Кіріспе

Coronation Street телесериалындағы ойдан шығарылған кейіпкер.

Бетти Уильямс (сондай-ақ Престон және Турпин) – ITV телесериалы Coronation Street-тегі ойдан шығарылған кейіпкер, оны бұрынғы мюзик-холл жұлдызы Бетти Драйвер сомдады. Драйвер 1969 жылы Бетти рөліне түсірілді, алғаш рет Хильда Огден рөліне кастингтен өткеннен кейін, ол рөл Жан Александрға берілді. Кейіпкер Мэгги Кук (Ирен Сатклифф) әпкесіне дүкенді басқаруға көмектесу үшін Коронация көшесіне келді, содан бері ол екі рет күйеуін жоғалтып, заңды емес ұлының анасы болған бірнеше оқиғалардың батыры болды. Телесериалдағы қызметінің көп бөлігінде Бетти Rovers Return Inn пабында бармен болып жұмыс істеді, онда ол «Беттидің ыстық тағамы» деп белгілі болған арнайы тағамды жасады. Драйвер 2011 жылдың қазан айында қайтыс болды, ал Бетти кейіннен жазылымнан шығарылды, кейіпкер 2012 жылдың сәуірінде аурудан көз жұмды.

Жасау

Сегіз жасынан бастап өнер көрсеткен Бетти Драйвер, қырық жасына келгенде Чешир мен Дербиширдегі қонақүйлерді басқару үшін актерлық қызметтен зейнеткерлікке шықты. Сонда ол клиенттерінің бірі, "Коронация көшесі" сериалының продюсері Гарри Кершоудың назарына ілігіп, 1964 жылы Хилда Огден рөліне үміткер болуға көндірілді. Бірақ Procter & Gamble компаниясымен жасасқан жарнамалық шартының кесірінен ол бұл рөлден бас тартуға мәжбүр болды, ал компания оны шартынан босатудан бас тартты. Нәтижесінде Хильда рөлі Жан Александерге берілді. Драйвер бұл қауесетке қатты ренжіді және продюсер Фил Коллинсонға сериалда қалу ниетін жеткізді. Оған Бетидің сериалдың 50 жылдығын тойлау жоспарларында маңызды рөл атқаратыны айтылды. Драйвер 2011 жылдың 15 қазанында қайтыс болды, ол "Коронация көшесі" сериалының 2800-нен астам эпизодында ойнаған.

Тарих

Бетти 1920 жылғы 4 ақпанда Уэзерфилдтегі 6 Tile Street мекенжайында Харольд пен Маргарет Престон отбасында дүниеге келді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол әскери қызметкер Тед Фарреллмен (Джеральд Сим) махаббатқа берілді, нәтижесінде Гордон (Билл Кенрайт; Джеффри Лисли) атты ұлы дүниеге келді. Тед оны тастап, өз отбасына қайтты, ал Гордонды Беттидің әпкесі Мэгги (Ирэн Сатклифф) мен оның күйеуі Лес Клег (Джон Шарп) асырап алды. Бетти соғыс аяқталғандығын өзінің жақыны Билли Уильямспен (Фрэнк Миллс) бірге тойлады, оған бойжеткендігінен айырылды. 1949 жылы Бетти полиция қызметкері Сирил Турпинге (Уильям Мур) тұрмысқа шықты.

