Кіріспе
Кеңес Қарулы Күштерінің әуе қорғанысы бөлімі Кеңес әуе қорғанысы күштері (войска ПВО, voyska protivovozdushnoy oborony, voyska PVO, V PVO, lit. Әуеге қарсы қорғаныс әскерлері; және бұрынғы protivovozdushnaya oborona strany, PVO strany, lit. Елдің әуе шабуылына қарсы қорғанысы) – Кеңес Қарулы Күштерінің әуе қорғанысы саласы. 1941 жылы құрылған, ол 1991 жылдан кейін Ресей Қарулы Күштерінің бір бөлігі ретінде сақталды және 1998 жылы Әуе күштеріне қосылды. Батыс елдерінің әуе қорғанысы күштерінен өзгеше, V ПВО – дербес әскери сала болып, Кеңес Әуе күштерінен (ВВС) және Жер күштерінің әуе қорғанысы әскерлерінен бөлек болды. Кеңес кезеңінде ол әдетте Кеңес қарулы күштерінің маңыздылығы бойынша үшінші орында тұрды. 1942 жылдың қаңтарында күштер мен әуе қорғанысы жүйелерінің үйлесімділігін арттыру мақсатында, истребитель авиациясы мен оның экипаждары Әуе қорғанысы басқаруына бағындырылды. 1942 жылдың сәуірінде Мәскеу әуе қорғанысы фронты құрылды, ал кейін Ленинград және Баку әуе қорғанысы армиялары құрылды. Бұл – әуе қорғанысы күштерінің алғашқы операциялық құралымдары болды. 1943 жылдың маусымында елдің әуе қорғанысы күштерінің басқару кеңсесі таратылды. 1944 жылдың сәуірінде Батыс және Шығыс әуе қорғанысы фронттары құрылып, Транскавказ әуе қорғанысы аймағы бөлінді, осы жылы Солтүстік, Оңтүстік және Транскавказ әуе қорғанысы фронттары ретінде қайта ұйымдастырылды. Мәскеу маңындағы әуе қорғанысы күштері Мәскеу әуе қорғанысы армиясы деп аталды. 1945 жылдың наурыз айында алыс Шығыста үш әуе қорғанысы армиясы құрылды: Теңіз, Амур және Байкал. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әуе қорғанысы күштері қорғаныс өнеркәсібі объектілері мен маңызды байланыс түйіндерін қорғады және совет өнеркәсібі мен көлігіне әуеден келтірілген зиянды азайтуға себін тигізді. Соғыс барысында ПВО 7313 неміс ұшағын жойды, оның 4168-і және 3145-і зениттік артиллерия, пулеметтер және ауа шарымен атылды. Елдің әуе қорғанысы күштерінің 80 000-нан астам сарбазы, сержанты, офицері мен генералы мемлекеттік ордендермен және медальдармен марапатталды, ал 92 сарбаз Кеңес Одағының Батыры атағына ие болды, ал біреуі ПВО-да қызмет еткен кезінде екі рет «Алтын Жұлдыз» медалімен марапатталды.
The Soviet Air Defence Forces (войска ПВО, voyska protivovozdushnoy oborony, voyska PVO, V PVO, lit. Anti Air Defence Troops; and formerly protivovozdushnaya oborona strany, PVO strany, lit. Anti Air Defence of the Country) was the air defence branch of the Soviet Armed Forces. Formed in 1941, it continued being a service branch of the Russian Armed Forces after 1991 until it was merged into the Air Force in 1998. Unlike Western air defence forces, V PVO was a branch of the military unto itself, separate from the Soviet Air Force (VVS) and Air Defence Troops of Ground Forces. During the Soviet period it was generally ranked third in importance of the Soviet services, In January 1942, to improve the interaction of forces and air defence systems, the fighter aircraft and crews manning them were ordered to be subordinated to the Air Defence Command. In April 1942, the Moscow Air Defence Front was founded, and the Leningrad and Baku Air Defence Armies were later raised. These were the first operational formations of the Air Defence Forces. In June 1943, the Office of the Commander of Air Defence Forces of the country was disbanded. Following the reorganization in April 1944 that created the Western and Eastern Air Defence Fronts, and caused the division of the Transcaucasian Air Defence Area, which this year have been reorganized as the North, the South and the Transcaucasian Air Defence Fronts, air defence forces in the vicinity of Moscow were renamed the Moscow Air Defence Army. In the Far East in March 1945, three air defence armies were established: Maritime, Amur and Baikal. During the Second World War, the Air Defence Forces provided defensive cover to defense industry complexes and vital communication elements, and successfully minimized aerial damage to Soviet industrial and transportation capacity. In the course of the war, the PVO destroyed 7,313 German aircraft, of which 4,168 and 3,145 were targeted by the IA antiaircraft artillery, machine guns and barrage balloons. More than 80,000 soldiers, sergeants, officers and generals of the Country Air Defence Forces were awarded state orders and medals, and 92 soldiers were awarded the title of Hero of the Soviet Union and one was twice awarded the Gold Star Medal in service with the PVO.
Ресей туының астында
Кеңес Одағы тараған кезде ПВО әуе флотына шамамен 2200 истребитель мен перехватчик кірді. Көптеген бөлімшелердің құрамы мен жабдықтары жаңадан тәуелсіз республикаларда қалды, бірақ кейбір бөлімшелерді Ресейге қайта орналастыру арқасында шығынның салдары азайтылды. Ресейдің әуе қорғаныс күштері Кеңес Одағының ПВО активтерінің шамамен 65%-ын мұра етті. 1994 жылдың желтоқсанында Оралдағы Екатеринбургтегі 4-ші тәуелсіз әуе қорғаныс армиясы 5-ші тәуелсіз әуе қорғаныс корпусына айналды, ал 1998 жылы ол 5-ші әуе және әуе қорғаныс күштері армиясы болды. 1994 жылдың желтоқсанындағы директиваға сәйкес, 14-ші тәуелсіз әуе қорғаныс армиясы 6-шы тәуелсіз әуе қорғаныс корпусы ретінде қайта ұйымдастырылды (16-шы гвардиялық, 20-шы және 94-ші Мукден әуе қорғаныс дивизияларымен бірге). 1998 жылы Ресей аумағында қалған ПВО күштері мен штабтары Ресей Әуе күштерімен біріктіріліп, Мәскеу әуе және әуе қорғаныс күштерінің құрамына, сондай-ақ ВВС және ПВО-ның 4-ші, 5-ші, 6-шы, 11-ші және 14-ші армияларының бөлігіне кірді. Әуе қорғаныс күштерінің күні (Den' Voysk PVO) 1975 жылы 11 сәуірде тойлау үшін белгіленді. 1980 жылы ол сәуір айының екінші жексенбісіне ауыстырылды. Бұл күн Ресей Федерациясында 1998 жылы Әуе қорғаныс күштерінің Әуе күштерімен біріктірілгеннен кейін де тойланады. ПВО-ның ресми емес ұраны – «Сами не летаем – другим не дадим», яғни «Өзіміз ұшпаймыз – басқаларға да ұшуға рұқсат бермейміз» / «Егер біз ұша алмасақ, ешкімге ұшуға жол бермейміз».