Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Балық түрлері
Species of fish
Бұқа алабұғасы (Salvelinus confluentus) – Солтүстік Американың солтүстік-батысына тән Salmonidae тұқымдасына жататын шар балығы. Тарихи түрде S. confluentus «Dolly Varden» (S. malma) деп белгілі болған, бірақ 1980 жылы жеке түр ретінде жіктелді. АҚШ-тың 48 штатындағы бұқа алабұғасының популяциясы АҚШ-тың жойылу қаупі төніп тұрған түрлер туралы заңы бойынша қорғауға алынған.
The bull trout (Salvelinus confluentus) is a char of the family Salmonidae native to northwestern North America. Historically, S. confluentus has been known as the "Dolly Varden" (S. malma), but was reclassified as a separate species in 1980. Populations of bull trout in the lower 48 states are listed as threatened under the U. S. Endangered Species Act,
Сипаттама
Басқа шаралар сияқты, бұқа форелінің қанаттарының алдыңғы шеттері де ақ түсті болады. Оның басы мен аузы салмонд тұқымдас балықтарға қарағанда ерекше ірі, содан да оған осы ат қойылған. S. confluentus Солтүстік Американың солтүстік-батысындағы биік таулар мен жағалау өзендерінің суық, таза суларында кездеседі, оның ішінде Юкон, Альберта, Британдық Колумбия, Вашингтон, Орегон, Айдахо және Монтананың батысы, сондай-ақ Солтүстік Неваданың Джарбидж өзені және мүмкін Аляска. Альбертадағы Континенттік бөліністің шығысында бұқа форелінің популяциясы бар, онда ол провинциялық балық болып саналады. Бұқа форелінің тарихи ареалына солтүстік Калифорния да кірген, бірақ олардың жойылғаны мүмкін. Бұқа форелінің мекендеу ортасына қойылатын талаптар өте қатал: су температурасы көбінесе 55°F (13°C) төмен болуы керек, таза қиыршық тасты төсектер, терең ойыстар, бұталар мен тік жартастар сияқты күрделі жамылғылар, сондай-ақ шағылысу миграциясын жүзеге асыру үшін бір-бірімен байланысқан су жолдарының кең жүйесі қажет.
Like other species of char, the fins of a bull trout have white leading edges. Its head and mouth are unusually large for salmonids, giving it its name. Bull trout have been recorded measuring up to in length and weighing .]] S. confluentus is found in the cold, clear waters of the high mountains and coastal rivers of northwestern North America, including Yukon, Alberta, British Columbia, Washington, Oregon, Idaho, and western Montana, as well as the Jarbidge River of northern Nevada and perhaps Alaska. A population of bull trout exists east of the Continental Divide in Alberta, where it is the provincial fish. The historical range of bull trout also included northern California, but they are likely extirpated. Bull trout have exacting habitat demands, requiring water temperatures generally below 55 °F (13 °C), clean gravel beds, deep pools, complex cover such as snags and cut banks, and large systems of interconnected waterways to accommodate spawning migrations.
Тарату
Бұқалық бұршақ өзен жүйелеріндегі кең көлемді қозғалыстарымен белгілі. Олар қысқа және ұзақ қашықтықтарға қозғалады, бұл салауатты популяцияны және генетикалық әртүрлілікті сақтау үшін маңызды. Өмірінің бастапқы кезеңдерінде бұқа бұршағы кішкентай, көлбеуі аз өзендерде немесе ірі өзендер мен көлдердің жағасында кездеседі. Өсіп, жетілген сайын, олар қолайлы шағын жерлерді және тамақтану орындарын іздеп таралады. Жетілгеннен кейін, олар туған өзендерінің жоғары ағысына шағылысу үшін көшеді. Таралу қашықтығы әртүрлі болуы мүмкін, кейбіреулері бірнеше шақырымды ғана