Сюжеттік желілер

Бетти мен оның күйеуі Сирил 1969 жылғы маусымда Уэзерфилдке көшіп келді, ол әпкесі Мэггиге жергілікті дүкенді басқаруға көмектесті, Мэгги Лес Клеггпен ажырасқаннан кейін. Бірақ Мэгги Беттидің араласуына наразы болып, үй иесі Джек Уокерге (Артур Лесли) Беттиді «Роверс Ритерн» пабында бармен қызметіне алуға көндірді. Бетти үй иесі Энни Уокермен (Дорис Спид) келіспейді, ол Джек оған қызығушылық танытады деп қорқады, соның салдарынан Бетти жұмыстан шығарылады. Бетти қарсылас пабта жұмыс істейді және тек Энни кешірім сұрағанда ғана қайта оралады. Бетти басқа бармен, Бет Линчпен (Джули Гудьяр) жақын дос болады, ол Беттиді кездесулерге сүйемелдеуші ретінде пайдаланады, кейде онымен бірге тұрады және өмірін басқаруда жиі кеңес сұрайды. Сирилдің полиция қызметкері болуы Беттиге қиындық тудырады, өйткені ол бұрын тұтқындаған Кит Лукас (Дэвид Уэбб) оны қуалай бастайды. Бетти бастапқыда Сирилге ештеңе айтпайды, оның қиындыққа тап болатынынан қорқады. Сирил білгеннен кейін Лукасты құбырдан жасалған бұйыммен шабады және полициядан кетуге мәжбүр болады. 1974 жылы Сирил жүрек талмасынан қайтыс болғанда Бетти күйзеліске ұшырайды, оған бар болғаны 859 фунт стерлинг қалады. Сол жылы оның заңсыз ұлы туралы шындық ашылады, Бетти жұмысқа қайта орналасады және 2009 жылы «Роверс» пабында «Золушка» пантомимасында фея рөлін ойнайды. 2010 жылдың ақпан айының басында Бетти «Роверс Ритерн» пабында 90 жылдық мерекесін және Уэзерфилдтегі ең егде бармен екенін тойлайды, бірақ 91 жастағы Энид Крамп (Джун Броутон) тойға келіп, Бетти емес, ол ең егде бармен екенін мәлімдейді. Кейіннен Энид Стив оған үш айлық ыстық тағам бергеннен кейін ауырады. Бетти мен Стив ыстық тағам Энидті өлтіруі мүмкін екенін түсінгенде қорқып қалады, бірақ ол жазылып кетеді. 2010 жылғы желтоқсандағы трамвай апаты кезінде Бетти күйеуі Эшли (Стивен Арнольд) қирағаннан кейін Клэр Пикокты (Джулия Ховорт) жұбатады. Бетти соңғы рет 2011 жылғы мамырда Дэвидтің (Джек П. Шепард) және Кайли Платтың (Паула Лейн) Беки Макдональдпен (Кэтрин Келли) сөйлесу үшін бар артына келуін тоқтатуға тырысады. Бетти туралы әртүрлі кейіпкерлер айтса да, оның кейінгі жоғалуы 2012 жылғы ақпанға дейін түсіндірілмеді, ол кезде Одри Стелла Прайстан (Мишель Коллинз) Бетти қалай екенін сұрайды, оған Стелла Беттидің «әлі де денсаулығы нашар» екенін жауап береді. 2012 жылғы 16 сәуірде Эмили мен Рита Салливан (Барбара Нокс) сауығып жатқан Беттиді көруге және оларды сол жерге апаруға келіскен Гордонмен кездесуді жоспарлайды. Бірақ Гордон келгенде, ол Беттидің түні бойы тыныш ұйықтағанда қайтыс болғанын хабарлайды. Көше тұрғындары «Роверс Ритерн» пабына жиналады және Беттиге арналған спонтанды ескерткіш өткізеді, оның барлық ескі достары оны еске алады. Гордон, Эмилидің көндіруімен, бастапқыда Лондонды ойлағаннан кейін анасын Уэзерфилдке жерлеуді шешеді. Кейінірек Энни «Роверс Ритерн» пабын Беттиге өсиет еткені белгілі болады, бірақ Бетти бұған ешқандай әрекет жасамайды. Гордон Стеллаға пабқа қызығушылығы жоқ екенін және ол оның иелігінде қалатынын айтады. Көшедегі ең ұзақ қызмет еткен кейіпкерлердің бірі болғанына қарамастан, Беттидің жерлеу рәсімі экраннан тыс өтті. Оянғаннан кейін Стелла Беттидің суретін «Роверс Ритерн» пабының қабырғасына іледі, оны барлығы көріп, есте сақтасын. Бұл сурет 2013 жылғы наурызда Карл Мунроның (Джон Мичи) салдарынан «Роверс Ритерн» пабындағы өртте жойылды, бірақ жөндеуден кейін Рита дәл осындай көшірмені алды, ол бүгінге дейін сол жерде қабырғаға ілінеді.

Тұлға

1998 жылы жарық көрген «Коронация көшесінің әйелдері» атты кітабында Даран Литтл Беттиді әйел ана бейнесінің архетипі ретінде сипаттайды. Ол оны «Коронация көшесінің» алғашқы кейіпкерлерінің бірі – Минни Колдуэллмен (Марго Брайант) салыстырады, себебі ол «жылу және көңіл жағады [ ] мысықтарды жақсы көреді және көптеген жалдамалы тұрғындары болды»; алайда Литтл «Минни өмірде шарлап бақса, Бетти өткір ойлы, көрегендік пен даналыққа ие» деп атап өтеді. Оның кейіпкерінің қалыптасуын талқылай келе, Литтл былай деп жазады: «Ол әрдайым мейірімді шаттықтың бейнесі болған жоқ: 1969 жылы көшеге келген кезде ол дауысты, жүдеп, тілге тиек болған әңгімешіл еді». Ол алғаш рет 1969 жылы барда жұмыс істеді және 2011 жылға дейін 42 жыл бойы сол жұмыста болды. Дегенмен, оқиға желісіне байланысты кейіпкер жұмыстан босатылған немесе лауазымынан кеткен қысқа үзілістер де болды. Оны ұрлық жасады деп айыптаған Энни Уокер (Дорис Спид) жұмыстан шығарды, ал 1995 жылы Джек (Билл Тарми) мен Вера Дакворт (Лиз Доун) үй иелері болғанда ол өз қызметінен бас тартты. 2009 жылдың жазында Беттиді менеджер Поппи Моралес уақытша жұмыстан босатты. 2010 жылдың ақпан айында көрсетілген оқиға бойынша 90 жастағы Бетти Манчестердегі ең ескі бармен атанды. Оқиғаның өрбуіне байланысты 91 жастағы қарсыласы пайда болады, нәтижесінде Бетти оны өлтіріп қойғанын ойлайды, себебі қарсыласы екі айлық ыстық тағамды жеп қояды.

