Кіріспе

Американдық дәрігер және саясаткер (1805–1885)

Уильям Маккендри Гвин (9 қазан 1805 – 3 қыркүйек 1885) – американдық дәрігер және саясаткер, Миссисипи және Калифорния штаттарында сайланған лауазымдарда қызмет еткен. Калифорнияда ол Джон С. Фремонтпен бірге штаттың алғашқы АҚШ сенаторларының бірі болды. Азамат соғысына дейін, оның кезінде және содан кейін Гвин Калифорнияда, Вашингтон қаласында және Оңтүстік АҚШ-та Конфедерацияны жақтаушы ретінде белгілі болды.

Ерте өмір

Гвин Теннесси штатының Галлатин қаласының жанында дүниеге келген. Оның әкесі – Реверенд Джеймс Гвин, пионер методист пасторы, Американың алғашқы туған методист епископы және кіші Гвиннің атымен аталатын көрнекті Реверенд Уильям Маккендридің басшылығымен қызмет еткен. Джеймс Гвин генерал Эндрю Джексонның қол астында шекарада сарбаз болған. Уильям Гвин классикалық білім алды және 1828 жылы Кентукки штатының Лексингтон қаласындағы Трансильвания университетінің медицина факультетін бітірді.

Саяси мансап

Жас Гвин, Нью-Орлеан шайқасында болған капелланның ұлы, президент Эндрю Джексонның екінші мерзімінде жеке хатшысы болды. Гвин 1833 жылға дейін Миссисипи штатының Клинтон қаласында медицинамен айналысты, содан кейін бір жыл Миссисипи штатының АҚШ маршалы қызметін атқарды. Ол 1841-1843 жылдардағы 27-ші Конгреске Миссисипи штатынан Демократиялық партияның өкілі ретінде сайланды. Қаржылық қиындықтарға байланысты Конгреске қайта сайланудан бас тартып, Джеймс К. Полк президент болып келген кезде Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласындағы жаңа кеден үйінің құрылысын бақылауға тағайындалды. 1849 жылы Калифорнияға көшіп, 1849 жылғы Калифорния конституциялық конвенциясына қатысты. Ол сондай-ақ алтын кені ашылған Палома, Калифорнияда жер сатып алды. Гвин кенішінен миллиондаған доллар табыс әкеліп, оған байлық сыйлады. Ол Демократиялық партияның "Шығайластар" (Chivalry) қанатын ұйымдастырды. Калифорния АҚШ штаты ретінде қабылданғанға дейін Гвин Демократиялық партиядан АҚШ Сенатына сайланды. Ол 1850 жылдың 10 қыркүйегінен 1855 жылдың 3 наурызына дейін сенатор болып қызмет етті. Тынық мұхиты аймағын кеңейтуді ынтамен қолдады және 1852 жылы Беринг бұғазын зерттеуді жақтады. Гвин Сенат пен Палата мақұлдаған және 1851 жылдың 3 наурызындағы заңға айналған заң жобасын ұсынды. Бұл заң бойынша Президент үш жыл мерзімге үш мүшеден тұратын Жер комиссарлары кеңесін тағайындайтын болды (Конгресс мерзімді екі рет ұзартқаннан кейін бес жылға дейін арттырды). Жер комиссиясының міндеті Калифорниядағы испандық және мексикалық жер иеліктерінің заңдылығын анықтау болды. Калифорния губернаторы Джон Биглер Гвиннің қарсыласы Дэвид Бродерикке жүгінді, себебі Гвин Биглерге Чилидегі елшілікке тағайындалуға көмектесе алмады. Бродэрик Калифорния Демократиялық партиясының төрағасы болып тағайындалды, осыдан кейін партия екіге бөлінді. Гвин федералдық ықпалды дұрыс пайдаланбағаны туралы даудан кейін Джозеф МакКорклмен отыз қадамдық қашықтықта мылтықпен жекпе-жек өткізді. Екі тарап та оқ атты, бірақ тек бір есек қаза тапты. Бұл оқиға Калифорния саяси аренасына сыбайлас жемқорлық, физикалық қысым және үздіксіз саяси маневрлерді әкелді. Гвиннің фракциясы Бродэрик фракциясынан әлсіз болғанымен, 1855 жылы Гвиннің сенатор болып қайта сайлануына кедергі келтіре алды. "Біліспейтіндер" (Know Nothings) әлсіздікті пайдаланғанда, Бродэрик Гвиннің кандидатурасын қабылдады, және Гвин АҚШ Сенатына қайта сайланды. Ол 1857 жылдың 13 қаңтарынан 1861 жылдың 3 наурызына дейін қызмет етті. Гвин Джозеф Хеконы Вашингтонға алып барып, президент Джеймс Бьюкененмен кездестірді. 1858 жылы Гвин Массачусетс сенаторы Генри Уилсонды жекпе-жеке дуэльге шақырды, бірақ олар сенаторлық төрелік комиссиясы арқылы дауды шешті. 32-ші және 33-ші Конгрестерде ол АҚШ Сенатының Теңіз істері жөніндегі комитетінің төрағасы болды. Екінші мерзімінде ол АҚШ Сенатының Қаржы жөніндегі комитетінің мүшесі де болды. Сенатта Гвин Калифорнияда монета соғу зауытын құруды, Тынық мұхиты жағалауын зерттеуді, әскери-теңіз кеме жасау орнын және станцияны іске қосты. Ол сондай-ақ Сан-Франциско, Қытай және Жапония арасында Сандвич аралдары арқылы өтетін бу кемелерінің желісін ұйымдастыруға қатысты заң жобасын Сенат арқылы өткізді. 1860 жылы ол Алясканы Ресей патшасынан сатып алуды жақтады. Жаңа Республикалық партия Калифорнияда бірнеше маңызды қалалық сайлауларда жеңіске жеткенімен, 1859 жылғы Калифорния сайлауында Демократиялық партияның Гвин қанаты жақсы нәтижелер көрсетті. 1860 жылы Авраам Линкольн сайланғаннан кейін Гвин Линкольннің жаңа Мемлекеттік хатшысы Уильям Х. Севард пен оңтүстік штаттарының көшбасшылары арасындағы құпия келіссөздерді ұйымдастыруға көмектесті, мақсаты Одақтың таралуын болдырмау үшін келісімге келу болды. Штаттар арасындағы қақтығыс басталғанға дейін Гвин Оңтүстікке сапар шекті, бірақ Калифорнияға оралды. Бұл жерде Гвиннің "Шығайластар" (Chivalry) тобы Оңтүстік атынан сөйледі. Гвин тіпті Калифорнияны орталық еткен Тынық мұхиты республикасының Одақтан бөлінуі мүмкін деген ойды қарастырды, бірақ оның партиясы 1861 жылғы сайлауда ауыр жеңіліске ұшырағаннан кейін, ол Калифорнияда осы мәселені ілгерілету үшін көп нәрсе жасай алмайтынын түсінді.

