Кіріспе
1946 жылы салынған, сақталған теңізге жүзуге арналған бу кемесі
PS Waverley – әлемдегі соңғы теңізге жүзуге арналған жолаушы тасымалдайтын бу кемесі. 1946 жылы салынған, ол Клайд шығанағындағы Крейгендораннан 1973 жылға дейін Лох Лонг шығанағындағы Аррочарға дейін қатынайтын. Paddle Steamer Preservation Society (PSPS) қоғамы сатып алғаннан кейін, ол 1947 жылғы түріне қайта келтіріліп, қазір Ұлыбритания жағалауында жолаушылар саяхаттарын жүргізеді.
Тарих
PS Waverley Сэр Уолтер Скоттың алғашқы романының атымен аталады. Жаңа кеме А. & J. Inglis кеме құрылыс компаниясынан тапсырыс бойынша жасалды, Глазго қаласындағы олардың Pointhouse кеме құрылыс алаңында 1945 жылдың 27 желтоқсанында килі салынды. LNER төрағасының әйелі, Леди Мэтьюс 1946 жылдың 2 қазанында жаңа 693 тонналық бу кеменің суға түсірілу салтанатын өткізді. Кеменің жабдықталу жұмыстары жүрді, жыл соңына қарай кеме Гринноктағы Виктория портына сүйретілді, онда Rankin & Blackmore компаниясы олар өндірген қозғалтқыш пен көмірмен жұмыс істейтін қазандықты орнатты. 1947 жылдың маусымында теңіз сынақтарынан өткеннен кейін, Waverley 16 маусымда қызметке кірісті. Ол Хеленсбургке жақын орналасқан Крейгендоран пирсінен Лох Лонг арқылы Лохгоилхед және Аррочарға дейін LNER-дің Клайдтағы бу кеме маршрутында жұмыс істеді, сондай-ақ LNER-дің Clyde paddle steamer паркіне қосылды, оған сонымен қатар және Talisman да кірді. 1965 жылы екі түтікшенің әрқайсысына шотландтың қызыл арыстанының (rampant) бейнесі бекітілді. Waverley кемесінің корпусы 1970 жылға дейін монастральді көк түске боялды. 1969 жылдан бастап және Шотландиялық көлік тобының құрылуымен CSP компаниясы біртіндеп Батыс Хайленд кеме және паром компаниясымен, David MacBrayne Ltd. компаниясымен біріктірілді. 2011 жылы кеме Механика инженерлері институтының 65-ші Инженерлік мұрасы сыйлығымен марапатталды. 2019 жылы Waverley қазандық проблемаларына байланысты қызметтен алынды. Кейін Waverley кемесін қайта іске қосу үшін 2,3 миллион фунт стерлингтік қаражат жинауға шақыру жасалды. 2019 жылдың 11 шілдесінде Cochran Ltd компаниясынан жаңа қазандықтарқа тапсырыс берілгені хабарланды. Қазандықты ауыстырудан кейін Waverley 2020 жылдың 13 тамызында теңіз сынақтары үшін теңізге шықты және 22 тамыздан бастап COVID-19 пандемиясының әсерінен қысқартылған маусымда қызметін қайта бастады. Алайда, 3 қыркүйекте Броддик портына соқтығысып, кеменің мұртына зақым келтіргенінен кейін маусым ерте аяқталды. Келесі жылы Waverley 29 маусымнан бастап жұмыс істеді, бірақ COVID-19 шектеулеріне байланысты жолаушылар саны шектелді. Маусым сәтті өтті, барлығы 52 000 жолаушы тасымалданды, бірақ әдеттегіден қысқа болды, өйткені ол 19 қыркүйекке дейін ғана созылды. Жолаушылар мен экипаж үшін ең қызықты сәттердің бірі – Waverley кемесі Клайд өзенімен жоғары және төмен жүзіп бара жатқанда көрінетін дельфиндер болды.
Қозғалтқыш
Уэверли үш бұрандалы диагональды үш есе кеңейтілген теңіз булы қозғалтқышымен жұмыс істейді, оны Ранкин және Блэкмор инженерлері, Eagle Foundry, Гриннок, Шотландияда жасаған. Оның қуаты 2100 АЕК (ат күші) және сынақ кезінде минутына 57,8 айналымдық жылдамдыққа жеткен. Жолаушылар осы қозғалтқышты машина бөлімінің екі жағындағы дәліздерден көре алады. Негізгі кранк екі дөңгелекке де мықты бекітілген, сондықтан олар жеке-жеке айнала алмайды. Ол сонымен қатар жеке чартер рейстерін жүзеге асырады және «Шерлок Холмс: Көлеңкелер ойыны» (2011) сияқты телефильмдер мен киноларға кезеңдік орта жасауға көмектескен. Жиырма төрт адам жарақат алды. Кемеде 213 жолаушы мен 26 экипаж мүшесі болған, олар Арран аралында уақытша тоқтап қалды. «Caledonian MacBrayne» паром кешірек оларды Шотландия материгіне қайтару үшін жоспардан тыс рейс жасады. 2021 жылы экипаж жетімсіздігіне байланысты Уэверли Клайдтан оңтүстікке қарай жүзе алмады. 2022 жыл – оның алғашқы сапарының 75 жылдығы және ол Ұлыбританияның басқа да жағалау аймақтарына оралуға мүмкіндік алды. 2023 жылы Оңтүстік жағалауға бағыт алған кемелер кезінде Уэверли мен SS Shieldhall пароходы қатар жүзіп, The Needles жанынан өтті. Тарихы ұқсас екі кеменің бірге жүзуі қонақтар тарапынан ризашылықпен қабылданды және екеуіне де ұлттық назар аудартылды.