Қабылдау

ITV Бетті мыс операсының "тірегі" деп сипаттап, "Ол Coronation Street-тің жұмбақтарымен бірдей бөлігі" деді. Бұл кейіпкер британдық мыс операларындағы ең ұзақ қызмет еткендердің бірі болды, 1998 жылы "Коронация көшесі" тарихындағы кейіпкерлердің эпизодтардағы көріністерін бағалау бойынша жүргізілген сауалнамада Кен Барлоу мен Эмили Бишоптан кейін үшінші орынды иеленді. Драйвер 2010 жылдың мамыр айында Британдық мыс операларының сыйлықтарында өмірлік жетістіктері үшін марапатталды, ол сол кезде 41 жылдан бері "Коронация көшесінде" ойнаған Бетті рөлі үшін құрмет көрсетілді. Денсаулығының нашарлауына байланысты Драйвер марапатты жеке алуға мүмкіндік алған жоқ, бірақ ол ITV-дегі барлық адамдарға алғыс айтқан видеоүндеме жазды.

Беттидің ыстық ыдысы

Коронация көшесінде болған кезінде, кейіпкер "Rovers Return Inn" мейрамханасындағы Беттидің ыстық тағамымен танымал болды. ITV бұл тағамды "аңызға айналған нәрсе" деп сипаттады, ал 1995 жылы пирог өндіруші Holland's Pies осы тағам негізінде нақты ыстық тағамдар мен пирогтардан тұратын "Betty's Kitchen" атты ассортиментті ұсынды. Ассортимент идеясы фирманың маркетинг директоры Диллис Дейге қатысты, ол былай деп түсіндірді: "Мен ыстық тағам мен Коронация көшесінде өстім. Сондықтан бір жыл бұрын Holland's фирмасына келгенде, екеуін Беттидің ыстық тағамымен біріктіру дұрыс болды". Бетти ыстық тағам сөзін айтқанда, оны солтүстік акцентімен естілуі үшін әдетте "h" әрпін жіберіп айтатын. Ричард Вэри өзінің "Маркетингтік коммуникация" кітабында бұл өнімдер қатарын компанияның өнімді орналастыру немесе "жасырын жарнама" түрін пайдалануының мысалы ретінде келтірді, және "Көрермендер бұл, әдетте, жарнама екенін түсінбейді" деп жазды. Бетти Драйвер ассортименттің іске қосылуы туралы былай деді: "Бетти Турпиннің ыстық тағамдары Роверде белгілі бір дәрежеге жетті, және ол дәмді, салауатты тағамдары үшін өте мақтан тұтады. Менің ойымша, адамдар енді оларды супермаркеттерден сатып ала алады дегені керемет идея". Сол жылдың қазан айында, әлемдегі ең үлкен Ланкашир ыстық тағамы жасалды, ол Коронация көшесінен Беттидің дәстүрлі ыстық тағам рецептісіне сәйкес дайындалды. Ыстық тағам арнайы жасалған 3,66 метрлік және 2,13 метрлік қақта пісіріліп, салмағы 200 килограммға жетті. 2008 жылы Беттидің ыстық тағамы телесериалда сынаққа түсті, көше тұрғыны Джерри Мортон жүрек талмасына шалдыққаннан кейін. Джерридің бұрынғы әйелі Тереза Брайант оның артерияларын қатайтқан Беттидің ыстық тағамындағы майлы етке кінәлады, ал жергілікті мал өнімі сатушы Эшли Пикок Беттидің наразылығына қарамастан, страус еті болашақта жаңа балама болуы мүмкін деп ұсынды.

Басқа медиада

1998 жылы Бети қатысқан, тікелей бейнежазбаға шығарылған "Коронация көшесі" спин-офф фильмі жарық көрді. Ол "Коронация көшесінің әйелдері" деп аталды және шоудағы ең танымал әйел тұлғаларының эпизодтарын қамтыды. Бейнежазба 1987 жылдан бері сериалда көрінбеген "Коронация көшесінің" сүйіктісі Хилда Огденнің қысқа қайта оралуын жариялады; Бетти оны жаңа үйіне барады. "Гранада Телевидениесінің" өкілі: "Бұл Беттидің [Уильямс] Дербиширдегі Хилда Огденнің үйіне барып, оны қалай көретінін көрсетеді. Ол бұрын дәрігердің үйін тазалаған, ол қайтыс болған соң, оған ризалық ретінде үйін қалдырған. Бұл жанкүйерлер сақтап тұрғысы келетін естелік болады."