Асфальтит – табиғи битумның бір түрі, негізінен АҚШ-та өндіріледі. Қолданылуы: лак, электр оқшаулағыш, су өткізбейтін материал. Қазылымы және қасиеттері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Асфальттың түрі
Form of asphalt
Асфальтит (сонымен қатар уинтахит, асфальтум, гильсонит немесе мұнай құмы деп те аталады) – табиғи түрде кездесетін, ерігіш қатты көмірсутек, асфальттың (немесе битумның) салыстырмалы түрде жоғары балқу температурасы бар түрі. Оның ірі көлемде өндірісі АҚШ-тың Юта және Колорадо штаттарындағы Уинта бассейнінде жүзеге асырылады. Бұл зат тарихи тұрғыдан Уинта бассейнінде өндірілгенімен, Колумбия және Иран сияқты басқа елдерде де кен орындары жақында табылып, өндірілуде. Гилсонит жер асты шахталарында қазылады және жылтыраған қара обсидианға ұқсайды. 1860 жылдары ашылған ол, шамамен 25 жыл өткен соң Сэмюэл Гилсон тарапынан лак, электр оқшаулағыш және су өткізбейтін материал ретінде сатыла бастады.
Asphaltite (also known as uintahite, asphaltum, gilsonite or oil sands) is a naturally occurring soluble solid hydrocarbon, a form of asphalt (or bitumen) with a relatively high melting temperature. Its large scale production occurs in the Uintah Basin of Utah and Colorado, United States. Although the substance has been historically mined in the Uintah Basin, resources are being discovered and mined more recently in other countries such as Colombia and Iran. Gilsonite is mined in underground shafts and resembles shiny black obsidian. Discovered in the 1860s, it was first marketed as a lacquer, electrical insulator, and waterproofing compound approximately 25 years later by Samuel H. Gilson.
Тарих
Гилсонит 1860 жылдары ашылған. 1888 жылы Сэмюэл Гилсон бұл затты өндіру үшін компания құрды, бірақ көп ұзамай кен шоғыры Уинтах және Орай үнді резервациясында екенін білді. Қатты саяси қысым көрсеткеннен кейін, Конгресс 1888 жылдың 24 мамырында кен өндіруді заңды түрде жүргізуге мүмкіндік беру үшін резервациядан бір бөлігін алып тастады. Гилсонитті өндіру Уинта алқабындағы алғашқы ірі коммерциялық кәсіпорынға айналып, оның ерте кезеңдегі халық санының өсуіне ықпал етті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде гилсонитті өндіру қолмен, алты фунт салмақты пикемен жүргізілді, содан кейін кен 200 фунт салмақты қаптарға салынып, қолмен тігілді. Гилсонит таңбалы уинтахиттің алғашқы қолданылуларына кареталарға арналған бояулар және сыра ыдыстарының қаптамасы үшін эмульсиялар кірді. Ford Motor Company компаниясы оны Ford Model T автомобильдерінің көп бөлігінде қолданылған қара лак құрамының негізгі бөлігі ретінде пайдаланды.
Gilsonite was discovered in the 1860s. By 1888 Samuel H. Gilson had started a company to mine the substance, but soon discovered the vein was on the Uintah and Ouray Indian Reservation. Under great political pressure Congress removed some from the reservation on May 24, 1888 to allow mining to proceed legally. Gilsonite mining became the first large commercial enterprise in the Uintah Basin, causing most of its early population growth. Mining gilsonite during World War II was manual, using a six pound pick, then shoveling the ore into 200 pound sacks, which were sewn by hand. Gilsonite brand uintahite's earliest applications included paints for buggies and emulsions for beer vat lining. It was used by Ford Motor Company as a principal component of the japan black lacquer used on most of the Ford Model T cars.
Құрамы
Гилсонит көмір дисульфиді немесе ТСЕ (трихлорэтилен) сияқты майлы ерітінділерде еритін материал ретінде жіктеледі. Гилсониттің басты құрамы көміртек, сондай-ақ азот, күкірт және кейбір ұшқыш заттар да бар.
Gilsonite is categorized as a soluble material in oil solutions such as carbon disulphide or TCE (trichloroethylene). A major component of gilsonite is carbon; it also contains several other elements including nitrogen and sulfur and some volatile compounds.
Резервтер мен пайдалану
Гилсонит қоры бүкіл әлемде, әсіресе бекендерде таралған. Ол сондай-ақ кәрі планета Церерада табылды және Марстың Фобос серігінде де болуы мүмкін деп болжанады. Гилсонит 160-тан астам өнімде қолданылады, негізінен қара түсті баспа сияптары мен бояуларында, мұнай құдықтарын бұрғылауда қолданылатын балшықтар мен цементтерде, асфальтты өзгертетін заттарда, құйма құмға қосылатын материалдарда және түрлі химиялық өнімдерде пайдаланылады. 1921 жылы тіркелген сауда белгісі американдық "Гилсонит" компаниясына тиесілі, ол банкроттыққа өтініш беріп, қайта ұйымдастырудан өткен соң 2017 жылдың 3 қаңтарында қайтадан жұмысқа кірісті. Гилсонит асфальттағы битумды өзгертуге жиі қолданылады. Гилсонитті битуммен қосу жол төсемінің беріктігі мен тұрақтылығын арттырады. Бұл тәжірибе Қытай, Үндістан және Иран сияқты елдерде қолданылады. Түрік тілінде "асфальтит" деп аталатын бұл материал Түркиядағы Силопи көмір электр стансасында жағылады.
Gilsonite reserves are distributed globally, especially within basins. It has also been found on the dwarf planet Ceres and is predicted to exist on the Martian moon Phobos. Gilsonite is used in more than 160 products, primarily in dark colored printing inks and paints, oil well drilling muds and cements, asphalt modifiers, foundry sand additives, and a wide variety of chemical products. The trademark, registered in 1921, belongs to the American Gilsonite Company which filed for bankruptcy and after accepting re organization seems to emerge from it at Jan 3rd 2017. Gilsonite is a common modifier for bitumen in asphalt. Blending gilsonite with bitumen increases the strength and resistance of pavements. This application is practised in countries such as China, India and Iran. Known as asfaltit in Turkish, it is burnt in Silopi, a coal fired power station in Turkey.