Кіріспе

Түйінді қолөнер

Скубиду (Craftlace, scoobies, lanyard, немесе gimp) – түйін тоқу шеберлігінде қолданылатын материал. Ол Францияда пайда болды, онда 1950 жылдардың аяғында танымал болды және қазірге дейін сәнге ие. Оның аты француз әншісі Саша Дистельдің 1958 жылғы осы аттас әнінен шыққан. Скубиду 2004 және 2005 жылдары, соның ішінде Ұлыбритания елдерінде қайтадан сәнге оралды. Ол саудада қолжетімді пластик жолақтар немесе түтіктерді пайдаланады.

Жіп

Қолөнерге ең көп қолданылатын жіп тегіс болып келеді және көптеген түстерде ұсынылады, кейде аймаққа қарай "lanyard" немесе "gimp thread" деп те аталады. Скубиду жіптерінің тағы бір түрі – иілгіш, дөңгелек және іші қуыс пластмассаланған ПВХ түтікшелері, олардың ұзындығы көбінесе 80 сантиметрге жуық. Олар түрлі-түрлі түстерде, өлшемдерде және түрлерінде сатылады. Оларды түйіндер арқылы байланыстырып, әртүрлі бұйымдар жасауға қолданылады. Олардың серіппелілігі және іші қуыс болуы, тартылғанда құлап, деформациялануына мүмкіндік береді, соның арқасында берік және тұрақты түйіндер пайда болады. Көбінесе кілттер, достық білезіктер және басқа да әшекейлер тоқылады, бірақ одан да күрделі пішіндер мен бейнелер жасауға болады. Скубидуде қолданылатын түйіндердің көпшілігі бұрын баст талшығынан жасалған, ал скубиду арқылы жасалатын туындылар дәстүрлі жүгері қуыршақтары мен макрамеге ұқсас.

Квадратты тігіс

Бұрынғы қорап тігісі деп те аталатын төртбұрышты тігіс – кілт тізбектерін жасауда қолданылатын ең көп таралған түйін. Ол екі жіптен тұрады. Төртбұрышты тігіс бір жіптің ұшын алып, қарсы жақтарын кесіп, содан кейін екінші жіптің ұшын бірінші жіптің үстінен, екінші жіптің астынан өткізу арқылы жасалады. Аяқтау үшін соңғы жіпті бірінші жіптің үстінен және екінші жіптің астынан өру керек. Күрделі тігістер жасау үшін көбірек жіптерді пайдаланып, оларды бір-біріне жақын орналастырып, ортақ кесісу жіпін қолдануға болады. Осылайша, екі, үш, төрт және одан да көп жіптерді пайдалануға болады, қораптардың саны n-1 болады, мұнда n – қолданылған жіптердің саны (өйткені жіптердің біреуі кесісу тігісі ретінде қолданылады). Осылайша, көптеген тігістер жасауға болады, бірнеше қатарларды қосуға, тігістің ортасына қатарлар қосуға, терезелер жасауға, цилиндрге ауысуға және т.б. Жіптерді перпендикуляр түрде де қосуға болады.

Түтіктің түйіні

Тігісті кесіп өткезу арқылы қорапты спираль тәрізді құруға болады, бұл көбінесе "баррель" немесе спираль деп аталады. Қалыптасқан тігіс бір баррельді цилиндрлі түрінде болады, бірақ тігіс ірі болғанда, мысалы, қос, үш немесе төрт баррельді тігіс сияқты, өте әдемі өрнектерге ие болуы мүмкін.

Қалған жіптер саны

Квадратты тігіс төрт жіпті пайдаланады (әр скубидудың екі ұшынан алынған екі жіптен). Қарапайым тоқылған скубиду тізбегі үшін басқа да жіптер саны қолданылуы мүмкін, бірақ алтыдан асса, құрылымды ұстап тұру қиын болады. Жіптердің жұп саны қолданылса, құрылымның бір жағын жіптің ортасында таза аяқтауға болады (квадратты тігіс мысалындағыдай). Квадратты тігіс сияқты, әр қабатты бірдей тоқу бағытымен (хиралды спиральды құрылымға алып келеді) немесе алдыңғы қабаттың көлеңкесі ретінде (бұрышты көрініс береді) құрастыруға болады.

Қос спираль

Қос спираль немесе бұрылыс – спираль түйіні сияқты бір ұғым, алайда пайдаланылатын жіптердің саны екі есе артық.

Кобраның бұрылысы

Кобра тігісі (немесе жылан) екі жіпті екі басқа жіптің үстінен алға-артқа байлауды қамтиды. Кобраның үстінен жіптер байланғанда, кеңірек және ірілеу супер кобра (немесе патша кобра) жасалады.

Қытай баспалдағы

Бір жіп бір немесе бірнеше жіптің үстіне байланады. Ортада неғұрлым көп жіптер қолданылса, қытай баспалдағы соғұрлым жуан болады. Бұл әртүрлі түсті жіптерден жасалған.

Көбелек тігісі

Бір иілген жіп екінші иілген жіптің ішінен өткізіліп, содан кейін екінші жіп тартылады. Сосын екі жіп бұралып, көбелекке ұқсас пішінге келтіріледі.

Үлкен тігістер

Көптеген скубиду тігістері, әдетте, аздаған жіптермен орындалса да, кез келген мөлшердегі жіптерді пайдалануға бейімделуге болады. Супер 16 – он алты жіптің бірге тоқылған үлкен скубидуы. Супер 16-ны Square stitch-пен салыстыруға болады, бірақ ол әлдеқайда ірі масштабта жасалады.

Нысан жасау

Аждаһалар, Эйфель мұнарасы, көпірлер және құстар сияқты туындыларды жасау үшін тігіштің ішіне сым салыстырып, оны тұрақты етуге және иіліп, сол күйінде қалуына қол жеткізуге болады.