Кіріспе
Шорхэм қамалы (Shoreham Fort немесе Kingston Redoubt) – Англияның Батыс Суссекс аймағында, Адур өзенінің сағасындағы Шорхэм портына кіреберісте орналасқан тарихи әскери қорғаныс құрылымы және мәдени ескерткіш. Ол 1850 жылдардағы Ұлыбританиядағы саяси жағдайдың ушығуы кезеңінде жоспарланған. Форттың құрылысы 1857 жылдың маусым айында 11 685 фунт стерлинг (қазіргі шамамен 1,2 миллион фунт стерлинг) қаржыға аяқталды. Дизайны 1854 жылы салынған Литтлхэмптон фортының дизайнына ұқсас.
Shoreham Redoubt (also known as Shoreham Fort or Kingston Redoubt) is a historical military defensive structure and scheduled monument at the entrance to Shoreham harbour, at the mouth of the River Adur in West Sussex, England. It was planned in the 1850s during a period of political alarm in the United Kingdom. Construction of the fort was completed in June 1857 at a cost of £11,685 (equivalent to approximately £1.2 million today). The design is similar to that of Littlehampton Fort, which had been built in 1854.
Сипаттама
Форт теңіз деңгейінен 15 фут (4,6 м) биіктікте орналасқан, түскей пішіндес, яғни тік қабырғалы жартылай ай тәрізді болған. Оқ ату платформасы мен қамалдар арықпен қоршалған, ал оның ортасында Карно қабырғасы салынған, ол арықтан өтуге тырысқан шабуылшыларды тоқтату үшін жасалған. Қабырғаның өзінде қорғаушылардың оқ атуына арналған ойықтар болған. Литтлхэмптон фортындағы ашық бастиондардың орнына, Шорхэмде қабырғалардың үш бұрышында кірпіштен төбесі бар капонирлер салынған. Бұл қарулы күштерге қамал қабырғалары бойында қоршаудағыларға оқ атуға мүмкіндік берді. Орталық капонир арықтың үстінен өтетін және қамалмен, оқ ату платформасы мен қамалдың астындағы туннель арқылы байланысқан. Шығыс және батыс капонирлер әжетхана ретінде де пайдаланылған. Форттың арт жағындағы казармада 38 сарбазға орын болған. Форт айналмалы платформаларда орналасқан алты 68 фунттық зеңбірекпен қаруланған.
Кейінгі тарих
Фортты 1-ші Сассекс артиллериясы еріктілерінің батареясы гарнизонмен қамтылған, олар ерікті артиллерия бөлімшелерінің ең үздік саналатын бірі болып есептелді және 1865 жылы атудың дәлдігі үшін жүлде алды. 1873 жылғы әскери шолу кезінде форттың бастапқы қару-жарағының ескіргені және құрылысының жеткіліксіз екені анықталды. Сонымен қатар, форт теңізге қараған қорғанысқа ие болғандықтан, құрлықтан шабуылға өте осал деп есептелді. Жақын маңда жаңа, күштірек және қорғанысқа қолайлы форт салу ұсынылды, бірақ бұл жоба ешқашан іске аспады. 1886 жылға қарай бастапқы қару-жарақ жаңартылып, оның орнына екі 80 фунттық және үш 64 фунттық зеңбірек орнатылды. 20-шы ғасырдың басында форт ашық аспан астындағы киностудия ретінде пайдаланылды, онда 1914 жылы төрт фильм түсірілді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде форт төтенше жағалау батареясының бөлігіне айналды, оған бағыттаушы шамдар мен екі 6 дюймдік зеңбірек орнатылды, олар терреплейннің үстіне салынған позицияларда орналасқан. Соғыстан кейін форттың казармасы бұзылып, зеңбірек платформасының орнына жағалау күзетінің мұнарасы салынды. 1977 және 1978 жылдары Батыс Суссекс округі кеңесінің күшімен сайт қалпына келтірілді.
Қазіргі жері
Бүгінде қару платформасы, арық, Карно қабырғасы және капониерлер қалпына келтірілген күйінде көруге болады. Бастапқы казарма блогының және парад алаңының бір бөлігінің іргетасы көрініп тұр. Форттың шығыс жағында екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіне қатысты нысаналық шам станциясы орналасқан, қазір ол Ұлттық жағалау күзету институтының еріктілері жақын порттың кіреберісі мен теңіз жолдарын бақылау үшін пайдаланады. Қазіргі уақытта бұл қамал Шорхэм қамалының достары деп аталатын жергілікті еріктілер тобы тарапынан толыққанды қалпына келтірілуде, мақсаты – оны қайта жаңартып, казарма блогын мұражай және көп мақсатты қоғамдық орталыққа айналдыру. 2014 жылдың наурыз және сәуір айларында ескі Ниссен үйінің бірі, бұрынғы Ниссен үйі орналасқан жерде табылды. Бұл үй негізінен Шорхэм қамалының достары үшін білім беру орталығы ретінде, сондай-ақ көрме алаңы ретінде қолданылады. Ниссен үйі 2013 жылдың соңында Чичестер маңындағы бастапқы орнынан демонтаждалды, себебі онда екінші дүниежүзілік соғыстан бері тұрып келген екі әйел қайтыс болды. Содан кейін үй Шорхэм қамалына көшіріліп, қайта құрастырылды. Тарихи Англия жүргізген жоба нәтижесінде бұл Ниссен үйі елдегі бірінші дүниежүзілік соғыстан қалған соңғы қолданылатын Ниссен үйі екені расталды. 2020 жылдың қыркүйек айында Шорхэм қамалының достары Бірінші дүниежүзілік соғыста Францияға аттанған жергілікті жаттығушыларды еске алу үшін мемориалдық оқу траншеясын салды. Траншея білім беру мақсатында пайдаланылады және Ұлттық лотерея мен Адур және Вортинг кеңестерінің қаржылық қолдауына ие болды. Императорлық соғыс мұражайы бұл нысанды ресми соғыс ескерткіші ретінде тіркеді.