Кіріспе

Кеңес Одағындағы жарымәскери авиациялық спорт және білім беру ұйымы, Белоруссия ұйымы.

ДОСААФ (ДОСААФ), толық атауы – Армия, авиация және флотпен ынтымақтастық жөніндегі еріктілер қоғамы (Добровольное общество содействия армии, авиации и флоту) – негізінен қару-жарақ, автомобильдер және авиациямен айналысқан Кеңес Одағындағы жарымәскери спорт ұйымы. Қоғам 1927 жылы ОСОАВИАХИМ ретінде құрылды және 1951 жылдан 1991 жылға дейін ДОСААФ атауын алды. Бұл қоғам посткеңестік кейбір мемлекеттерде, мысалы Ресей мен Беларусьте сақталды, бірақ олар басқа атауларды қолдануы мүмкін. Украинада, мысалы, оған баламасы – «Украина қорғанысына көмек қоғамы». Ресейде ол 1991 жылдың желтоқсанында Ресей қорғаныс спорттық-техникалық ұйымы (РОСТО; Российская оборонная спортивно-техническая организация – РОСТО) болып қайта құрылды. 2009 жылдың желтоқсанында РОСТО ДОСААФ Ресей деп қайта аталды. Беларусь туралы ақпаратты ДОСААФ (Беларусь) бөлімінен қараңыз. Қоғамның жарияланған мақсаты – «халықты патриоттық рухта тәрбиелеу және Отанды қорғауға дайындау». Осы мақсатқа жетудің бір жолы – жарымәскери спорт түрлерін дамыту болды. Алғашқыда маңызды міндеттердің бірі – Кеңес Қарулы Күштеріне қаржылық көмек көрсету еді. Сонымен қатар, ДОСААФ құрылымындағы спорт залдары, стадиондар, бассейндер, гимнастика залдары және басқа да нысандар арқылы қарапайым спорт түрлеріне де қолдау көрсетілді.

ОСОАВИЯХИМ

DOSAAF-тың алғысы OSOAVIAKhIM (Lang ru; толық атауы: Союз обществ содействия обороне и авиационно химическому строительству СССР, 'КСРО қорғанысқа және авиациялық химиялық құрылысқа көмек көрсету қоғамдарының одағы') 1927 жылғы 27 қаңтарда қорғанысқа көмек көрсету қоғамын (Общество содействия обороне (ОСО)), Әуе күштері достарының қоғамын (Общество друзей Воздушного флота (ОДВФ)) және Химиялық қорғаныс және химиялық өнеркәсіп достарының қоғамын (Общество друзей химической обороны и химической промышленности (Доброхим СССР)) біріктіру арқылы құрылды. Қоғамның мақсаты – қарулы күштерге резерв дайындау болды. Көп ұзамай ол өзінің әуежайлары, радиоклубтары, парашютпен секіру мұнаралары және атыс алаңдары бар қуатты жартылай әскери ұйымға айналды. "Ворошиловский стрелок", "Ворошиловский всадник" және "Танымал парашютші" сияқты белгілерді алу совет жастары арасында беделді және романтикалық болып саналды. Бірте-бірте OSOAVIAKhIM әскери оқу-жаттығу ұйымына дамыды. Оның курстарына тактика, топография және қару-жарақ сияқты кеңейтілген пәндер кірді. Кәдімгі әскери шақырудан өзгеше, OSOAVIAKhIM-ге 14 жастан бастап қосылуға болады. OSOAVIAKhIM ұшақтар, планерлер, дирижабльдер және стратосфералық шарларға қатысты бірқатар кәсіби ғылыми-зерттеу және әзірлеу бағдарламаларын қолдады, олардың кейбіреулерін кейіннен Кеңес Әуе Күштері қабылдады. 1934 жылы ұйым биіктік рекордтарын жасаған Osoaviakhim 1 атты шармен миссияны жүзеге асырды. Сондай-ақ 1930 жылдары Сергей Королевтің ракеталық зерттеу ұйымы ГИРД және Олег Антоновтың планерлік жобасы, сондай-ақ басқа да бастамалар OSOAVIAKhIM құрамында болды.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең

1948 жылдың наурызында ОСОАВИАХИМ үш жеке қоғамға қайта ұйымдастырылды: Армияға көмек көрсету ерікті қоғамы (Добровольное общество содействия армии (ДОСАРМ)), Әуе күштеріне көмек көрсету ерікті қоғамы (Добровольное общество содействия авиации (ДОСАВ)) және Әскери-теңіз флотына көмек көрсету ерікті қоғамы (Добровольное общество содействия флоту (ДОСФЛОТ)). 1951 жылдың 20 тамызында олар DOSAAF деп аталатын бір қоғам ретінде қайта біріктірілді. 2023 жылдың мамырында DOSAAF-ты бұрынғы Тынық мұхиты флоты адмиралы Сергей Авакянц басқаратын жаңа "Воин" ұйымы "толыққандай ауыстырғаны" хабарланды. "Воин" 14-тен 35 жасқа дейінгі ресейліктерге жауынгерлік дайындықтан өтуге және білім алуға мүмкіндік береді, бұл бұрын DOSAAF-тың міндеті болған. DOSAAF таратылып, "Воин" болып қайта құрылды ма, әлде "Воин" DOSAAF-ты Авакянц пен Ресей Қорғаныс министрлігінің бақылауындағы жаңа, вертикалды интеграцияланған ұйымға біріктірді ме – әзірге белгісіз.