Кіріспе
Иудейлер Иса үшін – халықаралық христиандық миссионерлік ұйым. Штаб-пәтері Сан-Францискода (Калифорния штаты) орналасқан. Бұл ұйым яһудилерді өз дініне көндірумен және Исаның Мәсіх екеніне, сондай-ақ Құдайдың Ұлы екеніне сенуді насихаттаумен белгілі. Ол 1970 жылы Моише Розен бастамасымен «Хинени» министрлігі ретінде құрылған, ал 1973 жылы қазіргі атауымен тіркелген. Ешқандай еврей діни билігі «Иудейлер Иса үшін» ұйымын еврей ұйымы деп санамайды. Раввиндердің айтуынша, олардың «Сенім туралы мәлімдемесінде» Ескі өсиеттен (яһудилер үшін Танах) тек бір рет ғана айтылған.
Jews for Jesus is an international Christian missionary organization headquartered in San Francisco, California, that is affiliated with the Messianic Jewish religious movement. The group is known for its proselytism of Jews and promotes the belief that Jesus is the Christ and the Son of God. It was founded in 1970 by Moishe Rosen as Hineni Ministries before being incorporated under its current name in 1973. There are no Jewish religious authorities that consider Jews for Jesus to be a Jewish organization. Rabbinical authorities point out that there is only one mention of the Old Testament (the Tanakh to Jews) in its "Statement of Faith".
Тарих
"Иса үшін яһудилер" ұйымын еврей христиан қозғалысының баптист пасторы және Американың яһудилерге миссиялық жұмыс кеңесінің (АЖМЖ) бұрынғы мүшесі Моише Розен құрды. Ұйым 1970 жылы "Хинени министрліктері" деген атпен АЖМЖ-нің еншілес тобы ретінде құрылды. 1973 жылы Розен АЖМЖ-ден шығып, өз миссиясын 501(c)(3) коммерциялық емес ұйым ретінде "Иса үшін яһудилер" деген атпен тіркеді. Алғашқыда "Иса үшін яһудилер" ұйымның көптеген ұранының бірі болған, бірақ бұқаралық ақпарат құралдары осы топты "Иса үшін яһудилер" деп атағаннан кейін, ұйым осы атауды қабылдады. Розен және ұйым мүшелері Сан-Франциско, Калифорния қаласының көшелерінде және колледжтерде халыққа көмек көрсету жұмыстарын бастады. Келесі жылдары Нью-Йорк, Чикаго және Бостон қалаларында филиалдар ашылды. 1978 жылы "Иса үшін яһудилер" ұйымының бас кеңсесі қазіргі орналасқан жеріне, Сан-Францискоға көшірілді. 1981 жылы ұйым халықаралық деңгейде кеңейді. Ұйым мәліметінше, 2021 жылға қарай әлемнің 13 елінде және 15 қаласында кеңселері бар. Розен 1996 жылға дейін атқарушы директор болып қызмет етті, содан кейін штат миссионері ретінде толық уақыт жұмыс істеді. Оның орнына Дэвид Брикнер тағайындалды, ол осы лауазымды сол кезден бері атқарып келеді. Розен 2010 жылы қайтыс болғанға дейін директорлар кеңесінің мүшесі болды.
Операциялар
"Иса үшін яһудилер" – 501(c)(3) статусы тіркелген, дүние жүзінде шамамен 250 қызметкерді жұмысқа алған ұйым. Штаб-пәтері Сан-Францискода (Калифорния штаты) орналасқан, сондай-ақ Нью-Йорк, Лос-Анджелес, Торонто, Сидней, Йоханнесбург, Лондон, Берлин, Париж, Будапешт, Тель-Авив, Киев, Одесса, Мәскеу және Иерусалим қалаларында кеңселері бар. Бұрын қолмен салынған діни жарнамалар таратумен белгілі болған "Иса үшін яһудилер" қазірде басқа тәсілдер арқылы қоғаммен байланыс орнатып келеді. Олардың қызметтерінің мысалдары: еврей мерекелеріне арналған шаралар, Киелі кітапты зерттеу, әлеуметтік жобалар, интернет арқылы насихаттау, сондай-ақ Тель-Авивтегі Моише Розен орталығы және Лос-Анджелестегі Upside Down Cafe сияқты көп функциялы кеңістіктер.
