шектеу үшін саясат пен критерийлерді қабылдады. 2011 жылдың күзінен бастап Энергия және қаржы бағдарламасы, көмір өнеркәсібінің АҚШ-тағы жетекші қаржыландырушысы деп аталатын Bank of America банкін, көмірдегі инвестицияларынан бас тартып, жаңартылатын энергия көздеріне инвестиция жасауға шақыру үшін науқан жүргізуде.
Біз Шевронды өзгерте аламыз: улы қалдықтар
2009 жылдың желтоқсанында басталған "Біз өзгерте аламыз" Chevron кампаниясы Калифорниядағы мұнай корпорациясының, оның еншілес компаниясы Texaco-ның Эквадордағы Амазонка орманына мұнай қалдықтарын төгуіне қарсы бағытталған. "Біз өзгерте аламыз" Chevron компаниясы Chevron-ға қысым көрсетіп, оның еншілес компаниясы тастап кеткен мұнай қалдықтарын тазалауға ақы төлеуге, сондай-ақ болашақта осындай жағдайлардың алдын алуға бағытталған экологиялық және адам құқықтары саясатын әзірлеуді мақсат етеді. Chevron 2001 жылы Texaco-ны сатып алды және Texaco, Texaco мен Petroecuador мемлекеттік мұнай компаниясы арасындағы бірлескен кәсіпорнынан пайда болған қалдықтарды тазалау жөніндегі келісімін орындады деп мәлімдейді. Компанияның сөзінше, ол қалдықтардың үштен бір бөлігін тазалаған, бұл Petroecuador-мен жасалған келісімдегі үлесінен артық, ал қалған жауапкершілік 1992 жылдан бері мұнай өрістеріне толық иелік ететін мемлекетке жүктеледі. Сот процесі нәтижесінде мұнай гигантына қарсы тарихи шешім шығарылып, талапкерлерге 18 миллиард доллар өтемақы төлеуге міндеттелді. Chevron шағымдануынан кейін, 2012 жылдың қаңтар айында Эквадор соты бұл үкімді күшінде қалдырды.
Даулар
2003 жылы RAN ұйымы АҚШ Палатасының Жолдар және Құралдар жөніндегі комитетінен 1993 жылдан бері қатысқан барлық наразылықтарға қатысты барлық құжаттар мен бейнематериалдарды тапсыру жөнінде шақыру алды, олардың салықтан босатылу құқығына ие болуын тексеру мақсатында. Ұйымның сол кездегі атқарушы директоры Майкл Брун бұл тергеуді "RAN-нің қолдаушыларын қорқытуға жасалған соңғы әрекет және корпоративтік мүдделердің наразылықты басу және сөз бостандығын шектеуге бағытталған үлкен және алаңдатарлық күш-жігерінің бір бөлігі" деп сипаттады. Ұйым Орманды басқару кеңесіне (FSC) мүше болғандығы үшін FSC-ге қарсы шығатын экологиялық белсенділердің сыныптарына ұшырады, бірақ RAN олардың қатысуы орманды күштірек қорғау және FSC арқылы орман қауымдастықтарының құқықтарын қамтамасыз ету үшін қажет деп мәлімдейді.