жүзеді, ал басқалары жүз шақырымнан астам қашықтыққа көшіп барады. Ұзақ қашықтыққа таралу бұқа бұршағының экологиясының маңызды бөлігі болып табылады. Мұндай қозғалыстар көбінесе шағылысу маусымынан тыс уақытта жүреді, балықтар қолайлы тамақтану орындарын іздейді немесе жоғары су температурасы немесе оттегінің төмен деңгейі сияқты қолайсыз жағдайлардан қашады. Бұл ұзақ қашықтыққа таралу оқшауланған популяциялар арасында гендер ағынына ықпал етеді, генетикалық әртүрлілікті сақтайды және түрдің төзімділігін арттырады. Бұқалық бұршақтың таралу үлгілерін түсіну тиімді сақтау және басқару стратегиялары үшін маңызды. Бұқалық бұршақтың таралуы – оның өмір тарихының күрделі және маңызды аспектісі. Олардың қозғалысы популяциялық байланысты, генетикалық әртүрлілікті және экожүйе денсаулығын сақтау үшін маңызды. Бұқа бұршағының мекендеу орындарын қорғау және қалпына келтіру, өзен жүйелерінің байланысын қамтамасыз ету және бұқа бұршағының мекендеу орындарындағы антропогендік факторларды басқару – бұл түрді сақтаудағы маңызды қадамдар. Бұл қорытынды 1994 жылы АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметінің (USFWS) түрді тізімге енгізуге төмен басымдық беру туралы шешіміне қарсы заңдық шағымнан кейін жарық көрді. Jarbidge өзенінің ерекше популяциясы (DPS) 1998 жылы төтенше жағдайлар бойынша жойылып бара жатқан түрлер тізіміне енгізілді, ал 1999 жылы қауіпті түрлер тізіміне төмендетілді. АҚШ-та бұқа бұршағы Бойз ұлттық орманы және Саутұт ұлттық орманы (Саутұт ұлттық демалыс аймағы) сияқты бірнеше ұлттық орманшаларда басқару индикаторы ретінде қолданылады. Олар Мұздық ұлттық паркте де кездеседі. Бұқа бұршағының көбеюі үшін салқын су және өте аз мөлшердегі лай қажет, ал жол салу және орман шаруашылығы осы факторларға кері әсер етеді. Сонымен қатар, өзен жүйелері арқылы көшіп-қону қажеттілігі бөгеттер сияқты балықтардың өтуіне кедергі келтіретін тосқауылдармен шектелуі мүмкін. Олар Канаданың солтүстігінде бағалы балықтар болып саналады. Бұрын балық аулаушылар үшін аса бағалы басқа жергілікті түрлердің популяциясына қауіп төндіреді деген қорқыныштан жамандалып келген. Кейбір аймақтар "Қара емес, қайта жібер" деген ұранмен босату талабын жариялайды. Канадада бұқа бұршағы Альберта және Британдық Колумбия үкіметтері тарапынан "Ерекше қорғауға алынған түр" деп белгіленген. COSEWIC ұсынысы бойынша, (Жоғарғы) Сода Спрингс қаласында "Варден" форелі деп те аталады. McCloud өзеніндегі барлық форельдердің арасында ең әдемі және ең кемел пішінге ие. Сонымен қатар, түсі бар дақтары бар жалғыз балық. Денесінің көп бөлігі қызыл-алтын түсті дақтармен толық жабылған. (Жоғарғы) Сода Спрингс аймағындағы жергілікті атауы – Долли Варден. Қазіргі уақытта "Долли Варден" атауы S. m. malma-ға оның S. confluentus-қа ұқсас сыртқы түріне байланысты берілгені белгісіз; олардың екеуі де бір түр деп саналған болуы мүмкін. "Долли Варден" атауы McCloud өзеніндегі балықтан тәуелсіз S. m. malma-ға да берілген болуы мүмкін. Айырықша жағдай, бастапқы "Долли Варден" форелі (яғни, S. confluentus) 1970-ші жылдары McCloud өзенінде жойылған болуы мүмкін, бірақ оның ауланғаны туралы хабарлар әлі де келіп түсуде. Басқа балық түрлері, әдетте, жасанды түрде енгізілген форель, S. confluentus-пен бәсекелеседі және олармен араласып, нәтижесінде тұқымсыз гибридтер пайда болады. S. confluentus-ті McCloud-қа қайта енгізуге жасалған әрекет сәтсіз аяқталды және қосымша әрекеттер күтілмейді.