Қаржыландыру және ұйымдастыру
Олар Евангелистік Қаржылық Есеп беру Кеңесінің және MissioNexus ұйымының негіздеуші мүшелері. Сыйлықтар салықтан жеңілдіріледі. Eckhoff Accountancy тәуелсіз аудиторлық фирмасы ұйымның жылдық аудитін жүргізеді. Евангелистік Қаржылық Есеп беру Кеңесінің мәліметтері бойынша, ұйымның 2021 қаржы жылындағы жалпы кірісі 37 431 707 АҚШ доллары, ал жалпы шығындары 25 888 924 АҚШ долларын құрады. Шығындардың талдауы: бағдарламаларға – 20 744 089 доллар, басқаруға – 2 039 434 доллар, қайырымдылық жинауға – 3 105 401 доллар жұмсалды. "Иса үшін яһудилер" ұйымы АҚШ, Канада, Оңтүстік Африка, Австралия, Израиль және Еуропадағы халықаралық директорлар кеңесімен басқарылады. Бас директор, қазіргі таңда Дэвид Брикнер, жеті мүшеден тұратын атқарушы басшылық командасының кеңесін алады.
Яһудилік
"Иисус үшін яһудилер" еврей қауымымен шиеленісті қарым-қатынаста, ал олардың әдістері дау тудырды. Барлық еврей билігі, сондай-ақ Израиль мемлекетінің басшы органдары, "Мәсіхке сенетін яһудилік" – "Иисус үшін яһудилер" ұйымымен байланысты діни ағымның яһудиліктің бір тармағы емес, евангелистік христианның бір түрі екенін жариялады. Сонымен қатар, ешбір еврей қозғалысы мәсіхшіл яһудилікке өткен бейеврейлерді еврей деп мойындамайды. Дегенмен, "Иисус үшін яһудилер" бейеврей сенушілердің кез келген түрдегі яһудилікке өту әрекеттерін қолдамайтындарын мәлімдейді. Исаны құдай, Құдайдың ұлы, тіпті құдай емес Мәсіх/Мәсіх немесе пайғамбар (мысалы, Исламда) деп санау көптеген еврей діни қозғалыстары тарапынан яһудилікпен үйлесімсіз деп есептеледі. Алайда, еврей ғалымдары бұл мәселе бойынша пікірталас жүргізіп келеді. Беркли университетінің Талмуд мәдениеті профессоры, еврей дін тарихшысы Дэниел Боярин өзінің бір кітабында былай деп жазады: Бірінші және екінші ғасырлардағы Иса қозғалысының идеялары мен практикалары – тіпті кейінірек – біз "яһудилік" деп түсінетін идеялар мен практикалардың бір бөлігі ретінде қарастырылуы мүмкін. Тринитаризм және денеге ену идеялары, немесе осы идеялардың бастамасы, Иса келгенге дейін еврей сенушілердің арасында болған, ол осы теологиялық ұғымдарды өзінде біріктіріп, мессиандық шақыруын қабылдады. Уэльс университетінің еврей теологиясы профессоры, реформалық яһудилік раввині Дэн Кохн Шербок, месіхшіл яһудилікті еврей қауымы қабылдауы керек екенін айтады: қазіргі еврей өмірінің көп қырлылығын ескере отырып, месіхшіл яһудилерді православиелік емес яһудилердің қабылдамауы түсініксіз. Православиелік емес яһудилердің арасында сенімнің негізгі қағидалары бойынша келісім жоқ, еврей діни ғұрыптары туралы да бірлік жоқ. Керісінше, православиелік емес яһудиліктің түрлі салалары әртүрлі көзқарастарды қабылдайды. Менің ойымша, месіхшіл яһудилік – еврей аренасындағы жаңашылдық, қызықты және өте қызығушылық тудыратын даму. 2013 жылғы Pew Forum зерттеуінде американдық яһудилердің 60%-ы Исаның Мәсіх екеніне сенудің "яһуди болумен үйлесімсіз" екенін айтты, 34%-ы үйлесімді деп тапты, ал 4%-ы білмейтінін білдірді. 2017 жылғы сауалнама, месіхшіл яһудилерді қамтығанда, "милленіалдардың 21 пайызы Исаның 'І ғасырда адам түрінде келген Құдай' екеніне сенеді" екенін көрсетті. Сауалнамадағы сенім туралы қосымша сұраққа қатысушылардың 14%-ы христиандықпен байланысты екенін, ал 10%-ы христиандық және еврейлік нанымдардың қосындысына сенедінін мәлімдеді. 