American cloud seeder (1875–1958)
the American cloud seeder
Чарльз Мэллори Хэтфилд (15 шілде 1875 – 12 қаңтар 1958) – американдық «жаңбыр жасаушы».
Charles Mallory Hatfield (July 15, 1875January 12, 1958) was an American "rainmaker".
Ерте өмір
Хатфилд 1875 жылдың 15 шілдесінде Канзас штатының Форт-Скотт қаласында дүниеге келген. Оның мүлік алыпсататын әкесі Стивен 1886 жылы отбасын Оңтүстік Калифорнияға көшірді, алдымен Сан-Диегода қоныстанды, онда Хатфилд ағасы үш үй салды, содан кейін қаладан солтүстікке қарай қырық шақырым қашықтықтағы Бонсалл маңындағы Гофер каньонында қырық акрлық ранчо мен зәйтүн бағында үй салды. 1904 жылы промоутер Фред Бини Хатфилд үшін қоғамдық қатынастар науқанын бастады. Лос-Анджелестегі бірнеше фермерлер оның жарнамасын газеттерде көріп, Хатфилдке жаңбыр жаудыру үшін 50 доллар береміз деп уәде берді. Ақпан айында Хатфилд пен оның інісі Пол Ла Кресцентада буландыру мұнарасын салды, онда Хатфилд қоспасын ауаға шығарды. Хэтфилдтің әрекеті сәтті болған сияқты, сондықтан фермерлер оған 100 доллар төледі. Сол кездегі метеорологиялық бюроның есептері жаңбырды бұрыннан келе жатқан дауылдың кішкентай бөлігі деп сипаттады, бірақ Хэтфилдтің жақтастары мұны елемеді. Осы мақсатта Хатфилд өзінің мұнарасын Рубио каньонына жақын Альтаденадағы Эсперанса санаторийінің аумағында салды. 1906 жылы Хэтфилд Юкон территориясына шақырылды, онда ол Клондайк алтын кен орындарының суға тәуелді шахталарына жаңбыр жаудыруға келісті. Клондайк келісім-шарты 10 000 долларға жасалды, бірақ сәтсіз әрекеттерден кейін Хатфилд шығындар үшін тек 1100 доллар жинап, қашып кетті. Бұл сәтсіздік оның жақтастарын тоқтатқан жоқ. 1915 жылы Сан-Диего қалалық кеңесі Сан-Диего кеңінен оянып, жақсарту клубының қысымымен Хэтфилдке жауын-шашынды Морена бөгетінің су қоймасын толтыру үшін жүгінді. Хэтфилд жаңбырды тегін өндіруді ұсынды, содан кейін қырық пен елу дюйм үшін 1000 доллар (дюйм үшін 393,7 доллар) және елу дюймнен астам тегін қайтадан тегін. Кеңес 4-1 есебімен 10 000 доллар төлеуге келісті, ол су қоймасы толғанда төленеді. Формалды келісім ешқашан жасалмады, бірақ Хатфилд ауызша түсіністікке негізделген жалғасты. Хэтфилд інісімен бірге Морена көлінің жағасына мұнара салып, оны Жаңа жылдың басында дайындады. Жаңбыр 20 қаңтарда тоқтады, бірақ екі күннен кейін қайта басталды. 27 қаңтарда Төменгі Отай бөгеті бұзылып, апат күшейіп, шамамен 20 адам қаза тапты (нақты саны әртүрлі). 4 ақпанда Хэтфилд баспасөзге сөйлеп, залал оның кінәсі емес екенін және қала тиісті сақтық шараларын қолданғаны жөн екенін айтты. Хатфилд келісімшарттың талаптарын орындады, бірақ қала кеңесі ақша төлеуден бас тартты, егер Хатфилд зиянды өтеу жауапкершілігін қабылдамаса; 3,5 миллион доллар сомасында талаптар бар еді. Сонымен қатар, жазбаша келісімшарт болған жоқ. Хатфилд 4000 долларға келісіп, содан кейін кеңеске шағымданды. Кейіннен "Барс Вэлли Муцуал" су компаниясы Биг Бер көліне су құюды ұсынды. Алайда, Ұлы депрессия кезінде ол тігін машиналарын сатушы болып қайтадан жұмысқа кірісті. 1931 жылы әйелі Мейбл онымен ажырасып, ажырасу туралы келісімде Хэтфилд өзінің табыстарының бір бөлігін жасырып қалды деп мәлімдеді. Голливуд Хэтфилдті премьераға шақырды. Бұл пьеса сондай-ақ Бродвей мюзиклінің негізіне айналды, "110 in the Shade". Чарльз Хэтфилдтің ойдан шығарылған үлкен немересі Т. Джефферсон Паркердің 2007 жылғы "Шторм Руннерс" романында оның зерттеулерін жалғастырды. Чарльз Хэтфилд және Сан-Диего су тасқыны Netflix-тегі White Rabbit Project 2016 сериясында көрсетілген. Чарльз Хатфилд пен оның жаңбыр жаудыруға ұмтылыстары Марк Аракстың 2019 жылғы "Ұйдағы жер" кітабының бірінші тарауында айтылған. Чарльз Хэтфилд және Сан-Диего су тасқыны Гарри Дженкинстің "Күн шаңырағының сиқыршысы: Чарльз Хэтфилдтің таңғажайып, шынайы оқиғасы, қаланың арманын батырып кеткен жаңбыршы" деген кітабының тақырыбы болып табылады.