Кейінгі өмірі

Гвин Шығысқа, Нью-Йоркке, Одақ армиясының Тынық мұхиты департаментінің командирі Эдвин Вос Самнермен бірге кемеде оралды. Самнер Гвинді тағы екі сепаратистпен – Джон Слайделлмен (кейін Трент даусына қатысқаннан соң) және Дж. Л. Брентпен бірге тұтқындауды ұйымдастырды. Бірақ президент Авраам Линкольн олардың босатылуына араласты, себебі Гвиннің Панамада байланыстары болғандықтан, халықаралық жағдайды ушықтырмауды қалады. Гвин әйелі мен бір қызын Еуропаға жіберіп, өзі Миссисипидегі плантациясына қайтты. Соғыс кезінде плантация қиратылған соң, Гвин, оның қызы мен ұлы Парижге қашып кетті. 1864 жылы ол Наполеон III-ті Мексиканың Сонора штатында американдық құл иелерін қоныстандыру жобасына қызықтыруға тырысты. Наполеон жағымды жауап бергеніне қарамастан, оның шәкірті Максимилиан I бұл идеяны қабылдамады, өйткені Гвин мен оның оңтүстік штатынан келгендер Сонораны өздеріне қаратуы мүмкін деп қорқыды. Соғыстан кейін ол АҚШ-қа оралып, Жаңа Орлеанда генерал-майор Филип Шериданға өзін тапсырды. Шеридан оның отбасына қосылу туралы бастапқы өтінішін қанағаттандырды, бірақ президент Эндрю Джонсон бұл шешімді кері қайтарды. Гвин Калифорнияға зейнетке шығып, 1885 жылы Нью-Йоркте қайтыс болғанға дейін ауыл шаруашылығымен айналысты. Ол Калифорния штатының Окленд қаласындағы Маунтин-Вью зиратына жерленді.