1993 жылы Нью-Йорк еврей қауымдастығымен байланыс кеңесінің (JCRCNY) миссионерлер мен культтар жөніндегі жұмыс тобы төрт ірі еврей конфессиясы: православиелік яһудилік, консервативтік яһудилік, реформалық яһудилік және реконструкционистік яһудилік, сондай-ақ ұлттық еврей ұйымдары қолдаған мәлімдеме жасады. Осы мәлімдемеге сүйене отырып, JCRCNY-дегі рухани алдаудың алдын алу жобасы былай деп мәлімдеді: Төрт ірі еврей қозғалысының басшылары еврей христиандарының теологиясы мен тактикасына қарсы бірлескен мәлімдемелерге бірнеше рет қол қойды. Олар былай деді: "Еврей христиандығы яһудиліктің бір түрі деп мәлімдесе де, ол емес. Ол яһудилерді христиандыққа айналдыру үшін яһудилердің қасиетті рәміздерін алдап пайдаланады, бұл яһудилікке қарсы келеді. Еврей христиандары басқа дінді қабылдап, арадағы қақтығыстың шегін өтті. Осы бөлінуге қарамастан, олар бұрынғы дінлес достарын дінге қайтаруға тырысуда". "Тора Атланта" қарсы миссионерлік тобының директоры раввин Эфраим Дэвидсон: "Иисус үшін яһудилер құқықтан айырылған немесе олармен байланысы жоқ яһудилерді, орыс иммигранттары мен колледж студенттерін нысанаға алу үшін агрессивті прозелитизмді қолданады" және "олардың әдістері манипуляциялық, алдамшы және антисемиттік" деді.
On several occasions leaders of the four major Jewish movements have signed on to joint statements opposing Hebrew Christian theology and tactics. In part they said: "Though Hebrew Christianity claims to be a form of Judaism, it is not It deceptively uses the sacred symbols of Jewish observance as a cover to convert Jews to Christianity, a belief system antithetical to Judaism Hebrew Christians are in radical conflict with the communal interests and the destiny of the Jewish people. They have crossed an unbridgeable chasm by accepting another religion. Despite this separation, they continue to attempt to convert their former co religionists. The director of counter missionary group Torah Atlanta, Rabbi Efraim Davidson, stated: "Jews for Jesus use aggressive proselytizing to target disenfranchised or unaffiliated Jews, Russian immigrants and college students," and that "their techniques are manipulative, deceptive and anti Semitic."
Христиандық
Кейбір батыс христиандары яһудилерді уағыздауға қарсы, себебі олар яһудилердің діни амалдарын өздігінен дұрыс деп санайды. Кейбір либералды протестанттық конфессиялар яһудилерді уағыздауды сынаған мәлімдемелер жасады, соның ішінде Мәсіхтің Біріккен шіркеуі және АҚШ-тың пресвитериан шіркеуі 1988 жылы яһудилердің Құдаймен жеке келісімдері бар екенін мәлімдеді. Лонг-Айленд шіркеулер кеңесінің басқарушы кеңесі дін аударуға қарсы екенін білдірді және олардың пікірлерін мәлімдемеде "алаңдаушылықпен" "діни символдарды олардың мағынасын бұрмалайтын тәсілдермен араластырудың" "алдауы мен адалдығын" атап өтті, сондай-ақ мұндай мінез-құлыққа қатысты үш топтың бірі ретінде "Иса үшін яһудилер" ұйымын көрсетті. Билли Грэм евангелистік қауымдастығының бұрынғы вице-президенті және Leighton Ford Ministries президенті Лейтон Форд "Иса үшін яһудилер" ұйымының жұмысын қолдайды: Исаның алғашқы ізбасарларының барлығы яһудилер болды – оған тиіп, өзгере түскен ер және әйелдер, олар өз достары мен көршілеріне осы туралы айтуға тиіс болды. Бірінші ғасырдағы серіктестеріне ұқсас, мен "Иса үшін яһудилер" ұйымындағы адамдардың жақсы жаңалықтары бар, олар оны сүйіспеншілікпен және батыл түрде бөліседі! 2003 жылы Лондондағы консервативті евангелистік шіркеу Лэнгем Плейсдегі All Souls Church-тің "Иса үшін яһудилер" ұйымын қолдауы, соның ішінде Рош Хашана күні яһуди қауымын нысанаға алған Ұлыбритания миссиясын бастауға арналған іс-шара, яһуди, христиан және ислам діни лидерлерінің коалициясы – Ұлыбританияның Interfaith Alliance-і Кантербери архиепископына наразылық хат жіберуіне себеп болды.
