Кіріспе
Катагенез – мұнай геологиясында органикалық керогендердің көмірсутектерге өтуіне себеп болатын крекинг процесін сипаттау үшін қолданылатын термин.
Catagenesis is a term used in petroleum geology to describe the cracking process which results in the conversion of organic kerogens into hydrocarbons.
Маңызды параметрлер
Метаморфизмнің кеңінен танылмаған, бірақ маңызды бақылау параметрлері ұсынылған. Жүйеде судың болуы немесе болмауы, себебі судың қатысуы көмірсутектердің термиялық ыдырауын айтарлықтай тежейді. Сұйық қысымын арттыру барлық органикалық заттардың метаморфизмін күшті түрде басады. Реакция орындарынан өнімнің кетіп қалуы, өнімнің кетіп қалуы болмаған жағдайда метаморфизм тежеледі. Реакциялардың басты қозғаушы күші ретінде температураның жоғарылауы.
Болашақ жұмыс
Катагенетикалық процесті тудыратын ең маңызды параметрлерді анықтау үшін болашақта көптеген зерттеулер қажет. Осы саладағы алдағы жұмыстар келесілерді қамтиды: Көму уақыты мен көмірсутектердің ыдырауы арасындағы нақты қатынасты анықтау. Судағы сутегінің керогенге қалай енетінін анықтау. Аймақтық серпілістің әсерін анықтау. Статикалық сұйық қысымының көмірсутектердің пайда болуына қалай әсер ететінін анықтау. Кейбір тәжірибелер көрсеткендей, статикалық сұйық қысымы көмірсутектердің концентрациясының олардың құрамы күтпегендей болатын тереңдікте кездесуін түсіндіруге мүмкіндік береді. Үлгі тау жыныстарындағы көмірсутектердің мазмұнының көптеген өлшемдері атмосфералық қысымда жүргізілген. Бұл декомпрессия кезінде көмірсутектердің көп мөлшерде жоғалуын ескермейді. Атмосфералық қысымдағы тау жынысы үлгілерінің 0,11–2,13 пайызы қалыптасу қысымындағы үлгілерге қарағанда өлшенген. Құдықтардағы байқауларға тау жынысы сынықтарының көпіргені және бұрғылау саздығындағы май пленкалары жатады. Органиқалық заттардың түрлерін елемеуге болмайды. Органиқалық заттардың әртүрлі түрлері әртүрлі химиялық байланыстарға, байланыс күшінің үлгілеріне және, демек, әртүрлі белсенділік энергиясына ие. C15+ көмірсутектері бірінші реттік реакция кинетикасы болжағаннан гөрі әлдеқайда жоғары температурада тұрақты. Мысалы, бұрын катагенетикалық процестер бірінші реттік реакциялар деп есептелгенімен, кейбір зерттеулер бұл пікірдің дұрыс еместігін көрсетті.
Establishing the precise relationship between burial time and hydrocarbon cracking. Determining how hydrogen from water is ultimately incorporated in kerogen. Establishing the effect of regional shearing. Determining how static fluid pressure affects hydrocarbon generation. Some experiments have demonstrated that static fluid pressure may explain the presence of hydrocarbon concentrations at depths where their composition would not otherwise be expected. Many measurements of hydrocarbon content in sample rocks have been done at atmospheric pressure. This ignores the loss of large amounts of hydrocarbons during depressurization. Rock samples at atmospheric pressure have been measured at 0.11–2.13 percent of samples at formation pressure. Observations at well sites include fizzing of rock chips and oil films covering drilling mud pits. Types of organic matter can not be ignored. Different types of organic matter have different chemical bonds, bond strength patterns, and thus different activation energies. C15+ hydrocarbons are stable at much higher temperatures than predicted by first order reaction kinetics. For example, while it was once assumed that catagenetic processes were first order reactions, some research has shown that this may not be the case.