Кіріспе

Венгриялық суретші және өнер жалғаншысы (1906–1976)

Эльмир де Хори (шын аты – Елемер Альберт Хоффман; 14 сәуір 1906 – 11 желтоқсан 1976) – Венгрияда туған белгілі суретші және өнер жалғаншысы. Ол әлемнің беделді сурет галереяларына сатылған мыңнан астам жалған туынды жасады деген мәлімдеме бар. Оның қызметі Клиффорд Ирвингтің "Жалған" (1969) кітабы және Орсон Уэллстің "Жалғанға арналған" (1974) деректі эссе фильмі арқылы танымал болды.

Ерте өмір

Де Хори өзінің аристократиялық отбасында туғанын, әкесінің австро-венгр елшісі болғанын және анасының банкирлер отбасынан шыққандығын мәлімдеді. Алайда, кейінгі тергеулер Де Хоридің балалық шағы орта таптық отбасында өткенін көрсетті; ол 1906 жылдың 14 сәуірінде Элемер Альберт Хоффман болып дүниеге келді. (Бір танысы, Фернан Легрос, де Хоридің 1905 жылдың 14 сәуірінде Будапештте (Мажарстан) туғанын, бірақ де Хори жас көріну үшін туған күнін 1914 жылға өзгертетінін айтты.) Оның екі ата-анасы да еврейлер еді. Әкесінің қызметі «қолмен жасалған тауарларды көтерме саудамен сату» деп тіркелген. Ол өзінің өмірбаянында айтқандай, ата-анасы он алты жасында ажырасқан жоқ. 16 жасында ол Nagybánya суретшілер колониясында (қазіргі Румыния) ресми өнер білімін алды. 18 жасында ол Мюнхендегі (Германия) Академия Хайнманн сурет мектебіне классикалық сурет салуды оқуға түсті. 1926 жылы Парижге көшіп, Академия де ла Гранде Шомиерге оқуға түсті. 1928 жылы Париждегі дәстүрлі білімін аяқтаған кезде, бейнелеу өнеріндегі зерттеулерінің басты назары фаувизм, экспрессионизм, кубизм және басқа да дәстүрлі емес бағыттарға ауысты, олар оның өнерін жаңа үрдістермен және халықтың талғамымен үйлеспейтін, ескірген етіп көрсетті. Осы қатал шындық пен Ұлы депрессияның экономикалық соққылары оның өнерінен көрінуге мүмкіндік бермеді. Жаңа деректер (Женева полициясының тізімдері) 1920-1930 жылдар аралығында шағын қылмыстар үшін айыптаулар мен қамауға алулар туралы мәлімдейді. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда ол Венгрияға оралды. Біраз уақыттан кейін ол британдық журналистпен және күдікті тыңшымен байланысқа түсті. Осы достық оны Карпат тауларындағы Трансильваниядағы саяси қарсыластар түрмесіне қамады. Осы уақытта де Хори түрме лагерінің офицерімен дос болып, оның портретын салды. Кейін, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде де Хори босатылды. Де Хоридің жағдайын одан әрі қиындатқан нәрсе – оның жасаған жалғандықтарын тану мүмкін болды және ол енді ФБР үшін қызығушылық тудырды. Осы қолайсыз назар де Хориді жалған өнерден уақытша бас тартып, қайтадан өзінің туындыларын жасауға итермелеген болуы мүмкін. Бұл оны Лос-Анджелестегі Першинг-сквер маңындағы арзан пәтерде қарапайым өмір сүруге әкелді. Мұнда ол аз ғана жетістікке жетті, көбінесе интерьерді безендірушілерге қызғылт пудельдердің суреттерін сатты. Алайда, ол өздігінен шектеуге ұшырады. Ол Шығыс жағалауға оралып, өнер туындыларын жасауды шешті, оларға әрқашан құлшыныспен сатып алушы табылды. Вашингтонда де Хори сурет сатушымен жаман қарым-қатынасқа түсті, бірақ бұл апатқа ұшырады. 1959 жылы депрессиядан зардап шегіп, ұйқы таблеткаларын шамадан тыс мөлшерде қабылдап, өзіне қол жұмсауға тырысты. Бір досы оны құтқарып, жедел жәрдем шақырды. Оның асқазанынан дәрі сорды, ауруханада жатқаннан кейін де Хори Нью-Йоркте Фернан Легрос есімді жас бізбендес адамның көмегімен қалпына келді. Легрос де Хоримен болған қарым-қатынасы туралы айтқан, бірақ бұл қателік пе, әдейі әйелдікке айналдыру ма, әлде «Элмир» сөзінен кейін бөлек таңдану белгісі қойылған ма – белгісіз. Де Хориге негізделген кейіпкер толыққанды емес соңғы Тинтин әңгімесі «Тинтин және Альф-артта» пайда болады. Хори Дейл Бейстің «Фиббл: өтірік айтқан балалар қайда барады» романында да еске алынған. Fate/Strange Fake-де, аңыздарды өзгерту және қайта құру қабілетіне ие Кастер қызметшісі, егер сіз біреудің аңыздарды шексіз қайта жасауын қаласаңыз, де Хориді шақыру керек деп мәлімдейді. «Жалған өнердің асыл өнері» (1997) атты құжаттамалық фильмде де айтылған.