Hatfield was born in Fort Scott, Kansas, on July 15, 1875. His property speculator father Stephen moved the family to Southern California in 1886, settling firstly in San Diego, where Hatfield Sr built three houses, before establishing a home on a forty acre ranch and olive grove at Gopher Canyon near Bonsall, forty miles north of the city. In 1904, promoter Fred Binney began a public relations campaign for Hatfield. A number of Los Angeles ranchers saw his ads in newspapers and promised Hatfield $50 to produce rain. In February, Hatfield and his brother Paul built an evaporating tower at La Crescenta where Hatfield released his mixture into the air. Hatfield's attempt was apparently successful, so the ranchers paid him $100. Contemporary weather bureau reports described the rain as a small part of a storm that was already coming but Hatfield's supporters disregarded this. For this effort, Hatfield had built his tower on the grounds of the Esperanza Sanitarium in Altadena, near Rubio Canyon. In 1906 Hatfield was invited to the Yukon Territory, where he agreed to create rain for the water dependent mines of the Klondike goldfields. The Klondike contract was for $10,000, but after unsuccessful efforts, Hatfield slipped away, collecting only $1,100 for expenses. This failure did not deter his supporters. In 1915 the San Diego city council, pressured by the San Diego Wide Awake Improvement Club, approached Hatfield to produce rain to fill the Morena Dam reservoir. Hatfield offered to produce rain for free, then charge $1,000 per inch ($393.7 per centimetre) for between forty and fifty inches (1.02 to 1.27 m) and free again over fifty inches (1.27 m). The council voted four to one for a $10,000 fee, payable when the reservoir was filled. A formal agreement was never drawn up, though Hatfield continued based on verbal understanding. Hatfield, with his brother, built a tower beside Lake Morena and was ready early in the New Year. Rain stopped on 20 January but resumed two days later. On January 27 Lower Otay Dam broke, increasing the devastation and reportedly causing about 20 deaths (accounts vary on the exact number). Hatfield talked to the press on February 4 and said that the damage was not his fault and that the city should have taken adequate precautions. Hatfield had fulfilled the requirements of his contract—filling the reservoir—but the city council refused to pay the money unless Hatfield would accept liability for damages; there were already claims worth $3.5 million. Besides, there was no written contract. Hatfield tried to settle for $4000 and then sued the council. Later the Bear Valley Mutual Water Company wanted to fill Big Bear Lake. However, during the Great Depression he had to return to his work as a sewing machine salesman. His wife Mable divorced him in 1931, claiming in the divorce settlement that Hatfield had hidden some of his earnings from her. Hollywood invited Hatfield to the premiere. The play also became the basis of a Broadway Musical, 110 in the Shade. Charles Hatfield's fictional great great granddaughter has taken up his research in T. Jefferson Parker's 2007 novel Storm Runners. Charles Hatfield and the San Diego flood was featured in a 2016 episode of the White Rabbit Project on Netflix. Charles Hatfield and his rainmaking endeavors are mentioned in Chapter One of Mark Arax's 2019 book, "The Dreamt Land." Charles Hatfield and the San Diego flood is the subject of The Wizard of Sun City: The Strange, True Story of Charles Hatfield, The Rainmaker Who Drowned a City's Dreams by Garry Jenkins.