Басқа
Вашингтон қаласындағы InterFaith конференциясы мұсылман, яһуди және христиан топтарын қамтиды. Конференция "барлық діндердің өз үндеуін жақсы ниет рухымен бөлісу құқығын қолдайтынын" мәлімдейді; алайда, пастор Кларк Лобенстайн "Иса үшін яһудилер және басқа да мессиандық яһуди топтарының" "дін аударуға тырысуын" айыптап отыр. Оның айтқандары 1987 жылғы Конференцияның "Дін аудару туралы мәлімдемесімен" сәйкес келеді, сондықтан осы сын Иса үшін яһудилерге ғана бағытталған-дығы белгісіз. "Американың діндері. Нанымдар мен дәстүрлерге арналған оқушының нұсқаулығы" кітабында: "[Иса үшін яһудилер, мессиандық яһудилер, еврей христиандары және осыған ұқсас топтар туралы: осы топтарға кірген және христиандыққа ауысқан, бірақ яһуди дәстүрлерін сақтауды жалғастыратын яһудилер енді әдеттегі мағынада яһуди қауымының құрамына жатпайды]" деп жазылған. Тағы да бірнеше ұйым Иса үшін яһудилерді яһуди тобы деп тануға қарсы.
1987 Сөз бостандығы
Лос-Анджелес әуежайы комиссиясы мен "Иса үшін яһудилер" ұйымы арасындағы істе Жоғарғы Сот бірауыздан "Иса үшін яһудилер" ұйымының пайдасына шешім шығарды, бұл іс сөз бостандығына қатысты және Лос-Анджелес халықаралық әуежайына байланысты болды.
1998 және 20052006 Онлайн атауы
Jews for Jesus өзінің интернеттегі атын пайдалану мәселесі бойынша сот дауларына қатысқан. 1998 жылы олар Стивен Бродскиді jewsforjesus.org домендік атауын тіркегені үшін киберқұқық бұзушылық жасады деп сотқа берді – бұл сайт ұйымды сынап тұрған. Қазіргі таңда бұл домен Jews for Jesus-қа тиесілі және олардың негізгі сайты ретінде қолданылады. 2005 жылы Jews for Jesus Google-ды Blogspot пайдаланушысына jewsforjesus.blogspot.com үшінші деңгейлі субдоменінде сайт құруға рұқсат бергені үшін сотқа берді. 2006 жылдың қыркүйек айында Christianity Today басылымы хабарлады: "Jews for Jesus jewsforjesus.blogspot.com сайтындағы 'Құпия ақпарат беруші' деген атпен танысқан сыншыл блогермен соттан тыс келісімге келді. Жаңарушылық миссия сайтының бақылауын өз қолына алды."
2006 Джеки Мейсон есімінің теріс қолданылуы
2006 жылы комедия актері Джеки Мейсон "Иса үшін яһудилер" ұйымына қарсы сотқа шағымданып, ұйым оның аты мен келбетін олардың мүшесі екенін ұғындыратын тәрізде заңсыз таратып жіберді деп мәлімдеді. Джеки Мейсон еврей болған және "Иса үшін яһудилер" ұйымымен байланысы болмаған. "Иса үшін яһудилер" ұйымы өз веб-сайтында бұл айыптауға қатысты толық жауап берді. Нью-Йорк штатының оңтүстік округінің АҚШ округтік сотының судьясы парақшаға байланысты "Иса үшін яһудилер" ұйымына қарсы алдын ала тыйым салу туралы өтінішті қабылдамады, парақшаның таратылуы Бірінші түзетумен қорғалады деп тапты, сондай-ақ парақшада Мейсонның христиан екендігі туралы ешқандай ақпарат жоқ екенін мәлімдеді. 2006 жылдың желтоқсан айында Мейсон "Иса үшін яһудилер" ұйымына қарсы сот ісін тоқтатты, себебі олар оған кешірім сұраған хат жіберді. Ұйымның атқарушы директоры Дэвид Брикнер Мейсонға жолдаған хатында, "біздің парақшамыздың сізге тудырған кез келген қайғыға шын жүректен кешірім сұраймын" деді. Брикнер бұл жарияланымның Конституциямен қорғалатынына сенетінін, бірақ ұйым Израильға деген бейбітшілік пен махаббаттың қадірін білгендіктен парақшаны қолдан узуге дайын екенін айтты. Мейсон Манхэттендегі федералды сот алдында кешірімді қабылдап, "Иса үшін яһудилер деген нәрсе жоқ. Бұл қара нәсілді адамның ККК-ға жақтас болуымен тең. Сіз бір мезгілде үстел де, орындық та бола алмайсыз. Сіз не яһудисіз, не мұсылмансыз".