Кіріспе
Еуропадағы алғашқы коммерциялық пароход PS (ескекпен жүретін пароход) «Комета» 1812 жылы шотланд инженері Генри Белл үшін салынған. 1812 жылдың 15 тамызында Беллдің кемесі Клайд өзенінде жолаушылар тасымалын бастады, Хеленсбургті Гриннок және Глазгомен байланыстырды. Бұл Еуропадағы алғашқы коммерциялық тұрақты пароходтық қызмет болды. Белл қозғалтқышты Глазго қаласындағы Джон Робертсоннан алды, ал кемені Порт-Глазгодағы Джон мен Чарльз Вуд салды.
The PS (paddle steamer ) Comet was built in 1812 for Henry Bell, a Scottish engineer who with his wife had become proprietor of the Baths Hotel offering sea bathing in Helensburgh. On 15 August 1812, Bell's ship began a passenger service on the River Clyde, connecting Helensburgh to Greenock and Glasgow. This was the first commercially successful steamboat service in Europe. Bell obtained the engine from John Robertson of Glasgow, and the ship was built for him by John and Charles Wood of Port Glasgow.
Тарих
Генри Белл бумен жүретін қайықтарға қызығушылық танытты және «Шарлотта Дундас» жобасынан үйрену үшін Роберт Фултонмен хат алмасты. Фултон 1807 жылы «Солтүстік өзендегі бу қайығын» (әрі «Клермонт» деп белгілі) коммерциялық тұрғыдан сәтті алғашқы бу қайығы ретінде іске қосты. Оның әр жағында екі-екі қанатты дөңгелек болды, оларды бір цилиндрлі қозғалтқыш айдады (кейбір деректерге сәйкес, бұл қозғалтқыш Белл теңіз суын Хеленсбург ванналарына қағу үшін орнатқан эксперименталды кішкентай бу машинасынан жасалған). Түтік биік және жіңішке болды, желдің бағытына қарай желкен орнатуға арналған тіреуішпен, сонымен қатар мачта рөлін де атқарды. Екі қанатты дөңгелектер тиімсіз деп танылды және олардың орнына бір қанатты дөңгелектер қойылды, бұл қайықтың жылдамдығын шамамен 7 теңіз шақырымына дейін арттырды. 15 тамызда «Комет» Глазгодан Боулинг, Хеленсбург және Гринокке алғашқы коммерциялық рейсін жасады, бұл Клайд өзенінде, сондай-ақ Ұлыбритания мен Еуропаның басқа да аймақтарында бу қайықтар дәуірін ашты. Қайтыс болғандар жоқ. Қазір ол Лондонның Ғылым мұражайында сақталуда.
II комета
Белл тағы бір кеме – Comet II салды, бірақ 1825 жылдың 21 қазанында ол Шотландияның Гоурок қаласындағы Кемпок мүйісінде «Айр» бу кемесімен соқтығысты. Екінші кемесінен айырылғаннан кейін Белл бумен жүзу жұмыстарын тоқтатты. 2011 жылы түпнұсқаның 200 жылдығына дейін, көшірмесі Инверклид кеңесі, Фергюсон кеме құрылысшылары және «Траст» деп аталатын ұйымның бірлескен күштерімен қайта жаңартылды. 2023 жылдың сәуір айында көшірме кеме бөлшектелді және ағаш бөліктері Инверклид кеңесімен жойылды. Осы кеме көшірмесінен ешқандай із қалмады.