Bull trout are known for their extensive movements within river systems. They exhibit short distance and long distance movements, which are crucial in maintaining healthy populations and genetic diversity. During the early life stages, bull trout are often found in small, low gradient streams or near the shores of larger rivers and lakes. As they grow and mature, they start to disperse in search of suitable spawning grounds and feeding habitats. Once mature, they migrate upstream to spawn in the same streams where they were born. The dispersal distances can vary greatly, with some individuals traveling only a few miles while others undertake extensive migrations of over a hundred miles. Long distance dispersal is also an essential aspect of bull trout ecology. These movements often occur during the non spawning season when the fish search for suitable feeding grounds or escape unfavorable conditions such as high water temperatures or low oxygen levels. These long distance dispersal events contribute to gene flow between isolated populations, maintaining genetic diversity and increasing the species’ resilience. Understanding bull trout dispersal patterns is crucial for effective conservation and management strategies. Bull trout dispersal is a complex and vital aspect of their life history. Their movements are critical to maintaining population connectivity, genetic diversity, and ecosystem health. Protecting and restoring essential habitats, ensuring the connectivity of river systems, and managing anthropogenic influences in bull trout habitats are all crucial steps in conserving this iconic species. This finding followed a legal challenge to the U. S. Fish & Wildlife Service's (USFWS) decision in 1994 to assign a lower priority to the species' listing. The Jarbidge River DPS was listed as endangered under an emergency rule in 1998, and was subsequently downgraded to threatened in 1999. In the United States, bull trout are used as a management indicator species for several national forests, including Boise National Forest and Sawtooth National Forest (Sawtooth National Recreation Area). They can also be found in the Glacier National Park. Bull trout reproduction requires cold water and very low amounts of silt, both of which are negatively impacted by road building and logging. Additionally, its need to migrate throughout river systems may be hindered by impassible fish barriers, such as dams. They are a prized game fish in northern Canada. It was once maligned out of fear they threatened populations of other native species more prized by anglers. Some jurisdictions publicize the requirement to release with the slogan "No black, put it back". Within Canada, bull trout have been designated as a "species of Special Concern" by both the Government of Alberta and the Government of British Columbia. By the recommendation of COSEWIC, Also called at (Upper) Soda Springs the 'Varden' trout. The handsomest trout, and, on the whole, having the most perfect form of all the trout we saw on the McCloud. Also, the only fish that had colored spots. This one was profusely spotted over most of the body with redish [sic?] golden spots. The local name at (Upper) Soda Springs is the Dolly Varden. It is currently unknown whether the name "Dolly Varden" was later applied to S. m. malma because of its similar appearance to S. confluentus; the two may have even been believed to be the same species. The name "Dolly Varden" may have also been given to S. m. malma independent of the McCloud River fish. Ironically, the original "Dolly Varden" trout (i. e., S. confluentus) apparently likely became extirpated in the McCloud River in the 1970s, although reports continue of its being caught. Other fish species, typically introduced trout, outcompete S. confluentus, and can interbreed with them, resulting in sterile hybrids. An attempt to reintroduce S. confluentus to the McCloud was unsuccessful, and no additional attempts are expected.
"Долли Варден" басқа да қолданылулары
"Долли Варден" атауы S. malma түрінің басқа түрлеріне де – S. m. krascheninnikova және S. m. miyabei түрлеріне, сондай-ақ Жапониядағы Хоккайдо аралындағы Шикарибецу көлінде кездесетіне де қолданылады. Бұл атау сонымен қатар S. alpinus түріне де қолданылған, бірақ қазір бұл түр Арктикалық қарақұмық деп белгілі.
The "Dolly Varden" name is also applied to the other subspecies of S. malma, the S. m. krascheninnikova, and S. m. miyabei, found in Lake Shikaribetsu on the island of Hokkaidō in Japan. The name has also been applied to S. alpinus, today more commonly known as Arctic char.
Еуропадағы "бульфорта"
Бұрын "буль-трау" деген атау Шотландия мен Солтүстік-Шығыс Англиядағы Твид өзені мен басқа да өзендерде кездесетін кейбір ірі теңіз трауттарына да берілген. Виктория дәуіріндегі балықшылар мен басқалар оларды жеке түр ретінде жіктеген, бірақ қазіргі таңда олар Ұлыбританиядағы барлық қоңыр және теңіз трауттарымен бірге Salmo trutta түріне жатады деп биологиялық тұрғыдан жіктеледі. Бұл S. trutta популяцияларының мінез-құлқы, мөлшері және сыртқы түрі әртүрлі жерлерде, тіпті бір өзенде немесе көлде де айқын ерекшеленуі мүмкін екенін жоққа шығармайды.
The name "bull trout" was also given in the past to some of the large sea trout that run the River Tweed and other rivers in Scotland and North East England. Victorian anglers and others classified these as a separate race, but today they are biologically classified along with all other UK brown and sea trout as Salmo trutta. This does not deny that populations of S. trutta can differ appreciably in habits, size, and appearance from place to place, or indeed in the same river or lake.